Tăng cường kết nối, phát huy vai trò các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Phát biểu khai mạc Diễn đàn “Kết nối và phát triển hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng của các tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng” ngày 9/11/2026 tại Đà Nẵng, ông Trịnh Anh Tuấn, Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương), đề cập đến những thay đổi trong hoạt động của hệ thống Hội Bảo vệ người tiêu dùng sau sắp xếp đơn vị hành chính và yêu cầu tìm kiếm các giải pháp phát triển trong giai đoạn mới.

Phát huy vai trò các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Theo ông Trịnh Anh Tuấn, từ năm 2025, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã đặt mục tiêu tổ chức các cuộc gặp gỡ, trao đổi thường niên với hệ thống Hội tại địa phương. Tuy nhiên, do tập trung hoàn thành nhiệm vụ giai đoạn 2020 - 2025 và chuẩn bị cho giai đoạn 2026 - 2030, hoạt động này chưa được triển khai. Vì vậy, Diễn đàn lần này là dịp để cơ quan quản lý trực tiếp lắng nghe những khó khăn, chia sẻ kinh nghiệm và trao đổi định hướng phát triển hệ thống Hội.

Nhấn mạnh vai trò của các tổ chức xã hội, ông Trịnh Anh Tuấn cho biết, từ khi các quy định pháp luật đầu tiên về bảo vệ người tiêu dùng được ban hành năm 1999, các Hội Bảo vệ người tiêu dùng đã từng bước được thành lập và duy trì hoạt động qua nhiều giai đoạn. Vai trò của các tổ chức này tiếp tục được ghi nhận trong hệ thống pháp luật và các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước.

Ông Trịnh Anh Tuấn, Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương), phát biểu khai mạc Diễn đàn “Kết nối và phát triển hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng của các tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng”.

Trong đó, Chỉ thị số 30 của Ban Bí thư đề cập đến việc hỗ trợ hoạt động của các Hội. Đặc biệt, trong quá trình xây dựng Kết luận số 207-KL/TW, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã phối hợp với Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam đóng góp các nội dung nhằm phát huy vai trò của tổ chức xã hội, tạo điều kiện và xây dựng cơ chế phù hợp để các Hội tham gia tích cực hơn vào công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Cụ thể hóa định hướng này, Nghị quyết số 87/NQ-CP của Chính phủ đề cập đến các nhiệm vụ, giải pháp hỗ trợ phát triển tổ chức xã hội; khuyến khích giao các Hội thực hiện một số nhiệm vụ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng theo quy định pháp luật; nghiên cứu cơ chế đặc thù, bố trí kinh phí và bảo đảm điều kiện hoạt động. Đồng thời, tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong tuyên truyền, giám sát, phản biện và hỗ trợ người tiêu dùng.

Mặc dù đã có những định hướng chính sách hỗ trợ, việc triển khai trên thực tế vẫn gặp nhiều vướng mắc, ảnh hưởng đến hoạt động của hệ thống Hội. Cùng với đó, việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp tỉnh trong năm 2025 cũng dẫn đến những thay đổi trong tổ chức mạng lưới hội thành viên, đặt ra những yêu cầu mới đối với Hội trong việc phát triển hoạt động.

Từ thực tế trên, ông Trịnh Anh Tuấn đề nghị các đại biểu thẳng thắn trao đổi những khó khăn, vướng mắc phát sinh sau quá trình sắp xếp tổ chức, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm, mô hình và cách làm hiệu quả để các địa phương tham khảo, vận dụng. Đối với những kiến nghị tại Diễn đàn, ông lưu ý cần xuất phát từ đặc thù từng địa phương, xác định rõ những vấn đề cần giải quyết và trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức liên quan. Trên cơ sở đó, các Hội cần chủ động phối hợp với Trung ương Hội, các cơ quan chức năng và đơn vị thuộc Mặt trận Tổ quốc để tìm kiếm giải pháp tháo gỡ phù hợp với điều kiện thực tiễn.

“Qua Diễn đàn lần này, rất mong muốn chúng ta cùng trao đổi, chia sẻ những kinh nghiệm, mô hình và cách làm hiệu quả, đồng thời đề xuất các phương hướng, giải pháp thiết thực nhằm tạo điều kiện để các Hội, tổ chức xã hội hoạt động tốt hơn trong thời gian tới. Để đạt được mục tiêu đó, tôi đề nghị các đại biểu phát huy tinh thần trách nhiệm, trao đổi thẳng thắn, cởi mở về những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, đồng thời chia sẻ những kết quả đạt được, cách làm hiệu quả và nguyên nhân thành công để các địa phương, tổ chức Hội tham khảo, vận dụng. Các kiến nghị cần gắn với giải pháp cụ thể, phù hợp với đặc thù từng địa phương”, ông Trịnh Anh Tuấn nhấn mạnh.

Sau Diễn đàn, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia sẽ tổng hợp các ý kiến, kiến nghị và xây dựng báo cáo trình lãnh đạo Bộ Công Thương, đề xuất những giải pháp cụ thể để triển khai trong thời gian tới.

Ông Trịnh Anh Tuấn khẳng định, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia xác định việc hỗ trợ, kết nối và phát huy vai trò của các tổ chức Hội là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Trên tinh thần đó, Ủy ban sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp với Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, các Hội địa phương và Sở Công Thương nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bảo đảm tính đồng bộ, thiết thực và bền vững.

