Số hóa công tác Đảng: Từ đổi mới cách làm đến nâng cao trách nhiệm

Chủ trương mở đường, tổ chức thực hiện quyết định

Ngày 22-12-2024, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Nghị quyết xác định đây là động lực quan trọng để phát triển đất nước, đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn nhân lực, hạ tầng và dữ liệu. Trong đó, chuyển đổi số không đơn thuần là ứng dụng công nghệ mà còn gắn với đổi mới phương thức quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Sự lãnh đạo toàn diện của Đảng được đặt trong mối quan hệ với việc phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị và sự tham gia của Nhân dân, doanh nghiệp.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị toàn quốc về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Trước đó, ngày 29-11-2024, Ban Bí thư ban hành Quyết định số 204-QĐ/TW phê duyệt Đề án chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng. Đề án hướng tới đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và lề lối công tác; đồng thời, hướng đến giảm thời gian giải quyết công việc, phát triển hạ tầng thống nhất, tăng khả năng kết nối và khai thác dữ liệu từ Trung ương đến cơ sở. Việc chia sẻ thông tin giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị phải gắn với yêu cầu bảo mật, an toàn và xác thực.

Những định hướng ấy đặt công tác Đảng trước một yêu cầu cụ thể: đổi mới ngay trong cách tổ chức công việc của mình. Nghị quyết được phổ biến nhanh hơn phải đi cùng khả năng theo dõi việc thực hiện rõ hơn. Thông tin được tập hợp đầy đủ hơn phải giúp cấp ủy nhận diện vấn đề chính xác hơn. Mỗi bước ứng dụng công nghệ cần trả lời được nó đang tháo gỡ khó khăn nào cho tổ chức đảng, cán bộ và đảng viên.

Tại Hội nghị toàn quốc về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia ngày 13-1-2025, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: “Đột phá, đổi mới sáng tạo mới là yếu tố kỳ diệu để làm nên kỳ tích”. Trong bài phát biểu, Tống Bí thư Tô Lâm chỉ rõ những hạn chế trong tổ chức thực hiện các nghị quyết trước đây, yêu cầu nhanh chóng thể chế hóa chủ trương, bố trí nguồn lực và có cách làm quyết liệt hơn. Đồng thời, đầu tư cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải được nhìn nhận trong tầm chiến lược lâu dài, có tính đến độ trễ và rủi ro khi triển khai.

Đối với công tác Đảng, tinh thần đổi mới cần bắt đầu từ việc rà soát những quy trình đang thực hiện. Khâu nào còn yêu cầu cung cấp lại thông tin đã có? Công việc nào chuyển qua nhiều đầu mối nhưng chưa xác định rõ trách nhiệm? Báo cáo nào mất nhiều thời gian tổng hợp nhưng chưa phục vụ hiệu quả việc ra quyết định? Nhận diện đúng những bất cập ấy là cơ sở để lựa chọn công nghệ phù hợp.

Nếu quy trình chưa hợp lý vẫn được giữ nguyên, việc đưa lên phần mềm có thể chỉ khiến những bất cập tiếp tục lặp lại. Vì vậy, số hóa hồ sơ cần gắn với chuẩn hóa nghiệp vụ; đầu tư công cụ phải đi cùng rà soát cách làm. Chất lượng cải cách cần được kiểm chứng bằng công việc thực tế sau khi hệ thống vận hành.

Từ nền tảng dùng chung đến từng đảng viên

Tại Hà Nội, ngày 21-2-2025, Thành ủy tổ chức hội nghị tập huấn một số ứng dụng chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Hội nghị được kết nối trực tuyến tới 542 điểm cầu tại các quận, huyện, thị xã, với hơn 5.000 đại biểu tham dự. Nội dung tập huấn tập trung vào các ứng dụng phục vụ công tác quản lý, điều hành và hoạt động nghiệp vụ của các cơ quan trong hệ thống chính trị thành phố.

