Tăng cơ chế bảo vệ người dưới 18 tuổi trong kinh doanh xổ số
Ngày 14-10, Chính phủ ban hành Nghị định số 389/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số, có hiệu lực từ ngày 30-11-2026.
Theo khoản 2, Điều 9 nghị định này, hành vi bán vé xổ số cho người không đủ điều kiện dự thưởng (trong đó có người dưới 18 tuổi) bị phạt 20-30 triệu đồng đối với tổ chức; mức phạt bằng một nửa đối với cá nhân.
Ngoài ra, khoản 1, Điều 11 Nghị định số 389/2026/NĐ-CP quy định phạt cảnh cáo hoặc phạt 10-15 triệu đồng đối với cá nhân không đủ điều kiện nhưng vẫn mua vé để dự thưởng.
Tiến sĩ - Luật sư Nguyễn Sơn Lâm (Đoàn Luật sư TPHCM) nhận xét: Việc tăng mức chế tài hướng đến mục tiêu buộc người kinh doanh kiểm soát người mua ngay tại điểm bán; trong đó có mục đích bảo vệ người dưới 18 tuổi khỏi những rủi ro tài chính và tránh ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển chung của họ.
Điều đáng chú ý là không phải mọi người chưa thành niên đều phải chịu cùng một chế tài. Theo Luật Xử lý vi phạm hành chính (các điều 5, 22, 23, 134), người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi chỉ bị xử phạt về vi phạm cố ý và không áp dụng phạt tiền; người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi nếu bị phạt tiền thì mức phạt không quá 1/2 mức người thành niên phải chịu (cha mẹ, người giám hộ nộp thay nếu cần).
Theo Thạc sĩ - Luật sư Hoàng Kim Minh Châu (Đoàn Luật sư TPHCM), Nghị định số 389/2026/NĐ-CP tập trung điều chỉnh quan hệ kinh doanh - dự thưởng: cấm bán vé cho người dưới 18 tuổi và cấm người dưới 18 tuổi mua vé để dự thưởng. Tuy nhiên, hiện vẫn thiếu điều khoản trực tiếp xử phạt hành vi sử dụng người dưới 18 tuổi làm đại lý bán lẻ hoặc giao vé đi bán.
Nếu người dưới 18 tuổi bị người lớn giao bán hoặc bị lợi dụng trong chuỗi phân phối, họ là nạn nhân và cần bảo vệ theo nguyên tắc bảo vệ trẻ em. Người lớn (đại lý, tổ chức) là đối tượng chính bị xử phạt và có thể chịu trách nhiệm bổ sung nếu có yếu tố lạm dụng, cưỡng bức.
Do đó, cần làm rõ cơ chế bảo vệ người dưới 18 tuổi khi họ bị đưa vào chuỗi kinh doanh. Chỉ khi hệ thống pháp luật ngăn chặn được rủi ro ngay từ đầu, người chưa thành niên mới được bảo vệ toàn diện.
