Sự thật về việc 'phát lộ' bản địa đồ ở di tích Khâm Thiên Giám triều Nguyễn

Công trình di tích Khâm Thiên Giám đang xuống cấp nghiêm trọng

Chiều ngày 24.1, ông Hoàng Việt Trung - Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết, hồ sơ khoa học về di tích Khâm Thiên Giám đã được trình Bộ VHTTDL đề nghị xếp hạng Di tích cấp quốc gia. Đây là cơ sở để đơn vị xây dựng kế hoạch cho việc bảo tồn, tu bổ và phục hồi di tích này.

Qua đó, góp phần chỉnh trang cảnh quan ở không gian các di tích ở khu Lục Bộ cạnh Hoàng thành Huế và bảo tồn, phát huy giá trị di tích triều Nguyễn.

Vừa qua, thông tin về việc vừa phát lộ hình vẽ địa đồ trên tường bên trong công trình di tích Khâm Thiên Giám gây xôn xao dư luận.

Trao đổi về việc này, ông Hoàng Việt Trung khẳng định, hình vẽ địa đồ nói trên không phải vừa được phát hiện, trung tâm đã tiếp cận hình ảnh này từ trước đó. Những ảnh này có trong hồ sơ về di tích Khâm Thiên Giám.

Hình ảnh địa đồ trên tường ở di tích Khâm Thiên Giám triều Nguyễn đã được Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế ghi lại từ trước đó chứ không phải vừa được phát lộ

Di tích Khâm Thiên Giám triều Nguyễn (ở đường Hàn Thuyên, phường Phú Xuân, TP. Huế) đang xuống cấp nghiêm trọng do sự tác động của thiên tai và nhiều nguyên nhân khác nhau. Trong đó, công trình Khâm Thiên Giám nha có nguy cơ đổ sập bất cứ lúc nào.

Khâm Thiên Giám triều Nguyễn được lập từ thời vua Gia Long, là cơ quan thực hiện nhiệm vụ quan sát thiên văn, dự báo thời tiết, làm lịch và tư vấn phong thủy cho triều đình.

Đến thời Minh Mạng thì Khâm Thiên Giám hoạt động quy củ hơn, triều đình đã cho xây dựng thêm công trình Quan Tượng Đài (ở góc Tây Nam của Kinh thành Huế) để quan sát thiên văn, khí tượng, thời tiết.

Đồ thiên văn xem thời tiết, xem các vì sao còn lưu lại bên trong Khâm Thiên Giám triều Nguyễn

Năm 1918, vua Khải Định cho dời Khâm Thiên Giám về ở vị trí hiện tại và đến nay đã gần 110 năm. Từ những năm 1960, một vài hộ dân vào bên trong di tích Khâm Thiên Giám để sinh sống.

Số lượng dân cư tăng dần sau đó và các hạng mục công trình này cũng bị trưng dụng, biến dạng. Nhiều công trình nhà ở cũng được xây mới ở khu vực di tích Khâm Thiên Giám và vùng bảo vệ.

Thực hiện đề án “Di dời dân cư, giải phóng mặt bằng khu vực 1 di tích Kinh thành Huế”, TP. Huế đã phê duyệt việc giải phóng mặt bằng ở di tích Khâm Thiên Giám với hơn 15.100 m2 và di dời các hộ dân.

Cổng vào di tích Khâm Thiên Giám, đường Hàn Thuyên, phường Phú Xuân, TP. Huế

Hiện nay, để đảm bảo an toàn cho di tích này, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã triển khai bao che, chống đỡ công trình và bảo vệ hệ mái của công trình xuống cấp. Đơn vị cũng đã lập đề án cho việc tu bổ, dự kiến trình UBND TP. Huế thực hiện giai đoạn 2026-2030.

Mặc dù các công trình tại Khâm Thiên Giám đã bị hư hại và biến dạng nhưng nhiều dấu tích vẫn còn tồn tại. Trong đó có, họa đồ thiên văn – địa lý – không gian quan trắc, phục vụ trực tiếp cho hoạt động của Khâm Thiên Giám triều Nguyễn.

S.THÙY