Tăng cường triển khai Đề án phát triển một triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: HOÀNG LIÊM)

Sáng 15/10, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) tổ chức Hội nghị Ngày Lương thực thế giới (16/10) năm 2026 và tăng cường hợp tác triển khai Đề án “Phát triển bền vững một triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030” (Đề án).

Ban tổ chức hội nghị đã cập nhật tiến độ, định hướng và nhu cầu nguồn lực của Đề án trong giai đoạn 2026-2030; đồng thời, trao đổi về các vấn đề then chốt như đổi mới kỹ thuật và công nghệ, liên kết chuỗi và xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường, tài chính xanh, năng lực cộng đồng và vai trò của phụ nữ, thanh niên trong đổi mới sáng tạo nông nghiệp.

Nhiều ý kiến nhấn mạnh rằng thành công của Đề án cần được đánh giá không chỉ bằng diện tích triển khai, mà còn bằng chất lượng và giá trị hạt gạo, hiệu quả sản xuất, thu nhập của nông dân, mức giảm phát thải có thể kiểm chứng và sức cạnh tranh bền vững của ngành hàng lúa gạo.

Tại hội nghị, đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức nông dân, viện nghiên cứu… đã chia sẻ kinh nghiệm, nêu kiến nghị và xác định những cơ hội hợp tác.

Phần lớn các ý kiến tập trung vào yêu cầu gắn đổi mới kỹ thuật với thị trường; kết nối sản xuất với thu mua, chế biến và tiêu thụ; tăng cường năng lực hợp tác xã; thúc đẩy sự tham gia của khu vực tư nhân; bảo đảm người nông dân được chia sẻ lợi ích, không phải đơn độc gánh chịu chi phí chuyển đổi và rủi ro thị trường.

Các cơ quan, đơn vị, đại biểu cũng giới thiệu những sáng kiến hợp tác thúc đẩy chuyển đổi nông nghiệp bền vững, như: Phát huy vai trò của phụ nữ và thanh niên; thúc đẩy liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp; áp dụng canh tác phát thải thấp, cải thiện sinh kế và phát triển thương hiệu gạo chất lượng cao, phát thải thấp; chú trọng các giải pháp dựa vào thiên nhiên và sự tham gia của khu vực tư nhân…

Mục tiêu của các sáng kiến là góp phần kết nối đổi mới sản xuất, phát triển thị trường và nâng cao thu nhập cho nông dân, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững ngành hàng lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu…

Về định hướng trong thời gian tới, các đại biểu kêu gọi các cơ quan quản lý nhà nước chuyên trách tiếp tục rà soát nhiệm vụ, nhu cầu phối hợp liên ngành, hỗ trợ kỹ thuật và đầu tư; các địa phương vùng Đồng bằng sông Cửu Long cụ thể hóa kế hoạch phù hợp với điều kiện sinh thái và năng lực thực hiện; các đối tác phát triển xác định rõ nội dung hỗ trợ, địa bàn, nguồn lực và kết quả dự kiến; doanh nghiệp, ngân hàng, hợp tác xã và các chủ thể chuỗi giá trị thúc đẩy liên kết sản xuất-tiêu thụ và đầu tư dài hạn; các viện nghiên cứu, trường đại học và tổ chức khoa học tập trung vào giải pháp có thể áp dụng trong thực tiễn và chuyển giao công nghệ…

Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: HOÀNG LIÊM)

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh: Bảo đảm an ninh lương thực trong giai đoạn mới không thể chỉ dựa vào gia tăng sản lượng.

Ngành nông nghiệp cần đẩy mạnh nâng cao chất lượng, giá trị và hiệu quả sản xuất; giảm tác động đến môi trường; thích ứng với biến đổi khí hậu; đồng thời, bảo đảm sinh kế bền vững cho người nông dân.

Với vai trò là quốc gia sản xuất và xuất khẩu nông sản quan trọng, Việt Nam cần tiếp tục đổi mới cách thức tổ chức sản xuất và phát triển thị trường để nâng cao sức cạnh tranh dài hạn của nông sản Việt Nam.

Đại diện Ban tổ chức vinh danh bà Thái Hương. (Ảnh: CTV)

Trong khuôn khổ hội nghị, Ban tổ chức đã vinh danh 10 phụ nữ tiêu biểu, có đóng góp nổi bật cho nông nghiệp, hệ thống nông nghiệp-thực phẩm và phát triển bền vững nông thôn Việt Nam. 10 phụ nữ này hoạt động, làm việc nhiều lĩnh vực, gồm: Trực tiếp tổ chức sản xuất, phát triển doanh nghiệp và chuỗi giá trị, nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ, khuyến nông và quản lý.

Trong đó, có bà Thái Hương, Anh hùng Lao động, người sáng lập Tập đoàn TH và tiên phong phát triển chăn nuôi bò sữa ứng dụng công nghệ cao-tạo nên cuộc cách mạng sữa tươi tại Việt Nam; là người khởi xướng ly sữa học đường quốc gia, thúc đẩy Luật Dinh dưỡng học đường; sản xuất thực phẩm sạch theo hướng xanh, tuần hoàn trên nền tảng phát triển bền vững với câu khẩu hiệu nổi tiếng “Hãy trân quý Mẹ thiên nhiên, Người cho mình tất thảy”.

Tiến sĩ Vinod Ahuja, Trưởng đại diện FAO tại Việt Nam, phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: HOÀNG LIÊM)

Trưởng đại diện FAO tại Việt Nam, Tiến sĩ Vinod Ahuja nhấn mạnh: Khi phụ nữ có cơ hội bình đẳng trong tiếp cận đất đai, nguồn vốn, tri thức và thị trường, năng suất mùa vụ được nâng cao, trẻ em được chăm sóc dinh dưỡng tốt hơn và cộng đồng có khả năng phục hồi nhanh hơn trước những khó khăn, thách thức.