Tách thửa, hợp thửa đất 'dễ thở' hơn với quy định và thủ tục mới

Người dân dễ dàng tách thửa, hợp thửa đất theo quy định mới

Từ ngày 1/7/2025, trình tự, thủ tục tách thửa hoặc hợp thửa đất sẽ được thực hiện theo quy định mới tại Nghị định 151/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Nghị định này không chỉ quy định chi tiết về hồ sơ, quy trình giải quyết mà còn đi kèm với các cơ chế, chính sách mới của Quốc hội nhằm tháo gỡ vướng mắc trong quá trình thi hành Luật Đất đai 2024, theo hướng linh hoạt và thuận lợi hơn cho người dân.

CÁCH THỨC TÁCH THỬA, HỢP THỬA

Theo Tiểu mục 1 Mục C Phần V Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 151/2025/NĐ-CP, người sử dụng đất khi có nhu cầu tách thửa hoặc hợp thửa cần nộp 1 bộ hồ sơ tại Bộ phận một cửa cấp tỉnh, cấp xã hoặc tại Văn phòng đăng ký đất đai, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai.

Hồ sơ gồm: đơn đề nghị tách thửa, hợp thửa theo Mẫu số 21; bản vẽ tách thửa, hợp thửa theo Mẫu số 22 do Văn phòng đăng ký đất đai hoặc đơn vị đo đạc có giấy phép thực hiện; Giấy chứng nhận đã cấp (bản gốc hoặc bản sao có công chứng, chứng thực); cùng các văn bản của cơ quan có thẩm quyền liên quan đến việc tách, hợp thửa (nếu có).

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan tiếp nhận sẽ cấp giấy hẹn trả kết quả. Trường hợp nộp tại Bộ phận một cửa, hồ sơ sẽ được chuyển đến Văn phòng đăng ký đất đai hoặc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai để xử lý.

Trong thời hạn giải quyết, cơ quan tiếp nhận hồ sơ cấp Giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả cho người nộp hồ sơ.

Trường hợp cơ quan tiếp nhận hồ sơ quy định tại là Bộ phận Một cửa thì chuyển hồ sơ đến Văn phòng đăng ký đất đai, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai.

Văn phòng đăng ký đất đai hoặc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai kiểm tra hồ sơ, đối chiếu quy định tại Điều 220 Luật Đất đai 2024 để xác định điều kiện tách thửa đất, hợp thửa đất; kiểm tra các thông tin về người sử dụng đất, ranh giới, diện tích, loại đất của các thửa đất trên hồ sơ lưu trữ, hồ sơ do người sử dụng đất nộp và thực hiện như sau:

Trường hợp hồ sơ không đủ điều kiện tách thửa đất, hợp thửa đất thì trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, Văn phòng đăng ký đất đai, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai trả hồ sơ cho người sử dụng đất và thông báo rõ lý do.

Trường hợp hồ sơ đủ điều kiện tách thửa đất, hợp thửa đất nhưng Giấy chứng nhận đã cấp không có sơ đồ thửa đất hoặc có sơ đồ thửa đất nhưng thiếu kích thước các cạnh hoặc diện tích và kích thước các cạnh không thống nhất thì trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, Văn phòng đăng ký đất đai, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai trả hồ sơ và thông báo rõ lý do cho người sử dụng đất để thực hiện đăng ký biến động đất đai.

Người sử dụng đất khi có nhu cầu tách thửa hoặc hợp thửa cần nộp 1 bộ hồ sơ tại Bộ phận một cửa cấp tỉnh, cấp xã hoặc tại Văn phòng đăng ký đất đai, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai

Trường hợp hồ sơ không thuộc quy định tại điểm a và điểm b Mục 1 Phần I thì trong thời gian 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, Văn phòng đăng ký đất đai, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai xác nhận đủ điều kiện tách thửa đất, hợp thửa đất kèm các thông tin thửa đất vào Đơn đề nghị tách thửa đất, hợp thửa đất, đồng thời xác nhận vào Bản vẽ tách thửa đất, hợp thửa đất để hoàn thiện thủ tục đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đối với các thửa đất sau tách thửa, hợp thửa, trừ trường hợp Bản vẽ tách thửa đất, hợp thửa đất do Văn phòng đăng ký đất đai, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai thực hiện.

Thông tin chính thức của các thửa đất sau tách thửa, hợp thửa chỉ được xác lập và chỉnh lý vào bản đồ địa chính sau khi người sử dụng đất thực hiện đăng ký biến động và được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho thửa đất sau tách thửa, hợp thửa.

Trường hợp tách thửa đất, hợp thửa đất mà không thay đổi người sử dụng đất thì Văn phòng đăng ký đất đai, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai thực hiện việc chỉnh lý, cập nhật biến động vào hồ sơ địa chính, cơ sở dữ liệu đất đai; cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho các thửa đất sau khi tách thửa đất, hợp thửa đất; trao Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho người được cấp.

Trường hợp tách thửa đất, hợp thửa đất mà có thay đổi người sử dụng đất thì thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất theo quy định.

NỚI LỎNG ĐIỀU KIỆN TÁCH THỬA, HỢP THỬA

Bên cạnh Nghị định 151/2025/NĐ-CP, Quốc hội mới đây đã thông qua Nghị quyết quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai. Một trong những điểm đáng chú ý là các điều kiện về tách, hợp thửa đất được điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn.

Theo Luật sư Phạm Thanh Tuấn, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội, chuyên gia pháp lý bất động sản, khoản 3 Điều 11 của Nghị quyết đã làm rõ điều kiện về lối đi đối với thửa đất sau khi tách.

Cụ thể, thửa đất được tách phải có lối đi kết nối với đường giao thông công cộng hoặc được người sử dụng đất liền kề đồng ý cho đi qua. Quy định này đã cụ thể hóa yêu cầu của Điều 220 Luật Đất đai 2024, vốn chỉ nêu chung “phải bảo đảm có lối đi”, qua đó tháo gỡ vướng mắc trong thực tế đối với nhiều thửa đất nằm phía trong.

Luật sư Phạm Thanh Tuấn, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội, chuyên gia pháp lý bất động sản

Ngoài ra, Nghị quyết cũng quy định khi chuyển mục đích sử dụng một phần thửa đất thì không bắt buộc phải tách thửa. So với Luật Đất đai 2024 – vốn về nguyên tắc yêu cầu tách thửa khi chuyển mục đích sử dụng một phần diện tích – quy định mới được đánh giá là rộng và linh hoạt hơn, giúp giảm bớt thủ tục hành chính cho người dân.

Đối với hợp thửa, Nghị quyết cho phép hợp thửa mà không bắt buộc các thửa đất phải cùng mục đích sử dụng, cùng hình thức trả tiền thuê đất hoặc cùng thời hạn sử dụng đất. Đây là điểm mới so với Luật Đất đai 2024, theo đó các tiêu chí này phải thống nhất, trừ một số trường hợp ngoại lệ.

Theo Luật sư Phạm Thanh Tuấn, các quy định mới về tách, hợp thửa đất giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí và thời gian thực hiện cho người sử dụng đất. Đồng thời, việc nới lỏng điều kiện cũng tạo điều kiện cho người dân linh hoạt hơn trong quản lý, khai thác và sử dụng đất, phù hợp với nhu cầu thực tiễn và góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đất đai trong xã hội.

Mỹ Linh