Tập trung tối đa nguồn lực chống khai thác IUU, tháo gỡ 'thẻ vàng' của EC

Lãnh đạo Sở NN&MT điều hành điểm cầu tại Hà Tĩnh.

Tại phiên họp, lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương đã báo cáo tiến độ thực hiện các nhiệm vụ chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU), theo kết luận của lãnh đạo Chính phủ tại phiên họp lần thứ 29 (ngày 6/1) và các phiên họp trước đó.

Theo báo cáo, đến nay, tổng số tàu cá của các địa phương đã được đăng ký và cập nhật trên Hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VnFishbase) đạt 79.220/79.220 tàu (100%); 46.198 tàu cá có chiều dài từ 6 mét trở lên tham gia Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT); rà soát, thống kê và nhập dữ liệu 19.035 tàu cá đã xóa đăng ký (từ năm 2020) vào cơ sở dữ liệu để công khai, minh bạch.

Từ năm 2024 đến ngày 24/1/2026, cả nước phát hiện 20.127 lượt tàu cá vi phạm như mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS) trên 6 giờ, mất kết nối quá 10 ngày trên biển hoặc vượt ranh giới cho phép khai thác. Các cơ quan chức năng đã xử lý 19.783/20.127 trường hợp (đạt 98,29%), trong đó xử phạt 4.468 tàu cá. Trong giai đoạn này, có 88 tàu cá bị nước ngoài bắt giữ; đến nay, đã xử phạt xong 71 tàu, còn 17 tàu đang tiếp tục xác minh để xử lý theo quy định.

Tính đến ngày 24/1/2026, 14/22 địa phương ban hành chính sách chuyển đổi nghề trong khai thác thủy sản. Bộ NN&MT đã tổ chức kiểm tra việc khép hồ sơ xử lý các trường hợp mất kết nối VMS trong năm 2024 và 2025 tại 6 địa phương gồm: Hải Phòng, Hưng Yên, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Vĩnh Long và Đồng Tháp.

Trong kỳ báo cáo, các lực lượng chức năng đã kiểm tra, kiểm soát 6.491 lượt tàu cá rời cảng và 7.650 lượt tàu cập cảng theo quy định; giám sát sản lượng thủy sản khai thác qua cảng đạt 20.772 tấn thông qua hệ thống eCDT.

Đại biểu tham dự phiên họp tại điểm cầu Hà Tĩnh.

Tại phiên họp, lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương tiếp tục làm rõ những tồn tại, hạn chế trong công tác chống khai thác IUU, như: khó khăn trong bố trí nguồn lực để triển khai đồng bộ hệ thống eCDT tại cảng cá; vướng mắc trong kiểm soát tàu hậu cần nghề cá; một số hồ sơ khép xử lý vi phạm liên quan đến VMS chưa đúng quy định, thủ tục…

Đại diện các địa phương kiến nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo, hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm nâng cao hiệu quả công tác chống khai thác IUU trong thời gian tới.

Phát biểu chỉ đạo tại phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà đề nghị các bộ, ngành, địa phương tiếp tục tập trung tối đa nguồn lực ở mức cao nhất từ nay đến hết tháng 3 để triển khai thực hiện các nhiệm vụ chống khai thác IUU theo ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ - Trưởng BCĐ quốc gia về IUU. Trong đó, tập trung tổ chức các đợt thanh tra, kiểm tra toàn diện công tác chống khai thác IUU tại các địa phương; hướng dẫn các cơ quan chức năng và địa phương chuẩn bị kỹ lưỡng nội dung, phương án, kịch bản làm việc với Đoàn thanh tra của Ủy ban châu Âu (EC).

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà - Ảnh: VGP/Minh Khôi.

Các địa phương khẩn trương rà soát, phân loại kết quả xử lý đối với tàu cá mất kết nối thiết bị VMS, tàu vượt ranh giới cho phép trên biển (đã xử phạt, chưa xử phạt, đang xác minh), bảo đảm đúng quy định và chịu trách nhiệm trước pháp luật, cơ quan có thẩm quyền; xử lý dứt điểm các tàu cá đã đủ thông tin để hoàn thiện hồ sơ xử phạt đối với thuyền trưởng, chủ tàu bị nước ngoài bắt giữ; tiếp tục thực hiện rà soát các lô hàng xuất khẩu vào EU của các doanh nghiệp trên địa bàn quản lý.

Tiếp tục nghiên cứu chính sách chuyển đổi nghề cá đảm bảo sinh kế ổn định cho ngư dân; cập nhật đầy đủ, kịp thời dữ liệu lên các cơ sở dữ liệu chuyên ngành thủy sản như: cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VnFishbase), cơ sở dữ liệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT)… với tinh thần “đúng, đủ, sạch, sống”, kết nối và liên thông; đảm bảo tính trung thực, chính xác liên quan đến các thủ tục truy xuất nguồn gốc thủy sản.

Bộ Quốc phòng tiếp tục tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các vùng biển giáp ranh với các nước, kiên quyết không để phát sinh tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.

Bộ Công an chỉ đạo công an các địa phương khẩn trương điều tra, truy tố, xét xử các vụ án môi giới đưa tàu cá và ngư dân đi khai thác trái phép tại vùng biển nước ngoài theo quy định của pháp luật.

Thái Oanh