Tác phẩm kỳ lạ nhất của Kim Dung

Trong thế giới võ hiệp của Kim Dung, phần lớn độc giả đã quá quen với công thức kinh điển: nhân vật chính xuất thân thấp kém, tình cờ học được tuyệt học, từng bước quật khởi giữa giang hồ, đánh bại đại ma đầu và kết thúc bằng một mối tình viên mãn. Khuôn mẫu ấy tuy cũ nhưng chưa bao giờ mất sức hấp dẫn, bởi nó gói trọn giấc mơ hành hiệp trượng nghĩa của bao thế hệ.

Kim Dung, đại thụ võ hiệp luôn nổi tiếng với những lựa chọn phá vỡ khuôn mẫu quen thuộc

Thế nhưng Kim Dung chưa bao giờ là người bằng lòng với lối mòn. Ông sẵn sàng phá vỡ mọi kỳ vọng, thậm chí để nhân vật chính bước sang ranh giới phản diện, và tác phẩm kỳ lạ nhất minh chứng cho lựa chọn táo bạo ấy chính là Việt Nữ Kiếm.

Việt Nữ Kiếm, truyện ngắn hiếm hoi nhưng mang màu sắc bi kịch đậm nét trong thế giới Kim Dung

Thoạt nhìn, Việt Nữ Kiếm là một truyện ngắn gọn gàng, dung lượng khiêm tốn so với những trường thiên như Ỷ Thiên Đồ Long Ký hay Thiên Long Bát Bộ. Nhưng chính sự ngắn gọn ấy lại khiến câu chuyện trở nên sắc lạnh và hiệu quả.

Ban đầu, tác phẩm dễ khiến người đọc lầm tưởng đây là câu chuyện tình thuần khiết giữa cô gái chăn cừu A Thanh và mưu sĩ Phạm Lãi. A Thanh xuất hiện với vẻ ngây thơ, yếu đuối, tưởng chừng chỉ là nạn nhân của bọn kiếm sĩ nước Ngô. Nhưng ngay trong lần đối đầu đầu tiên, Kim Dung đã để lộ một góc khuất đáng sợ: chỉ bằng một đòn tre ngắn ngủi, A Thanh phế thủ đối phương rồi mù một mắt trong chớp mắt. Kiếm pháp nhanh, chuẩn và tàn nhẫn đến lạnh người. Khi ấy, độc giả còn có thể tự an ủi rằng đó là hành động tự vệ cần thiết.

A Thanh, cô gái chăn cừu mang vẻ ngoài thuần khiết nhưng sở hữu kiếm pháp đáng sợ

Bi kịch thật sự chỉ bắt đầu khi A Thanh đem lòng yêu Phạm Lãi. Trong khi cô tin rằng đó là tình bạn, là sự thấu hiểu, thì với Phạm Lãi, tất cả chỉ là toan tính. Thứ ông ta cần không phải trái tim thiếu nữ, mà là kiếm pháp thần sầu mà A Thanh sở hữu, vũ khí để nước Việt phục hưng, đánh bại Ngô quốc. Nhận ra dã tâm ấy, Bạch Công Công, con vượn trắng vừa là thầy vừa là bạn của A Thanh, đã liều mình ám sát Phạm Lãi. Nhưng trong khoảnh khắc then chốt, người đứng ra ngăn cản Bạch Công Công không phải binh lính Việt quốc, mà chính là A Thanh.

Phạm Lãi, mưu sĩ nước Việt, người tiếp cận A Thanh không vì tình yêu mà vì dã tâm chính trị

Cảnh A Thanh ra tay đánh bại sư phụ của mình là điểm xoay trục của toàn bộ tác phẩm. Từ đây, hình tượng nhân vật chính sụp đổ hoàn toàn. Không còn là cô gái đáng thương hay kiếm khách vô tư, A Thanh trở thành kẻ phản bội ân sư, sẵn sàng tổn thương người đã trao cho mình tất cả chỉ để bảo vệ một người đàn ông không yêu mình. Tiếng tru bi thiết của Bạch Công Công khi bỏ đi không chỉ là nỗi đau thể xác, mà là bi kịch của niềm tin bị phản bội. Chính tại khoảnh khắc ấy, Kim Dung đã đẩy nhân vật trung tâm sang phía đối lập của cảm xúc độc giả, một lựa chọn hiếm thấy và đầy can đảm trong văn học võ hiệp.

Điều đáng nể là câu chuyện không hề sụp đổ sau cú "lật kèo" ấy. Trái lại, Kim Dung còn đẩy bi kịch lên cao hơn bằng một kết cục đầy chất điện ảnh. Khi A Thanh biết Phạm Lãi yêu Tây Thi, mọi ảo tưởng tan vỡ. Trong cơn tuyệt vọng, cô bắt chước Bạch Công Công, xông vào cung điện Việt quốc để ám sát Tây Thi. Nhưng đứng trước vẻ đẹp khuynh thành khiến người đời phải cúi đầu, A Thanh bàng hoàng nhận ra mình thua ngay từ đầu. Không phải thua về kiếm pháp, mà thua trong cuộc chiến của lòng người. Trái tim tan vỡ của A Thanh trở thành cái giá phải trả cho sự mù quáng, còn độc giả thì nhận ra Kim Dung chưa từng bênh vực hay tô hồng nhân vật của mình.

Nàng Tây Thi Tưởng Cần Cần được mệnh danh đẹp nhất lịch sử

Khép lại Việt Nữ Kiếm, Kim Dung không chỉ kể một câu chuyện tình bi thương, mà còn tái hiện huyền tích "Tây Tử ôm ngực" bằng ngôn ngữ võ hiệp, gói ghém lịch sử, truyền thuyết và bi kịch con người trong vài chục trang ngắn ngủi. Không đại chiến hoành tráng, không kết cục viên mãn, chỉ có sự tỉnh ngộ muộn màng và nỗi cô độc kéo dài đến vô tận.

Việt Nữ Kiếm, nơi võ hiệp không còn là giấc mơ anh hùng, mà là bi kịch của lòng người

Chính vì thế, dù là tác phẩm ngắn nhất và kỳ lạ nhất, Việt Nữ Kiếm vẫn được xem là một trong những áng văn đặc sắc nhất của Kim Dung, nơi ông chứng minh rằng võ hiệp không chỉ là giấc mơ anh hùng, mà còn là tấm gương soi thẳng vào những góc tối nhất của lòng người.

Ngọc Hân - CTV