Sổ tiết kiệm trên điện thoại: Công nghệ mở thêm cơ hội tiếp cận vốn

Một khoản tiết kiệm chưa đến ngày đáo hạn, nhưng chủ sở hữu bất ngờ cần tiền để giải quyết công việc. Trước đây, lựa chọn phổ biến là rút trước hạn và chấp nhận ảnh hưởng đến lãi suất, hoặc thực hiện thủ tục vay vốn.

Sự phát triển của công nghệ tài chính đang thay đổi cách tiếp cận này. Thay vì tất toán khoản tích lũy, khách hàng có thể sử dụng tiền gửi trực tuyến làm tài sản bảo đảm để đề nghị cấp hạn mức tín dụng ngay trên ứng dụng ngân hàng.

Đáng chú ý, quy trình đăng ký, phê duyệt, ký hợp đồng và sử dụng vốn đang từng bước được tích hợp trên nền tảng số, giảm sự phụ thuộc vào giao dịch trực tiếp.

Số hóa tín dụng phải đi cùng an toàn tài chính.

Khi tiền tiết kiệm trở thành nguồn vốn linh hoạt

Xu hướng sử dụng tiền gửi tiết kiệm làm tài sản bảo đảm để tiếp cận vốn cũng được nhiều ngân hàng triển khai. Tại Techcombank, khách hàng có thể sử dụng khoản tiết kiệm đủ điều kiện để bảo đảm cho khoản vay, giúp đáp ứng nhu cầu tài chính mà không phải tất toán tiền gửi trước hạn. Tương tự, BIDV phát triển các dịch vụ tiết kiệm và tín dụng trên nền tảng ngân hàng số, từng bước đơn giản hóa thủ tục giao dịch. Những chuyển dịch này cho thấy công nghệ không chỉ thay đổi phương thức giao dịch mà còn mở rộng khả năng khai thác giá trị tài sản tích lũy của người dân.

Theo định hướng của Ngân hàng Nhà nước, chuyển đổi số không chỉ đơn giản hóa giao dịch mà còn mở rộng khả năng tiếp cận vốn, nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản. Tuy nhiên, số hóa tín dụng phải gắn với minh bạch chi phí, bảo mật dữ liệu và kiểm soát rủi ro.

Trong mô hình ngân hàng truyền thống, gửi tiết kiệm và vay vốn thường là hai nghiệp vụ riêng biệt. Khi dữ liệu được kết nối, khoản tiền gửi có thể đồng thời thực hiện hai chức năng: Tích lũy tài sản và bảo đảm cho một hạn mức tín dụng.

Theo đại diện VietinBank ngân hàng đã triển khai hình thức vay thấu chi bảo đảm bằng tiền gửi trực tuyến trên ứng dụng iPay Mobile.

Theo thông tin công bố, khách hàng đủ điều kiện có thể được cấp hạn mức tối đa bằng 90% giá trị khoản tiền gửi bảo đảm, không vượt quá 10 tỷ đồng. Thời hạn duy trì hạn mức tối đa 12 tháng và không vượt quá thời gian còn lại của khoản tiền gửi.

Chẳng hạn, một người có 500 triệu đồng gửi tiết kiệm, nhưng phát sinh nhu cầu thanh toán 100 triệu đồng. Thay vì rút toàn bộ khoản tiền, người này có thể đề nghị cấp hạn mức thấu chi dựa trên tài sản đang tích lũy.

Nếu được phê duyệt, khách hàng chỉ sử dụng số tiền cần thiết và chịu lãi tương ứng với số tiền, thời gian thực tế sử dụng.

Chị Nguyễn V.H, ngụ tại Phường Ba Đình, Hà Nội cho biết: Do sổ tiết kiệm của chị gửi hạn kỳ 12 tháng để hưởng lãi suất cao, nhưng khi có việc đột xuất chị tiếc lãi khi phải đáo hạn. Hình thức cho vay thấu chi này rất tiện lợi cho người gửi vừa không mất lãi mà lại thuận tiện nhanh chóng.

Điều này cho thấy giá trị của dịch vụ không chỉ nằm ở khả năng tiếp cận nguồn vốn mà còn ở việc duy trì kế hoạch tích lũy trong khi giải quyết nhu cầu tài chính ngắn hạn.

Tuy nhiên, sự thuận tiện không đồng nghĩa với chi phí thấp trong mọi trường hợp.

