Sống bên sông Bồ, người dân thấp thỏm lo... sạt lở

Sạt lở uy hiếp khu dân cư

Những ngày đầu tháng 10/2026, mực nước trên sông Bồ bắt đầu dâng cao hơn mức bình thường khi thủy điện Hương Điền nằm ở thượng nguồn con sông này thực hiện điều tiết nước để chuẩn bị đón đợt mưa lớn từ ngày 5 đến 12/10. Nhìn dòng nước sông Bồ dần chuyển sang màu vàng đục, nhiều người dân ở thôn Phước Yên, xã Quảng Điền lại canh cánh nỗi lo sạt lở khi mùa mưa bão đến.

Đoạn sông Bồ chảy qua xã Quảng Điền, TP Huế bị sạt lở nặng, ăn sâu vào vườn tược của người dân.

Ông Lê Văn Bảy, người dân ở thôn Phước Yên cho biết: Từ nhiều năm trước, tình trạng sạt lở dọc bờ sông Bồ đã xảy ra và nay cứ đến mùa mưa lũ, nước sông dâng cao, cuồn cuộn chảy xiết khiến bờ sông sạt lở thêm nghiêm trọng. Vườn tược của gia đình ông Bảy và nhiều hộ dân nằm sát bờ sông đều bị “hà bá” cuốn đi nhiều diện tích đất, cây cối, bờ rào.

“Trước đây, mép bờ sông cách vườn nhà tôi hơn 15m mà nay sạt lở ăn sâu sát vào vườn rồi. Không biết vài năm nữa thì mảnh vườn này có còn nữa không…”, ông Bảy lo lắng nói.

Nhiều đoạn bờ sông Bồ ở tổ dân phố Đông Toàn, phường Kim Trà bị sạt lở ăn sâu vào sát nhà dân, đường bê tông.

Ông Nguyễn Đức Lộc, Trưởng thôn Phước Yên cho hay: “Mỗi lần nước sông Bồ dâng cao do mưa lũ lớn, chính quyền địa phương đều huy động lực lượng tại chỗ cùng với Công an xã để tập trung di dời các hộ dân ở vùng xung yếu, các gia đình có nguy cơ sạt lở cao đến nơi an toàn. Dù đảm bảo an toàn tài sản và tính mạng cho bà con nhưng về lâu dài, người dân rất mong được các cấp tạo điều kiện xây dựng tuyến kè chống sạt lở dọc sông Bồ đoạn qua địa bàn thôn để an tâm sinh sống, sản xuất”.

Không những bị mất đất vườn, sạt lở dọc tuyến bờ sông Bồ còn gây ảnh hưởng đến nhiều nhà dân, làm hư hỏng nhiều công trình giao thông. Trong đó, đợt mưa lũ vào cuối năm 2025 làm tuyến đường huyết mạch kết nối Tỉnh lộ 19 đến đê Nho Lâm thuộc thôn Niêm Phò, xã Quảng Điền bị sạt nghiêm trọng gần 1km, lộ hàm ếch nhiều đoạn. Ngay sau đó, UBND TP Huế đã công bố tình huống khẩn cấp thiên tai để khắc phục thiệt hại sạt lở khu vực kể trên.

Sạt lở bờ sông Bồ ăn sâu vào vườn nhà dân ở phường Kim Trà, TP Huế.

Nhiều bụi tre, bờ rào dọc bờ sông Bồ bị "hà bá" cuốn trôi.

“Qua công tác kiểm tra thực tế hiện trường và đề xuất kiến nghị của người dân, UBND phường đã đề xuất UBND TP Huế quan tâm sớm bố trí kinh phí đầu tư xây dựng tuyến kè kiên cố chống sạt lở sông Bồ qua tổ dân phố Đông Toàn với tổng mức dự kiến 23 tỷ đồng nhằm bảo vệ tuyến đường giao thông, đất ở, đất vườn và an toàn cho các hộ dân sống dọc khu vực bờ sông này”, ông Hồ Lê Hoàng Thịnh, Chủ tịch UBND phường Kim Trà thông tin thêm.