Củng cố hệ thống Hội Bảo vệ người tiêu dùng, xây dựng hệ sinh thái bảo vệ người tiêu dùng

Ông Bùi Thanh Thủy, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, nhấn mạnh yêu cầu củng cố hệ thống Hội và tăng cường kết nối các lực lượng tham gia xây dựng hệ sinh thái bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Phát biểu định hướng tại Diễn đàn, ông Bùi Thanh Thủy, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, đề cập những khó khăn trong quá trình kiện toàn hệ thống Hội sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, đặc biệt là việc hợp nhất, đổi tên và bảo đảm điều kiện hoạt động tại các địa phương.

Trước khi sắp xếp đơn vị hành chính, cả nước có 54 Hội Bảo vệ người tiêu dùng cấp tỉnh, thành phố. Trong bối cảnh hoạt động của hệ thống Hội còn phân tán và gặp nhiều khó khăn, Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam đã phối hợp với Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia báo cáo lãnh đạo Bộ Công Thương để có văn bản hỗ trợ các địa phương kiện toàn tổ chức.

Từ sự phối hợp này, công tác sắp xếp hệ thống Hội đã có những chuyển biến bước đầu, trong đó Bắc Giang là một trong những địa phương triển khai sớm và có kinh nghiệm được chia sẻ để các địa phương khác tham khảo. Theo ông Bùi Thanh Thủy, đến thời điểm diễn ra Diễn đàn, cả nước có 29 Hội Bảo vệ người tiêu dùng tại 34 tỉnh, thành phố. Tuy nhiên, Hà Nội, Điện Biên và Cao Bằng vẫn chưa thành lập được Hội; một số địa phương khác gặp khó khăn về kinh phí, điển hình như Hà Tĩnh thiếu nguồn lực hỗ trợ người tham gia hoạt động, còn Hội tại Quảng Bình trước sáp nhập đã đề nghị giải thể.

Khó khăn về nguồn lực còn xuất phát từ những thay đổi trong cơ chế hỗ trợ hoạt động. Theo ông Bùi Thanh Thủy, số Hội thuộc nhóm tổ chức được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ trước đây là 13 đơn vị, sau đó giảm xuống còn 7 và đến sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính không còn đơn vị nào thuộc nhóm này, ảnh hưởng đến điều kiện duy trì hoạt động thường xuyên của hệ thống Hội.

Nhằm tháo gỡ những vướng mắc trong hoạt động của hệ thống Hội, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia và Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam đã cùng phối hợp chặt chẽ, để trao đổi, thống nhất các kiến nghị, đề xuất giải pháp hỗ trợ, đồng thời thúc đẩy sự kết nối giữa các bên liên quan nhằm nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Theo ông Bùi Thanh Thủy, trong quá trình tham gia xây dựng Đề án Phát triển hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng giai đoạn 2026 - 2030, Hội đã đề xuất 7 nhiệm vụ, trong đó có việc tổ chức Diễn đàn trao đổi về xây dựng hệ sinh thái bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Từ năm 2025, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia và Hội đã chủ động trao đổi, thống nhất định hướng tổ chức Diễn đàn nhằm tạo không gian kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và tìm kiếm giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống Hội.

Các đại biểu trao đổi, thảo luận về những khó khăn, vướng mắc và giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại các phiên tham luận của Diễn đàn “Kết nối và phát triển hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng của các tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng”.

Ghi nhận sự quan tâm, phối hợp của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia và các đơn vị liên quan, ông Bùi Thanh Thủy nhấn mạnh yêu cầu xây dựng hệ sinh thái bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng với sự tham gia của nhiều chủ thể, từ cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức Hội, doanh nghiệp, chuyên gia đến các cơ quan về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, tòa án và trọng tài. Trên cơ sở đó, ông mong muốn các đại biểu tập trung trao đổi những vấn đề thực tiễn, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn và tăng cường sự phối hợp giữa các bên trong thời gian tới.

Trên cơ sở đó, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam mong muốn các đại biểu tập trung trao đổi những vấn đề thực tiễn, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn và tăng cường phối hợp giữa các bên.

Các ý kiến, kiến nghị tại Diễn đàn sẽ là cơ sở để đề xuất với Chính phủ, các bộ, ngành và cơ quan chức năng những giải pháp củng cố, phát triển hệ thống Hội Bảo vệ người tiêu dùng, hướng tới hoạt động ổn định, hiệu quả và bền vững trong giai đoạn mới.

Tại các phiên tham luận của chương trình, đại diện các Hội Bảo vệ người tiêu dùng tập trung trao đổi về thực trạng hoạt động tại địa phương và những vấn đề đặt ra trong quá trình kiện toàn tổ chức. Đại diện các Sở Công Thương và Hội Bảo vệ người tiêu dùng thảo luận về giải pháp tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức xã hội. Bên cạnh đó, đại diện Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, Sở Công Thương, các Hội Bảo vệ người tiêu dùng và doanh nghiệp cùng trao đổi về định hướng xây dựng hệ sinh thái, mạng lưới bảo vệ người tiêu dùng trong giai đoạn mới, đồng thời đề xuất các kiến nghị chính sách nhằm nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.