Thành ủy Hà Nội tổ chức Hội nghị tập huấn một số ứng dụng chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội thành phố ngày 21-2-2025. Ảnh: Quang Thái

Ở phạm vi toàn Đảng, ứng dụng Sổ tay đảng viên điện tử được triển khai nhằm tạo môi trường số phục vụ quản lý, trao đổi thông tin và sinh hoạt Đảng. Quy định số 339-QĐ/TW ngày 10-7-2023 của Ban Bí thư quy định việc sử dụng ứng dụng này, đồng thời xác định trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng và đảng viên trong quá trình thực hiện. Việc phổ cập ứng dụng tới đảng viên đòi hỏi tổ chức đảng quan tâm hướng dẫn, giải đáp vướng mắc và bảo đảm an toàn thông tin. Khả năng tiếp cận công nghệ giữa các nhóm người dùng có thể khác nhau, do đó việc tập huấn cần gắn với thao tác thực tế, có hướng dẫn phù hợp để mọi người sử dụng được công cụ phục vụ công việc.

Đối với chi bộ, tài liệu được cung cấp sớm có thể tạo điều kiện để đảng viên nghiên cứu trước cuộc họp. Việc trao đổi thuận tiện hơn có thể hỗ trợ cấp ủy chuẩn bị nội dung sát thực tế. Tuy nhiên, những lợi ích này chỉ trở thành kết quả khi có người tổ chức, theo dõi và phản hồi. Sự chủ động của cán bộ làm công tác Đảng vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc đưa công nghệ vào hoạt động thường xuyên.

Báo cáo tổng kết công tác chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng năm 2025 cho biết, các ban Đảng ở Trung ương đã đưa vào sử dụng 109 trong tổng số 156 quy trình nghiệp vụ lõi được xác định cần tái cấu trúc. Hệ thống điều hành tác nghiệp được triển khai toàn quốc với 176.907 tài khoản, duy trì trên 160.000 lượt truy cập mỗi ngày. Tuy nhiên, tính đến ngày 25-12-2025, trong 309 nhiệm vụ được Ban Chỉ đạo giao, có 27 nhiệm vụ đang thực hiện quá hạn; 189 nhiệm vụ đã hoàn thành và 93 nhiệm vụ đang thực hiện theo tiến độ. Những số liệu này phản ánh kết quả đạt được, đồng thời cho thấy khối lượng công việc còn phải tiếp tục xử lý tại thời điểm tổng kết năm 2025.

Trải nghiệm ứng dụng chuyển đổi số dùng chung 3 cấp trong các cơ quan Đảng, chính quyền, đoàn thể thành phố Hà Nội. Ảnh: Viết Thành

Đằng sau số lượng tài khoản và lượt truy cập, điều cần quan tâm là chất lượng giải quyết công việc. Cán bộ có giảm được thao tác trùng lặp không? Hồ sơ có được xử lý thuận lợi hơn không? Cấp ủy có phát hiện sớm nhiệm vụ chậm tiến độ không? Theo dõi những chuyển biến ấy sẽ giúp đánh giá sát hơn hiệu quả đầu tư, tránh tình trạng kết quả số hóa chủ yếu được thể hiện qua số lượng hệ thống và tài khoản được triển khai.

‌Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm đến cùng

Ngày 24-4-2025, tại lễ phát động phong trào thi đua “Cả nước thi đua đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đề nghị các cấp ủy, chính quyền, đặc biệt người đứng đầu, tiên phong nâng cao năng lực số và thúc đẩy đổi mới tại cơ quan, địa phương. Yêu cầu hành động được nhấn mạnh qua tinh thần “làm việc nào dứt việc đó, làm việc nào ra việc đó”. Phát biểu đồng thời gắn ứng dụng công nghệ trong hệ thống chính trị với nâng cao hiệu quả quản trị, bảo đảm an ninh và bảo mật.

Tại hội nghị tổng kết công tác chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng năm 2025, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú yêu cầu nâng cao hiệu quả thực hiện, chuyển từ “có làm sang làm đến nơi đến chốn”. Việc đánh giá cần dựa trên kết quả công việc, mức độ giảm chi phí và công sức xử lý; đồng thời khắc phục tình trạng đầu tư phần mềm riêng lẻ, thiếu kết nối hoặc chưa bảo đảm điều kiện quản lý, vận hành.

