Tạo cơ sở pháp lý đồng bộ cho công tác quản lý nhà nước tại khu vực cửa khẩu

Đoàn công tác nghe đại diện Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Quảng Trị báo cáo quy hoạch khu vực cửa khẩu quốc tế La Lay. Ảnh: Viết Lam

Thiếu tướng Võ Tiến Nghị, Phó Tư lệnh Bộ đội Biên phòng và đồng chí Lê Đức Tiến, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị đồng chủ trì buổi làm việc. Dự buổi làm việc có đại diện Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh và các sở, ngành, địa phương khu vực biên giới.

Hoạt động kinh tế xuyên biên giới sôi động

Trong chương trình làm việc, đoàn công tác liên ngành đã trực tiếp kiểm tra thực tế tại cửa khẩu quốc tế La Lay và cửa khẩu quốc tế Lao Bảo; khảo sát hệ thống hạ tầng cửa khẩu, khu vực kiểm soát xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu, đồng thời làm việc với chính quyền địa phương và các lực lượng chuyên ngành đang thực hiện nhiệm vụ tại cửa khẩu. Tỉnh Quảng Trị có đường biên giới đất liền dài 409,982 km, trong đó có 67,846 km là đường biên giới trên sông, suối, tiếp giáp ba tỉnh: Khammouan, Savannakhet và Salavan của Lào. Khu vực biên giới của tỉnh có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế đối ngoại của khu vực Bắc Trung Bộ. Trên tuyến biên giới đất liền hiện có 8 cặp cửa khẩu, gồm 3 cặp cửa khẩu quốc tế, 5 cặp cửa khẩu phụ cùng 6 lối mở truyền thống phục vụ nhu cầu qua lại, giao thương của cư dân hai bên biên giới.

Đoàn công tác khảo sát thực tế tại khu vực cửa khẩu quốc tế La Lay. Ảnh: Viết Lam

Theo báo cáo của tỉnh Quảng Trị, hoạt động xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu tiếp tục duy trì ổn định và có xu hướng tăng. Bình quân mỗi ngày, tại các cửa khẩu quốc tế có khoảng 800 đến 1.500 lượt người và khoảng 320 lượt phương tiện xuất nhập cảnh. Hàng hóa xuất nhập khẩu, quá cảnh chủ yếu là hoa quả, hàng dệt may, linh kiện điện tử, quặng sắt, kali, than đá, vật liệu xây dựng và nhiều mặt hàng tiêu dùng khác. Tại các cửa khẩu phụ, trung bình mỗi ngày có khoảng 30 đến 40 lượt người qua lại; hàng hóa chủ yếu là nông sản và nhu yếu phẩm phục vụ cư dân hai bên biên giới.

Đoàn công tác nghe báo cáo quy hoạch khu vực cửa khẩu quốc tế Lao Bảo. Ảnh: Viết Lam

Hoạt động giao thương phát triển đã góp phần thúc đẩy kinh tế khu vực biên giới, đồng thời đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý nhà nước, kiểm soát xuất nhập cảnh, phòng, chống buôn lậu và các loại tội phạm xuyên biên giới. Theo đánh giá của các lực lượng chức năng, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội tại khu vực biên giới, cửa khẩu của tỉnh Quảng Trị cơ bản ổn định. Tuy nhiên, các loại tội phạm như buôn lậu, gian lận thương mại, ma túy, vận chuyển vật liệu nổ, pháo nổ và xuất nhập cảnh trái phép vẫn diễn biến phức tạp. Đáng chú ý, các đối tượng mua bán, vận chuyển ma túy xuyên quốc gia liên tục thay đổi phương thức, thủ đoạn, lợi dụng hoạt động xuất nhập khẩu để cất giấu ma túy trong hàng tiêu dùng, cabin xe khách, thùng hàng hoặc thuê phương tiện vận tải tạm nhập, tái xuất nhằm đối phó với lực lượng chức năng.

