Sử dụng ngôn ngữ truyền thông kể chuyện di sản

Bảo tàng Lâm Đồng cho biết, những ý tưởng đoạt giải sẽ là kho ý tưởng quý giá để đơn vị khai thác, phát huy trong các hoạt động nghiệp vụ

Thay vì tiếp cận di sản theo cách truyền thống, đến bảo tàng tham quan trực tiếp hiện vật, nghe thuyết minh viên thuyết trình về di sản, hoặc mở smartphone quét mã QR gắn trên các hiện vật để nghe máy thuyết trình tự động về di sản như những giá trị của quá khứ, những thành viên của 14 đội thi tham gia Cuộc thi Ý tưởng sáng tạo trong công tác truyền thông thu hút khách du lịch đến Bảo tàng Lâm Đồng do Bảo tàng Lâm Đồng tổ chức đã tìm đến di sản, để kể lại câu chuyện của di sản theo một hình thức mới.

Theo đó, họ kể về di sản qua những video ngắn, qua việc livestream, qua podcast, qua infographic... những ngôn ngữ truyền thông trong kỷ nguyên số, giúp lan tỏa các giá trị văn hóa của di sản đến mọi đối tượng. Việc chủ động khai thác chất liệu văn hóa từ vốn di sản, kết hợp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ thực tế ảo (VR), công nghệ thực tế ảo tăng cường (AR), sử dụng dữ liệu số... trong sản xuất các sản phẩm truyền thông số, những thành viên của 14 đội thi đang góp phần đưa những di sản ra khỏi không gian trưng bày quen thuộc, để chạm đến số đông công chúng trên không gian mạng internet, để ai cũng đều dễ dàng tiếp cận

Theo đánh giá của một số người đã xem các sản phẩm truyền thông số của 14 đội thi, sức hấp dẫn của những sản phẩm nói trên chính là việc những thành viên đã nhìn nhận vấn đề di sản vừa bằng con mắt của người đi tìm hiểu văn hóa, vừa bằng con mắt của nhà truyền thông số. Ngôn ngữ kể gần gũi với đời sống đương đại, lại biết tùy biến theo từng bối cảnh tiếp nhận câu chuyện, đã tạo nên những “điểm chạm” cảm xúc ấn tượng cho người nghe - xem. Bằng nhiều cách làm sáng tạo, từ video ngắn đến podcast, livestream, infographic... di sản lúc này không còn đơn thuần là một loại hình văn hóa, hay một điểm đến, một không gian trưng bày mà trở thành một “đại sứ văn hóa”, kể câu chuyện về bản sắc, về những giá trị văn hóa khác biệt ở Lâm Đồng. Ông Trần Tiến Giang - một tiktoker, nhận xét: “Nếu chỉ dừng lại ở việc coi truyền thông về di sản là hoạt động truyền tải thông tin để quảng bá, thúc đẩy giá trị của di sản, nhằm phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa, cách tiếp cận như vậy chưa thật đầy đủ. Truyền thông về di sản cần được nhìn nhận đó là quá trình kiến tạo ý nghĩa để những giá trị của di sản trở thành tài sản thương hiệu, giúp cộng đồng nhận ra trách nhiệm phải tham gia giữ gìn, sáng tạo và kể tiếp câu chuyện của di sản”.

Theo ông Giang, những sản phẩm truyền thông số tham gia cuộc thi Ý tưởng sáng tạo trong công tác truyền thông thu hút khách du lịch đến Bảo tàng Lâm Đồng đã vượt qua việc “giới thiệu giá trị của từng di sản”, trở thành một trải nghiệm văn hóa sống động. “Cộng đồng ngày nay, đặc biệt là giới trẻ, không còn muốn xem - nghe - đọc về di sản một cách thụ động. Cái người trẻ mong muốn là được tương tác, đồng sáng tạo cùng di sản. Nắm rõ điều đó, những thành viên của 14 đội thi đã biến những giá trị văn hóa cốt lõi của di sản thành trải nghiệm cảm xúc... Chính những giá trị văn hóa cốt lõi của di sản đã cộng hưởng trực tiếp với các sản phẩm công nghệ, tạo nên những sản phẩm du lịch đặc sắc của Bảo tàng Lâm Đồng”, ông Giang quả quyết.