Đặc biệt, trước tình trạng sạt lở kể trên nên mùa mưa bão năm nay, phường Kim Trà chủ động lên phương án phương án phòng, chống bão lụt và tìm kiếm cứu nạn, trong đó đặc biệt lưu ý các hộ dân sống ven sông Bồ.

Nhiều đoạn bờ kè dọc bờ sông Bồ ở phường Kim Trà được xây dựng để ngăn sạt lở.

Theo kế hoạch, khi mực nước sông Bồ từ báo động 2 đến báo động 3, phường Kim Trà dự kiến di dời 53 hộ dân với 149 nhân khẩu; nếu nước sông trên báo động 3, số người phải sơ tán là 242 hộ với 837 nhân khẩu. Trong số này có 46 hộ dân với 184 nhân khẩu nằm trong khu vực có nguy cơ sạt lở bờ sông Bồ cần phải được di dời đến nơi an toàn.

“Trước diễn biến thiên tai bão lũ phức tạp, khó lường trong năm 2026, khả năng sạt lở bờ sông có thể tiếp diễn bất cứ lúc nào nên UBND phường luôn chủ động, sẵn sàng các phương án di dời, sơ tán dân trong trường hợp cần thiết để đảm bảo an toàn”, lãnh đạo UBND phường Kim Trà khẳng định.

Cần hơn 1.700 tỷ đồng khắc phục sạt lở

Theo thống kê của TP Huế, hiện toàn địa bàn thành phố có gần 74km bờ sông bị sạt lở nặng, tập trung tại các khu vực ven bờ sông Hương, sông Bồ, Ô Lâu, Truồi, Nong, Cầu Hai, Bù Lu. Sạt lở bờ sông đã và đang gây ảnh hưởng đến đời sống của nhiều người dân, uy hiếp công trình hạ tầng, sản xuất nông nghiệp.

Nhiều đoạn bờ sông Bồ bị sạt lở nặng được xây kè kiên cố để ngăn chặn tình trạng sạt lở tiếp diễn.

Trong đợt mưa lũ kéo dài vào cuối tháng 10 và đầu tháng 11/2025, nhiều bờ sông ở Huế bị sạt lở với tổng chiều dài hơn 10km. Mới đây, đợt mưa lớn vào giữa tháng 9/2026 khiến lượng nước ở thượng nguồn đổ về các con sông rất lớn, chảy xiết, gây sạt lở 3 điểm dọc bờ sông Ô Lâu đoạn qua tổ dân phố Vĩnh Nguyên, phường Phong Điền; bờ sông Truồi qua xã Lộc An sạt lở gần 2km.

Những năm qua, TP Huế đã đầu tư xây dựng gần 100 km kè chống sạt lở bờ sông. Tuy nhiên, trước thực trạng diễn biến thiên tai phức tạp, dọc các con sông tại nhiều xã, phường liên tiếp bị sạt lở, uy hiếp khu dân cư và công trình giao thông, ảnh hưởng đến sản xuất, TP Huế dự kiến nhu cầu kinh phí để khắc phục sạt lở các tuyến bờ sông trên địa bàn lên đến hơn 1.700 tỷ đồng.

Hiện Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế cùng các đơn vị chức năng của TP Huế đang tiếp tục rà soát, theo dõi các khu vực sạt lở bờ sông, nhất là các điểm sạt lở nghiêm trọng dọc tuyến sông Bồ, sông Hương để kịp thời có phương án khắc phục, xử lý. Đồng thời đề xuất các Bộ, ngành Trung ương bố trí nguồn vốn xây kè và thực hiện phương án khắc phục sạt lở bờ sông để đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản cho người dân, giúp các hộ dân ở vùng xung yếu an tâm sinh sống, sản xuất.