Tăng cường hợp tác cảnh báo sớm lũ quét tại Đông Nam Á

Các đại biểu tham dự hội nghị. (Ảnh: Minh Cường)

Phát biểu khai mạc, lãnh đạo Cục Khí tượng thủy văn cho biết yêu cầu tăng cường năng lực cảnh báo sớm trong bối cảnh mưa lớn, bão lũ và các hiện tượng thời tiết cực đoan gây nhiều thiệt hại tại Đông Nam Á. Với đặc điểm hình thành nhanh, diễn biến đột ngột, lũ quét đòi hỏi hệ thống cảnh báo phải được hỗ trợ bởi dữ liệu thời gian thực, thông tin radar, vệ tinh có độ phân giải cao, mô hình tính toán hiện đại và cơ chế chia sẻ thông tin xuyên biên giới hiệu quả.

Trên cơ sở Biên bản ghi nhớ hợp tác ký năm 2022 tại Geneva giữa Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) và Tổng cục Khí tượng thủy văn Việt Nam (nay là Cục Khí tượng thủy văn), Việt Nam đảm nhận vai trò Trung tâm Cảnh báo lũ quét khu vực Đông Nam Á. Những năm qua, Việt Nam đã duy trì hạ tầng kỹ thuật, thu thập, xử lý dữ liệu và cung cấp sản phẩm hướng dẫn cảnh báo lũ quét hằng ngày cho Việt Nam, Lào, Campuchia và Thái Lan.

Tại hội nghị, đại diện Cục Khí tượng Campuchia đánh giá cao vai trò của Việt Nam trong điều phối, vận hành trung tâm khu vực. Phía Campuchia nhấn mạnh ba ưu tiên hợp tác: tích hợp dữ liệu mưa độ phân giải cao, quan trắc vệ tinh và công nghệ dự báo tiên tiến; tăng cường chia sẻ dữ liệu thời gian thực, trao đổi thông tin xuyên biên giới để hoàn thiện các ngưỡng cảnh báo; duy trì đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ dự báo viên.

Về định hướng phát triển, lãnh đạo Cục Khí tượng thủy văn đề nghị đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, viễn thám và WebGIS trong vận hành hệ thống, dự báo định lượng mưa; hướng tới tự động hóa bản tin cảnh báo sớm cho các lưu vực sông xuyên biên giới. Đồng thời, củng cố cơ chế chia sẻ dữ liệu khí tượng thủy văn thời gian thực giữa các nước thành viên và Ban Thư ký MRC, góp phần thực hiện Sáng kiến “Cảnh báo sớm cho mọi người” của Liên hợp quốc.

Theo chương trình, các đại biểu sẽ đánh giá kết quả vận hành SeAFFGS giai đoạn 2022-2026, làm rõ hạn chế kỹ thuật, khoảng trống dữ liệu và bài học từ các đợt mưa lũ gần đây. Hội nghị cũng thảo luận về nâng cấp mô hình, tích hợp dữ liệu, chuyển đổi số, tự động hóa và tham vấn kế hoạch hoạt động năm 2027, hướng tới nâng cao hiệu quả cảnh báo, hỗ trợ chính quyền và cộng đồng chủ động ứng phó với lũ quét, sạt lở đất.

Diễn ra từ ngày 10 đến 12/11 theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, hội nghị có sự tham dự của đại diện các cơ quan khí tượng thủy văn Việt Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan, Ban Thư ký Ủy hội sông Mekong quốc tế (MRC), cùng các chuyên gia, nhà khoa học và đơn vị liên quan.