Phát huy hiệu quả trong triển khai nhiệm vụ

Sau khi Chính phủ ban hành Nghị định số 112/2014/NĐ-CP và Nghị định số 34/2023/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung, tỉnh Quảng Trị đã chủ động xây dựng kế hoạch triển khai đồng bộ đến các sở, ngành, chính quyền địa phương, lực lượng vũ trang và nhân dân khu vực biên giới. Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị đã phối hợp với Sở Tư pháp tổ chức 35 buổi tuyên truyền, phổ biến Nghị định cho gần 1.900 lượt cán bộ, công chức, doanh nghiệp và nhân dân. Thông qua công tác kiểm tra, kiểm soát tại cửa khẩu, các đồn Biên phòng cửa khẩu tiếp tục tuyên truyền trực tiếp cho hơn 7.650 lượt người dân, doanh nghiệp và hành khách thường xuyên qua lại cửa khẩu. Việc quán triệt, phổ biến Nghị định đã góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của các cấp, các ngành và nhân dân đối với công tác quản lý biên giới, cửa khẩu.

Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị cũng đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo triển khai thực hiện Nghị định; giao Bộ đội Biên phòng tỉnh chủ trì, phối hợp với các sở, ngành tham mưu thực hiện trình tự, thủ tục mở mới, nâng cấp cửa khẩu, khảo sát xác định phạm vi khu vực cửa khẩu và tổ chức quản lý đúng quy định. Trên cơ sở chỉ đạo của Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng và Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị, các đồn Biên phòng cửa khẩu đã chủ trì phối hợp với Hải quan, Kiểm dịch, Ban Quản lý Khu kinh tế và các lực lượng liên quan duy trì nghiêm quy chế quản lý cửa khẩu biên giới đất liền.

Đoàn công tác khảo sát thực tế tại khu vực cửa khẩu quốc tế Lao Bảo. Ảnh: Viết Lam

Từ năm 2021 đến nay, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã kiểm tra, kiểm soát và đăng ký, kiểm chứng gần 5,93 triệu lượt hành khách xuất nhập cảnh; gần 2,85 triệu lượt phương tiện xuất nhập cảnh; phối hợp kiểm tra, giám sát hơn 33,1 triệu tấn hàng hóa xuất nhập khẩu, quá cảnh. Qua công tác quản lý, kiểm soát, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã chủ trì, phối hợp phát hiện và xử lý 1.748 vụ, 1.748 đối tượng vi phạm quy định về xuất nhập cảnh; phát hiện, xử lý 15 vụ vi phạm an ninh trật tự; 47 vụ tội phạm hình sự; 1.163 vụ xuất nhập cảnh trái phép; bắt giữ 16 đối tượng truy nã. Riêng lực lượng Bộ đội Biên phòng chủ trì xử lý 1.035 vụ, 1.035 đối tượng, xử phạt vi phạm hành chính, nộp ngân sách nhà nước hơn 3 tỷ đồng.

Cùng với đó, công tác cải cách hành chính tại các cửa khẩu quốc tế được triển khai đồng bộ. Các thủ tục hành chính, phí và lệ phí được công khai, minh bạch; hồ sơ được giải quyết đúng thời hạn, không phát sinh hồ sơ quá hạn. Việc ứng dụng công nghệ thông tin tiếp tục phát huy hiệu quả với hệ thống thủ tục biên phòng điện tử, phần mềm quản lý xuất nhập cảnh, cổng kiểm soát xuất nhập cảnh tự động, giúp rút ngắn thời gian làm thủ tục, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, không để xảy ra ùn tắc tại cửa khẩu.

Các lực lượng chuyên ngành tại cửa khẩu như Bộ đội Biên phòng, Hải quan, Kiểm dịch, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh thường xuyên trao đổi thông tin, phối hợp xử lý tình huống, thực hiện đúng quy chế phối hợp trong quản lý cửa khẩu, kiểm soát xuất nhập cảnh và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thương mại, lưu thông hàng hóa. Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị cũng đã ký kết quy chế phối hợp với Chi cục Hải quan Khu vực IX và Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh nhằm thống nhất quy trình quản lý, kiểm soát xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu theo chức năng, nhiệm vụ của từng lực lượng.

Tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý và hạ tầng cửa khẩu

Tại buổi làm việc, đại diện các bộ, ngành Trung ương và các sở, ngành của tỉnh Quảng Trị đã tập trung trao đổi những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện Nghị định số 112/2014/NĐ-CP sau hơn 10 năm triển khai. Các ý kiến cho rằng, việc sắp xếp đơn vị hành chính, mô hình chính quyền địa phương hai cấp và yêu cầu phát triển kinh tế cửa khẩu trong giai đoạn mới đòi hỏi phải tiếp tục rà soát, bổ sung các quy định để phù hợp với thực tiễn. Nhiều đại biểu đề xuất xây dựng phần mềm dùng chung cho các lực lượng thực hiện nhiệm vụ tại cửa khẩu nhằm đồng bộ dữ liệu, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục và nâng cao hiệu quả phối hợp. Một số nội dung liên quan đến phạm vi khu vực cửa khẩu, quy hoạch hạ tầng, cơ chế phối hợp giữa các lực lượng chuyên ngành và chuyển đổi số trong quản lý cửa khẩu cũng cần tiếp tục được hoàn thiện để bảo đảm thống nhất, đồng bộ trong quá trình tổ chức thực hiện.

Địa phương kiến nghị các bộ, ngành Trung ương quan tâm đầu tư hoàn thiện hệ thống hạ tầng tại các cửa khẩu quốc tế: Lao Bảo, La Lay và Cha Lo; nâng cấp các tuyến đường kết nối cửa khẩu với khu kinh tế cửa khẩu và các trung tâm logistics; đầu tư đồng bộ hệ thống kho bãi, bãi kiểm hóa, hạ tầng công nghệ thông tin và trang thiết bị phục vụ công tác kiểm tra, kiểm soát.

Thiếu tướng Võ Tiến Nghị và đồng chí Lê Đức Tiến đồng chủ trì buổi làm việc. Ảnh: Viết Lam

Phát biểu tại buổi làm việc, đồng chí Lê Đức Tiến, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị cho biết, tỉnh luôn xác định khu vực cửa khẩu biên giới đất liền là động lực quan trọng trong phát triển kinh tế đối ngoại, kết nối giao thương giữa Việt Nam với Lào và các nước trong khu vực. Thời gian qua, địa phương đã tập trung chỉ đạo các sở, ngành và lực lượng chức năng triển khai nghiêm các quy định của Chính phủ về quản lý cửa khẩu, đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh.

Đồng chí Lê Đức Tiến cũng đề nghị đoàn công tác tổng hợp các kiến nghị của tỉnh để báo cáo Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương xem xét sửa đổi, bổ sung những quy định còn bất cập; quan tâm bố trí nguồn lực đầu tư hạ tầng, trang thiết bị và chuyển đổi số tại các cửa khẩu nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Đại diện Cục Hải quan khu vực IX phát biểu ý kiến. Ảnh: Viết Lam

Phát biểu tại buổi làm việc, Thiếu tướng Võ Tiến Nghị đánh giá cao sự chủ động của tỉnh Quảng Trị trong triển khai thực hiện Nghị định số 112/2014/NĐ-CP, góp phần tạo chuyển biến tích cực trong công tác quản lý nhà nước tại khu vực cửa khẩu biên giới đất liền.

Thiếu tướng Võ Tiến Nghị nhấn mạnh, Quảng Trị là địa bàn có nhiều cửa khẩu quốc tế, được quy hoạch tương đối đồng bộ, giữ vai trò quan trọng trên Hành lang kinh tế Đông - Tây và trong quan hệ hợp tác Việt Nam - Lào. Vì vậy, việc xây dựng cơ sở pháp lý đồng bộ, hiện đại hóa công tác quản lý cửa khẩu phải gắn với yêu cầu bảo đảm chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, đồng thời tạo thuận lợi cho phát triển kinh tế, thương mại và hội nhập quốc tế.

Đồng chí Phó Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đề nghị tỉnh Quảng Trị tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, lực lượng chức năng rà soát những bất cập phát sinh trong quá trình thực hiện Nghị định; tổng hợp đầy đủ các kiến nghị để đoàn công tác báo cáo Chính phủ và các bộ, ngành nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các quy định phù hợp với tình hình mới. Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu; nâng cao chất lượng phối hợp giữa các lực lượng tại cửa khẩu; tăng cường đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên biên giới, nhất là tội phạm ma túy, buôn lậu và xuất nhập cảnh trái phép; xây dựng khu vực cửa khẩu biên giới đất liền ngày càng thông thoáng, hiện đại, an toàn và phát triển bền vững.