Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thi hành án hành chính

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: MAI ĐỈNH)

Theo báo cáo của Tòa án nhân dân tối cao, tính đến ngày 30/9/2026, cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền trong cơ quan nhà nước đã thi hành xong 5.393 trong tổng số 6.679 bản án, quyết định của Tòa án về vụ án hành chính phải thi hành; năm 2026 thi hành xong 1.087 bản án, quyết định, tăng gấp 3,0 lần năm 2020 (363).

Tuy nhiên, số bản án, quyết định phải thi hành hằng năm tăng từ 361 (năm 2017) lên 2.460 (năm 2026), gấp 6,81 lần; tỷ lệ thi hành xong năm 2026 đạt 44,2%; hiện còn 1.345 bản án, quyết định chưa thi hành xong, chủ yếu thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước về đất đai.

Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Tiến cho biết, những năm qua, công tác thi hành án hành chính đã được các cấp, các ngành quan tâm chỉ đạo, tổ chức thực hiện; số bản án, quyết định được thi hành xong đã tăng qua các năm.

Tuy nhiên, thực tiễn vẫn còn nhiều khó khăn, hạn chế. Tình trạng chậm thi hành, chưa thi hành hoặc thi hành chưa đầy đủ các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật vẫn xảy ra; một số vụ việc kéo dài, chưa được giải quyết dứt điểm. Công tác phối hợp, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra và xử lý trách nhiệm ở một số nơi chưa thực sự hiệu quả.

Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Huy Tiến. (Ảnh: MAI ĐỈNH)

Thực trạng này đòi hỏi phải có những giải pháp đồng bộ, thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả thi hành án hành chính. Trong đó, việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, với trọng tâm là nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền và nhất là người đứng đầu; tăng cường kiểm tra, giám sát, phối hợp và xử lý trách nhiệm, bảo đảm các bản án, quyết định của Tòa án được thi hành nghiêm chỉnh, đầy đủ, đúng thời hạn.

Đề án “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thi hành án hành chính hiện nay” nhằm tạo chuyển biến căn bản trong nhận thức và hành động của cấp ủy, tổ chức đảng, nhất là người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước là bên phải thi hành án; bảo đảm các bản án, quyết định của Tòa án về vụ án hành chính đã có hiệu lực pháp luật được nghiêm chỉnh chấp hành.

Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Tiến nhấn mạnh, Điều 106 Hiến pháp năm 2013 quy định, bản án, quyết định của Tòa án nhân dân có hiệu lực pháp luật phải được các cơ quan, tổ chức, cá nhân tôn trọng và nghiêm chỉnh chấp hành. Đây là nguyên tắc quan trọng nhằm bảo đảm hiệu lực của các phán quyết tư pháp và tính nghiêm minh của pháp luật.

Đối với thi hành án hành chính, yêu cầu này càng có ý nghĩa đặc biệt khi người phải thi hành án chủ yếu là cơ quan hành chính nhà nước và người có thẩm quyền trong các cơ quan này.

Việc nghiêm chỉnh thi hành bản án, quyết định của Tòa án không chỉ bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân mà còn thể hiện trách nhiệm tuân thủ pháp luật của cơ quan công quyền, góp phần nâng cao hiệu quả kiểm soát quyền lực nhà nước và củng cố niềm tin của nhân dân vào công lý.

Tại hội thảo, các ý kiến đều thống nhất về sự cần thiết xây dựng Đề án và ban hành Chỉ thị của Ban Bí thư nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thi hành án hành chính. Các đại biểu tập trung thảo luận về trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy địa phương; vai trò của Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và Ban Nội chính các cấp; việc gắn kết quả thi hành án hành chính với công tác cán bộ; nguồn kinh phí thực hiện các bản án, quyết định còn tồn đọng; những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thi hành án hành chính...