Theo cơ chế VietinBank công bố, lãi suất vay bằng lãi suất tiền gửi trực tuyến cộng biên độ hiện áp dụng 3,5%/năm. Đây là phần cộng thêm, không phải toàn bộ lãi suất khoản vay.

Người sử dụng cần cân nhắc thời gian vay, chi phí thực tế và khả năng hoàn trả trước khi quyết định.

Số hóa tín dụng phải đi cùng an toàn tài chính

Sử dụng tiền gửi làm tài sản bảo đảm không phải nghiệp vụ mới. Điểm khác biệt nằm ở việc công nghệ cho phép kết nối dữ liệu tiền gửi với quy trình cấp tín dụng trên cùng nền tảng.

Thay vì phải đến quầy giao dịch, khách hàng có thể đăng ký vay trên điện thoại, ký số hợp đồng và xác thực giao dịch bằng phương thức điện tử.

Với dịch vụ đang triển khai, VietinBank cho phép khách hàng đăng ký trên iPay Mobile, ký số hợp đồng sau khi được phê duyệt và xác nhận giao dịch bằng OTP hoặc FacePay. Hệ thống hỗ trợ giải ngân 24/7.

Theo anh Trần Hoàng Vũ, nhân viên tín dụng Phòng giao dịch Mỹ Đình, Hà Nội, trước đây hoạt động gửi tiết kiệm và vay vốn thường được thực hiện theo những quy trình riêng biệt. Việc tích hợp các nghiệp vụ trên nền tảng số giúp khoản tiền gửi vừa duy trì chức năng tích lũy, vừa có thể được sử dụng làm tài sản bảo đảm cho khoản vay.

Sự thay đổi này phản ánh xu hướng phát triển của ngân hàng số: Từ cung cấp các tiện ích giao dịch riêng lẻ sang hình thành hệ sinh thái dịch vụ tài chính tích hợp.

Ứng dụng ngân hàng không còn đơn thuần phục vụ chuyển tiền, thanh toán hóa đơn hay tra cứu số dư mà đang trở thành kênh tiếp cận nhiều dịch vụ tài chính.

Tuy nhiên, số hóa quy trình tín dụng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về bảo vệ dữ liệu và kiểm soát rủi ro.

Các giao dịch vay vốn liên quan trực tiếp đến thông tin tài chính cá nhân, hợp đồng điện tử và nghĩa vụ trả nợ. Vì vậy, xác thực đúng chủ thể, bảo vệ thông tin khách hàng và phòng ngừa gian lận là những điều kiện quan trọng.

Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính – ngân hàng, nhu cầu vay vốn bằng cách sử dụng sổ tiết kiệm làm tài sản bảo đảm xuất phát từ thực tế người dân muốn có nguồn tiền sử dụng mà không phải rút khoản tích lũy trước hạn.

Tuy nhiên, ông lưu ý hình thức tín dụng này vẫn tiềm ẩn rủi ro nếu ngân hàng không kiểm soát mục đích và việc sử dụng vốn vay. Trong bối cảnh các giao dịch ngày càng được số hóa, sự thuận tiện cần đi cùng kiểm soát tín dụng, bảo đảm an toàn cho cả ngân hàng và khách hàng.

Ở góc độ kinh tế, khả năng sử dụng tiền gửi làm tài sản bảo đảm giúp mở rộng lựa chọn quản lý dòng tiền. Tuy nhiên, đây vẫn là một khoản vay phát sinh nghĩa vụ trả nợ, không phải hình thức rút tiền tiết kiệm miễn phí.

Đặc biệt, khi khoản tiền gửi được sử dụng làm tài sản bảo đảm, khách hàng phải tuân thủ các điều kiện ràng buộc theo hợp đồng. Không phải mọi khoản tiền gửi hoặc mọi khách hàng đều đáp ứng điều kiện cấp hạn mức.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, hiệu quả của một dịch vụ tài chính không nên chỉ được đo bằng số lượng thao tác trực tuyến hay tốc độ giải ngân.

Quan trọng hơn, công nghệ phải giúp người dân tiết kiệm thời gian, hiểu rõ chi phí và chủ động kiểm soát các quyết định tài chính.

"Một khoản tiết kiệm có thể trở thành nguồn vốn dự phòng qua vài thao tác trên điện thoại. Nhưng giá trị thực chất của ngân hàng số không phải khiến người dân vay tiền dễ dàng hơn bằng mọi giá, mà là giúp họ sử dụng tài sản hiệu quả, an toàn và có trách nhiệm hơn", ông Hiếu nói.