Trách nhiệm của người đứng đầu trong chuyển đổi số cần thể hiện trong công việc hằng ngày. Khi trực tiếp sử dụng hệ thống để giao nhiệm vụ, theo dõi tiến độ, yêu cầu giải trình và tháo gỡ vướng mắc, người đứng đầu sẽ tạo động lực để cán bộ thay đổi phương thức làm việc. Ngược lại, nếu công việc vẫn chủ yếu xử lý theo cách cũ, các công cụ số khó phát huy hết hiệu quả.

Mỗi nhiệm vụ chuyển đổi số cần xác định rõ người phụ trách, sản phẩm đầu ra, thời hạn hoàn thành và cách thức kiểm tra. Khi công việc chậm tiến độ, phải phân biệt khó khăn về nguồn lực, bất cập trong quy trình với hạn chế trong tổ chức thực hiện. Đánh giá đúng nguyên nhân mới có thể hỗ trợ đúng chỗ và quy trách nhiệm đúng người.

Lãnh đạo, chuyên viên Xây dựng Đảng phường Nghĩa Đô khẩn trương thực hiện công tác số hóa hồ sơ đảng viên theo kế hoạch đề ra. Ảnh: MT

Thông báo kết luận số 25-TB/CQTTBCĐ ngày 11-7-2026 về kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại phiên họp chuyên đề về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị ngày 25-6-2026 tiếp tục chỉ ra tình trạng hệ thống, dữ liệu phân tán và thao tác trùng lặp trên nhiều phần mềm ở cấp xã; đồng thời yêu cầu đánh giá nhiệm vụ bằng sản phẩm vận hành được, có dữ liệu kiểm chứng và hiệu quả sử dụng; người đứng đầu phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về kết quả. Việc xây dựng, cập nhật và quản trị dữ liệu được xác định là trách nhiệm của cơ quan, địa phương, không chỉ của bộ phận chuyên trách công nghệ.

Để những yêu cầu này đi vào thực chất, cần có cơ chế tiếp nhận phản hồi từ cơ sở trong quá trình hoàn thiện hệ thống. Người trực tiếp nhập dữ liệu, xử lý hồ sơ và chuẩn bị sinh hoạt chi bộ có thể chỉ ra những thao tác gây mất thời gian hoặc những bất cập trong quy trình. Lắng nghe ý kiến của họ là cách giúp việc đầu tư, điều chỉnh công nghệ sát hơn với nhu cầu sử dụng.

‌Giữ vững kỷ luật, bồi đắp niềm tin

Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định bảo đảm chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, an ninh mạng, an ninh dữ liệu và an toàn thông tin của tổ chức, cá nhân là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trong phiên họp chuyên đề về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị ngày 25-6-2026, yêu cầu bảo vệ được đặt ngay từ khâu thiết kế hệ thống, sử dụng trí tuệ nhân tạo phải có kiểm soát và không thay thế trách nhiệm quyết định của con người.

Đối với công tác Đảng, tính chính xác của thông tin và kỷ luật sử dụng dữ liệu cần được coi trọng trong từng thao tác. Thông tin chưa được kiểm chứng có thể ảnh hưởng đến quá trình nhận định, đánh giá; việc quản lý tài khoản thiếu chặt chẽ có thể phát sinh rủi ro đối với tổ chức. Vì vậy, mỗi cán bộ cần thực hiện đúng trách nhiệm khi cập nhật, khai thác và chia sẻ thông tin.

Công nghệ cũng cần góp phần nâng cao chất lượng sinh hoạt Đảng. Thời gian tiết kiệm được từ công việc hành chính nên dành thêm cho thảo luận, nắm tình hình đảng viên và giải quyết những vấn đề đặt ra từ cơ sở. Chất lượng một buổi sinh hoạt phải được đánh giá qua nội dung thảo luận, tinh thần tự phê bình và phê bình, cũng như kết quả thực hiện nghị quyết.

Số hóa công tác Đảng có ý nghĩa bền vững khi giúp tổ chức đảng làm việc khoa học hơn, cán bộ thực thi trách nhiệm rõ hơn và cấp ủy gắn bó với cơ sở chặt chẽ hơn. Từ những thay đổi có thể kiểm chứng ấy, năng lực lãnh đạo được nâng lên, niềm tin được bồi đắp. Đó là giá trị cần hướng tới trong từng quyết định đầu tư, từng quy trình đổi mới và từng việc làm của mỗi cán bộ, đảng viên.