Sự thật về Google Gemini và những góc khuất người dùng cần lưu ý
Sự thật không phải lúc nào Gemini cũng chính xác bởi mô hình này thường gặp hiện tượng ảo giác và những rủi ro về quyền riêng tư khi dữ liệu hội thoại có thể được con người trực tiếp kiểm soát.
Trong 2 năm qua Google Gemini đã trở nên phổ biến nhờ việc tích hợp sâu vào các sản phẩm cốt lõi như công cụ tìm kiếm hay tính năng Gemini Live trên Android Auto. Công cụ này hỗ trợ đắc lực từ việc lập trình đến giải quyết các bài toán phức tạp và thậm chí là sáng tạo hình ảnh qua trình tạo Nano Banana.
Tuy nhiên đằng sau sự tiện lợi đó vẫn tồn tại những rào cản kỹ thuật và vấn đề đạo đức mà mỗi người dùng cần phải cân nhắc kỹ lưỡng. Sự thật không phải lúc nào Gemini cũng chính xác bởi mô hình này thường gặp hiện tượng ảo giác và những rủi ro về quyền riêng tư khi dữ liệu hội thoại có thể được con người trực tiếp kiểm soát.
Vấn đề đầu tiên chính là sự đánh đổi về quyền riêng tư. Theo chính sách của Google hãng thu thập gần như mọi thứ người dùng chia sẻ bao gồm văn bản, giọng nói, tệp tin và hình ảnh. Đáng lo ngại hơn Google thừa nhận rằng một số dữ liệu này sẽ được các kiểm soát viên là con người trực tiếp xem xét để cải thiện mô hình.
Dù công ty đã thực hiện các bước ẩn danh nhưng nguy cơ lộ thông tin nhạy cảm vẫn hiện hữu nếu người dùng quá tin tưởng chia sẻ tài liệu mật. Ngay cả khi bạn chọn tắt tính năng thu thập dữ liệu Google vẫn lưu giữ thông tin trong 72 giờ vì mục đích an toàn. Đối với các cuộc hội thoại đã được con người đánh dấu trước đó chúng có thể tồn tại trong hệ thống lên đến ba năm ngay cả khi bạn đã xóa lịch sử trò chuyện.
Hiện tượng ảo giác là một điểm yếu cố hữu khác của trí tuệ nhân tạo. Gemini có thể đưa ra các câu trả lời sai lệch với sự tự tin tuyệt đối khiến người dùng dễ dàng mắc bẫy thông tin giả.
Những ví dụ điển hình về sai sót của công cụ này bao gồm việc khuyên người dùng sử dụng keo không độc để dán phô mai trên bánh pizza hay đề xuất ăn một viên đá mỗi ngày để bổ sung khoáng chất. Google luôn đặt một dòng cảnh báo nhỏ rằng hệ thống có thể mắc lỗi nhưng sự thật là hiện nay chưa có cách nào loại bỏ hoàn toàn các thông tin sai lệch này. Do đó việc kiểm chứng lại mọi nội dung không mang tính sáng tạo là điều bắt buộc đối với người dùng thông thái.
Cuối cùng là vấn đề sửa lỗi thiên kiến một cách cực đoan. Nhằm tránh các cáo buộc về phân biệt chủng tộc hoặc giới tính Google đã điều chỉnh thuật toán khiến Gemini rơi vào bẫy sửa sai quá mức. Năm 2024 công cụ này từng gây tranh cãi dữ dội khi tạo ra hình ảnh các nhà lập quốc Mỹ là người da màu hay các chiến binh Viking là người châu Á.
Theo thống kê từ các báo cáo công nghệ việc gượng ép đa dạng hóa sắc tộc trong các bối cảnh lịch sử cụ thể không chỉ làm sai lệch sự thật mà còn có thể gây phản cảm. Dù Google đã xin lỗi và hứa hẹn khắc phục nhưng sự mất cân bằng giữa tính chính xác lịch sử và nỗ lực tránh thiên kiến vẫn là một bài toán chưa có lời giải thỏa đáng. Việc hiểu rõ những hạn chế này sẽ giúp người dùng khai thác sức mạnh của Gemini một cách an toàn và hiệu quả hơn.
