Tăng cường phối hợp, phòng ngừa oan sai, bỏ lọt tội phạm

Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 2 kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm tại Công an phường Vạn Xuân.

Từ tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm đến kiểm tra, xác minh và quyết định khởi tố hoặc không khởi tố vụ án, mỗi khâu đều phải được thực hiện khách quan, chặt chẽ, đúng trình tự, thủ tục. Những sai sót trong tiếp nhận, phân loại hoặc thu thập chứng cứ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả giải quyết vụ việc. Vì vậy, sự phối hợp, hướng dẫn nghiệp vụ và kiểm sát của Viện Kiểm sát có ý nghĩa quan trọng trong việc phát hiện, phòng ngừa vi phạm ngay từ đầu.

Nhằm thống nhất quy trình và trách nhiệm phối hợp, ngay từ đầu năm, Viện KSND tỉnh và Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã ký kết Hướng dẫn liên ngành về phối hợp tiếp nhận, kiểm tra, xác minh sơ bộ tố giác, tin báo về tội phạm của Công an cấp xã.

Trên cơ sở đó, công tác kiểm sát trực tiếp được triển khai tại 92/92 đơn vị Công an cấp xã, tập trung vào việc tiếp nhận, phân loại, xử lý nguồn tin; kiểm tra hồ sơ các vụ việc đang xác minh, đã khởi tố, không khởi tố hoặc tạm đình chỉ.

Thiếu tá Hoàng Thanh Tùng, Phó Trưởng Công an phường Vạn Xuân, thông tin: Quá trình phối hợp, hướng dẫn và kiểm sát của Viện Kiểm sát giúp cán bộ Công an phường kịp thời nhận diện những thiếu sót trong lập hồ sơ, thực hiện thủ tục tố tụng; thống nhất hướng xác minh, thu thập chứng cứ, bảo đảm việc giải quyết nguồn tin khách quan, đúng quy định, không bỏ lọt tội phạm, không làm oan người vô tội.

Thực tiễn triển khai tại Viện KSND khu vực 2 cho thấy những chuyển biến và hiệu quả từ hoạt động này. Từ tháng 11-2025 đến nay, đơn vị đã kiểm sát trực tiếp tại 7 đơn vị Công an cấp xã, gồm: Vạn Xuân, Thành Công, Bá Xuyên, Bách Quang, Phúc Thuận, Trung Thành và Sông Công; ban hành 4 kiến nghị qua kiểm sát trực tiếp và 2 kiến nghị qua kiểm sát hồ sơ, gửi Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh.

Qua kiểm sát, các vi phạm, thiếu sót chủ yếu được phát hiện liên quan đến việc lập biên bản, văn bản tố tụng chưa đầy đủ; chậm gửi, thông báo văn bản; ghi chép sổ theo dõi nguồn tin chưa đầy đủ; chưa thường xuyên rà soát các vụ việc tạm đình chỉ; việc quản lý, bảo quản một số mẫu vật chưa bảo đảm yêu cầu. Cá biệt, có vụ việc đã có kết luận giám định từ năm 2022 nhưng chưa được kịp thời xem xét phục hồi giải quyết khi căn cứ tạm đình chỉ không còn.

Bà Vũ Thị Bích Hường, Viện trưởng Viện KSND khu vực 2, cho biết: Thông qua kiểm sát trực tiếp, kiểm sát viên có điều kiện kiểm tra toàn diện hồ sơ gốc, sổ thụ lý, việc quản lý vật chứng và các vụ việc tạm đình chỉ; qua đó phát hiện những vi phạm mà hoạt động kiểm sát thông qua hồ sơ chuyển đến có thể chưa làm rõ. Hoạt động này vừa giúp nhận diện, kiến nghị khắc phục sai sót, vừa nâng cao trách nhiệm của cơ quan thực hiện nhiệm vụ, chủ động phòng ngừa vi phạm trong quá trình giải quyết nguồn tin về tội phạm.

Công an phường Vạn Xuân tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm do người dân cung cấp.

Bên cạnh kết quả đạt được, công tác phối hợp vẫn còn những khó khăn cần khắc phục. Sau khi thay đổi mô hình tổ chức, số lượng điều tra viên, cán bộ điều tra tại Công an cấp xã còn hạn chế, trong khi phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ; kỹ năng thực hiện một số thủ tục tố tụng còn lúng túng. Việc rà soát các vụ án, vụ việc tạm đình chỉ cũng như công tác chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc ở một số thời điểm chưa đáp ứng yêu cầu.

Trước yêu cầu đó, thời gian tới, hai ngành Kiểm sát và Công an tiếp tục tăng cường trao đổi thông tin, hướng dẫn nghiệp vụ; duy trì đối chiếu, rà soát định kỳ các vụ việc tạm đình chỉ, xác định rõ căn cứ và trách nhiệm giải quyết đối với từng vụ việc. Cùng với đó, nâng cao chất lượng kiểm sát trực tiếp, tập trung vào những khâu dễ phát sinh vi phạm; tăng cường kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các kiến nghị, bảo đảm những thiếu sót được khắc phục thực chất.

Theo ông Nguyễn Thái Bình, Phó Viện trưởng Viện KSND tỉnh: Điều quan trọng là tạo chuyển biến thực chất, đưa công tác phối hợp từ thống nhất về thủ tục sang nâng cao chất lượng và trách nhiệm trong từng khâu giải quyết. Mỗi cơ quan, cá nhân phải gắn trách nhiệm với kết quả xử lý vụ việc, không để kéo dài khi không còn căn cứ tạm đình chỉ, bỏ lọt tội phạm hoặc làm oan người vô tội, qua đó giữ vững an ninh, trật tự và củng cố niềm tin của nhân dân.