Tầm nhìn từ chủ trương đưa sĩ quan chính quy về xã

Đại tá Vũ Văn Khanh. Ảnh: Diệp Chi

Khắc phục "điểm nghẽn" từ cơ sở

- Thưa Đại tá, trong bối cảnh hiện nay, vì sao việc đưa sĩ quan quân đội chính quy về Ban Chỉ huy Quân sự cấp xã lại trở thành một yêu cầu cấp thiết?

- Tình hình thế giới và khu vực đang diễn biến nhanh chóng, phức tạp với các mối đe dọa an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen. Trong bối cảnh đó, yêu cầu bảo vệ Tổ quốc "từ sớm, từ xa" phải bắt đầu ngay từ cơ sở.

Cấp xã là nơi trực tiếp gắn với dân cư, nắm giữ đầu mối của thế trận quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân. Mọi biến động về an ninh chính trị, trật tự xã hội đều nảy sinh từ đây. Tuy nhiên, thực tế trước đây, đội ngũ chỉ huy trưởng quân sự cấp xã phần lớn là cán bộ kiêm nhiệm. Đây có thể coi là một "điểm nghẽn" về chất lượng lãnh đạo, chỉ huy quân sự ở cơ sở.

Việc đưa sĩ quan chính quy, những người được đào tạo bài bản về cơ sở sẽ giải quyết vấn đề này. Họ không chỉ nâng cao hiệu quả tham mưu cho cấp ủy, chính quyền, mà còn trực tiếp huấn luyện, quản lý dân quân tự vệ, đảm bảo tính thống nhất, chính quy và kỷ luật.

- Cụ thể, sự hiện diện của sĩ quan chính quy sẽ tạo ra sự thay đổi về chất như thế nào trong công tác tham mưu và xử lý tình huống, thưa đồng chí?

- Sĩ quan chính quy có tư duy hệ thống, khả năng xây dựng kế hoạch, phương án quốc phòng sát thực tế, đúng quy trình và có tính khả thi cao. Điều này khắc phục triệt để tình trạng tham mưu dựa trên kinh nghiệm, thiếu tính thống nhất trước đây.

Đặc biệt, họ thể hiện ưu thế rõ rệt trong tổ chức phối hợp lực lượng. Với uy tín nghề nghiệp và kinh nghiệm chỉ huy, họ giúp Ban Chỉ huy Quân sự cấp xã trở thành trung tâm tham mưu, hiệp đồng chặt chẽ với công an và các lực lượng khác. Nhờ đó, các phương án phòng thủ, bảo vệ địa phương được cụ thể hóa, sẵn sàng xử lý các tình huống phức tạp ở địa bàn trọng điểm ngay từ khi mới manh nha.

Ngoài ra, sự hiện diện của họ còn có ý nghĩa đặc biệt trong củng cố "thế trận lòng dân". Với bản lĩnh chính trị vững vàng, tác phong gần dân, họ là cầu nối vững chắc giữa chính quyền và nhân dân, củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước.

Hiệu quả, "lợi ích kép"

- Mặc dù hiệu quả đã rõ, nhưng vẫn có những ý kiến xuyên tạc cho rằng, việc này làm gia tăng biên chế, tạo gánh nặng cho nền kinh tế. Đồng chí nhận định thế nào về quan điểm này?

- Tôi cho rằng, đây là cách nhìn phiến diện, chưa đầy đủ. Nếu tách rời vấn đề tổ chức lực lượng khỏi yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới là không hợp lý. Thứ nhất, cần khẳng định đây là sự điều chỉnh, cơ cấu lại lực lượng theo hướng tinh, gọn, hiệu quả. Thực chất là thay thế dần mô hình cán bộ bán chuyên trách bằng đội ngũ chính quy để nâng cao chất lượng thực thi chính sách quốc phòng.

Thứ hai, xét dưới góc độ kinh tế-quốc phòng, đầu tư cho con người là khoản đầu tư cần thiết và mang lại hiệu quả lâu dài. Sĩ quan chính quy giúp xử lý tình huống từ sớm, ngăn chặn các nguy cơ mất ổn định. Chúng ta đều biết, chi phí để khắc phục hậu quả khi xảy ra "điểm nóng" về an ninh trật tự lớn hơn rất nhiều so với chi phí phòng ngừa. Do đó, làm tốt ngay từ đầu chính là tiết kiệm nguồn lực cho xã hội.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Thàng Tín, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang phối hợp với các lực lượng tổ chức tuần tra, kiểm soát, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Ảnh: Trần Hào

- Như vậy, đây có thể xem là một chủ trương mang lại "lợi ích kép"?

- Đúng vậy, thậm chí có thể nói là “lợi ích kép” theo cả hai chiều: Vừa tạo nền tảng ổn định để thúc đẩy phát triển, vừa bồi dưỡng nguồn nhân lực lãnh đạo cho tương lai. Trước hết, ổn định chính trị-xã hội là điều kiện tiên quyết cho tăng trưởng bền vững. Khi cơ sở vững, an ninh trật tự được giữ vững, mâu thuẫn, điểm nóng được phát hiện sớm và xử lý từ đầu, thì người dân yên tâm lao động sản xuất, doanh nghiệp yên tâm đầu tư, chính quyền địa phương cũng có dư địa để tập trung cho các mục tiêu phát triển dài hạn. Nói cách khác, bố trí sĩ quan chính quy về cơ sở không chỉ là giải pháp trước mắt, mà thực chất là “đầu tư” cho môi trường hòa bình, ổn định-một loại “hạ tầng mềm” vô cùng quan trọng của nền kinh tế.

Mặt khác, đây cũng là môi trường thực tiễn quý báu để rèn luyện, sàng lọc và nâng tầm đội ngũ cán bộ. Ở cơ sở, mỗi tình huống đều đòi hỏi bản lĩnh, kỹ năng vận động quần chúng, khả năng phối hợp hiệp đồng giữa các lực lượng, cũng như sự tinh tế trong xử lý quan hệ cộng đồng-những năng lực không thể chỉ học qua sách vở. Khi được “va” vào thực tế đời sống nhân dân, đối diện với các vấn đề cụ thể như tranh chấp, vi phạm pháp luật, thiên tai, dịch bệnh, hay những vướng mắc trong quản lý xã hội, sĩ quan trẻ sẽ trưởng thành nhanh hơn, sâu hơn và vững hơn; đồng thời hình thành phong cách gần dân, hiểu dân, trọng dân-yếu tố cốt lõi để tạo niềm tin và sức mạnh đồng thuận.

Do đó, thay vì nhìn nhận đây là một nhiệm vụ nặng nề về nhân lực hay tổ chức, cần coi đó là một quyết sách đúng đắn, mang tính phòng ngừa từ sớm, từ xa; vừa củng cố “chân đế” an ninh ở cơ sở, vừa tích lũy “vốn cán bộ” cho tương lai. Đó là một khoản đầu tư chiến lược-đầu tư vào sự bình yên hôm nay và năng lực quản trị quốc gia ngày mai.

- Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!

Diệp Chi (thực hiện)