Tăng cường hướng nghiệp và hỗ trợ thanh niên chuyển tiếp thuận lợi từ trường học sang thị trường lao động

Cục Thống kê cho rằng quý 3 thường là giai đoạn mà tỷ lệ thanh niên không có việc làm, không tham gia học tập hoặc đào tạo tăng lên, do đây là thời điểm nhiều thanh niên vừa tốt nghiệp từ các trường đại học, cao đẳng hoặc trung cấp, đang trong quá trình chuyển đổi từ môi trường giáo dục sang thị trường lao động.

Quyền Trưởng Ban Thống kê Dân số và Lao động, Cục Thống kê, Bộ Tài chính Nguyễn Thị Thanh Mai đánh giá, so với mặt bằng chung của thế giới, tỷ lệ thanh niên thuộc nhóm không có việc làm, không tham gia học tập hoặc đào tạo của Việt Nam hiện chưa ở mức đáng lo ngại.

Đào tạo nghề đóng vai trò quan trọng trong giải quyết việc làm cho giới trẻ. Ảnh: Mỹ Quyên

Báo cáo xu hướng thị trường lao động thế giới năm 2026 của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) cho thấy, năm 2025, tỷ lệ thanh niên không có việc làm và không tham gia học tập, đào tạo của thế giới là 20%; tỷ lệ này ở các nước ASEAN là 16,2%; Thái Lan 12,8%; Ấn Độ: 24,2%...

Theo bà Mai, thực tế, mọi nền kinh tế luôn tồn tại nhóm thanh niên không có việc làm và không tham gia học tập, đào tạo, bởi quá trình chuyển tiếp từ học tập sang việc làm. Bên cạnh đó, một số thanh niên có thể tạm thời không tham gia học tập, làm việc vì các lý do cá nhân, sức khỏe, gia đình hoặc định hướng lại con đường nghề nghiệp.

Chuyên gia Chính sách Việc làm và Thị trường Lao động, Văn phòng Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) tại Việt Nam Felix Weidenkaff nhấn mạnh đến yếu tố dự báo và chủ động ứng phó, tăng cường đầu tư cho việc làm năng suất, nhu cầu kỹ năng tương lai, quản trị thị trường lao động, và hệ thống thông tin.

Theo ông Felix Weidenkaff, mặc dù không thể dự đoán chính xác tương lai việc làm, nhưng chúng ta có thể định hình tương lai đó dựa trên các tiêu chuẩn lao động cơ bản và các nguyên tắc về việc làm thỏa đáng.

Các giải pháp trọng tâm là xây dựng và triển khai các biện pháp kinh tế vĩ mô thúc đẩy việc làm, cùng các chính sách thị trường lao động cũng cần được chú trọng, nhằm chủ động mở rộng cơ hội việc làm thỏa đáng trong các ngành có giá trị gia tăng cao hơn.

Ngoài ra, tăng cường quan hệ đối tác giữa cơ sở giáo dục đào tạo và doanh nghiệp, đồng thời mở rộng các sáng kiến phát triển kỹ năng do doanh nghiệp chủ trì. Xây dựng hệ thống thông tin thị trường lao động hiệu quả, tăng cường quản trị thị trường lao động và đối thoại xã hội.

Thứ hai, đầu tư, mở rộng học tập suốt đời, phát triển kỹ năng cho việc làm số và việc làm xanh, tăng cường đào tạo tại doanh nghiệp, trọng tâm là nâng cao khả năng tìm được việc làm và phát triển nghề nghiệp tương lai thông qua tăng cường kỹ năng số, kỹ năng xanh và kỹ năng công nghệ cao, để đáp ứng các nhu cầu đang không ngừng thay đổi của nền kinh tế.

Trong bối cảnh thị trường lao động đang thay đổi, chuyên gia ILO cũng nhấn mạnh cần đảm bảo cơ hội bình đẳng, bảo vệ người lao động trong các hình thức việc làm mới và thúc đẩy đối thoại xã hội. Tăng cường hướng nghiệp và hỗ trợ thanh niên chuyển tiếp thuận lợi từ trường học sang thị trường lao động.