Tập trung vốn cho các dự án tạo tác động và hiệu quả kinh tế - xã hội rõ rệt

Quang cảnh buổi làm việc. Ảnh: hanoi.gov.vn

Dự kiến, tổng nhu cầu vốn đường sắt đô thị giai đoạn 2026-2030 là hơn 1 triệu tỷ đồng

Tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Xuân Lưu đã báo cáo tình hình triển khai thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030; đánh giá tình hình thực hiện dự toán ngân sách nhà nước (NSNN) và kế hoạch đầu tư công năm 2026, xây dựng dự toán NSNN và kế hoạch đầu tư công năm 2027.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố cho biết, kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026-2030 của Hà Nội có tổng nguồn vốn 864.682 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách cấp thành phố quản lý 691.759 tỷ đồng, cấp xã 172.923 tỷ đồng; ngân sách trung ương 172.702 tỷ đồng, ngân sách địa phương 691.980 tỷ đồng.

Thành phố bố trí 361.244 tỷ đồng, tương đương 52% vốn cấp thành phố cho các dự án sử dụng ngân sách Trung ương, vốn ODA và đường sắt đô thị. Hà Nội ưu tiên 7 cầu lớn qua sông Hồng, các trục giao thông hướng tâm và phấn đấu hoàn thành khoảng 100km đường sắt đô thị, trọng tâm là tuyến số 2 Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo, tuyến số 5 Văn Cao - Hòa Lạc và tuyến Nhổn - ga Hà Nội.

Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, số dự án thành phố theo dõi từng lên tới 24.552 dự án. Qua rà soát, cắt giảm và phân cấp, danh mục đầu tư công trung hạn cấp thành phố còn 2.755 dự án, gồm 696 dự án cấp thành phố và 2.059 dự án hỗ trợ cấp xã; số dự án chuyển tiếp giảm 45%.

Theo Phó Chủ tịch UBND Thành phố, tổng nhu cầu vốn đường sắt đô thị giai đoạn 2026-2030 dự kiến hơn 1 triệu tỷ đồng. Thành phố đề nghị Trung ương chấp thuận phương án vay khoảng 128 nghìn tỷ đồng năm 2027, đồng thời cho phép, khi cần thiết, vượt trần hạn mức dư nợ vay giai đoạn 2028-2030; huy động thêm từ trái phiếu chính quyền địa phương, vay ngân quỹ nhà nước và khai thác giá trị tăng thêm từ đất theo mô hình TOD.

Năm 2026, Hà Nội triển khai 5 tuyến đường sắt đô thị số 1, 2, 8, 10, 14, với tổng nhu cầu vốn gói thầu khoảng 1.083 nghìn tỷ đồng. Riêng năm 2026 cần khoảng 183 nghìn tỷ đồng, trong khi Thành phố chỉ có thể bố trí tối đa khoảng 30 nghìn tỷ đồng. Vì vậy, UBND thành phố đề nghị Trung ương ứng, bổ sung 153 nghìn tỷ đồng để bảo đảm tiến độ.

Hà Nội cũng kiến nghị bổ sung 63.434,852 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2026-2030, trong đó 51.131 tỷ đồng cho đường sắt đô thị và 11.425 tỷ đồng cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; đồng thời bố trí 84.150 tỷ đồng hỗ trợ có mục tiêu cho đầu tư phát triển năm 2027 và duy trì tỷ lệ điều tiết các khoản thu phân chia giữa Trung ương và thành phố giai đoạn 2027-2030 không thấp hơn 32%.

Tận dụng tối đa các cơ chế, chính sách để huy động nguồn lực

Tại buổi làm việc, đại diện lãnh đạo các đơn vị của Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, lãnh đạo các sở, ngành của TP. Hà Nội đã trao đổi, làm rõ nhiều nội dung liên quan đến việc triển khai thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030; tình hình thực hiện dự toán NSNN và kế hoạch đầu tư công năm 2026, xây dựng dự toán NSNN và kế hoạch đầu tư công năm 2027.

Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: hanoi.gov.vn

Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, năm 2026, nhiều công trình, dự án lớn của Hà Nội được triển khai. Cùng với đó, Nghị quyết số 258 của Quốc hội và các nghị quyết, chủ trương mới đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để thành phố thúc đẩy phát triển.

Nhờ đó, kinh tế Thủ đô tiếp tục có những chuyển biến tích cực. Tăng trưởng GRDP quý I đạt 7,87%, quý II đạt 8,22%. Các ngành, lĩnh vực động lực, từ sản xuất, giải ngân đầu tư phát triển đến đầu tư xây dựng cơ bản, đang có mức tăng trưởng tích cực.

Thành phố cũng tập trung cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, rút ngắn thủ tục hành chính, tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp và tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc liên quan đến quy hoạch, giao đất, đất đai, nguồn vật liệu... nhằm nỗ lực thực hiện các mục tiêu tăng trưởng đã đề ra.

Về cân đối ngân sách năm 2026, 2027 và kế hoạch tài chính - ngân sách trung hạn, Chủ tịch UBND Thành phố cho biết, Hà Nội đã thông qua kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Tuy nhiên, theo định hướng phát triển mới, đặc biệt là yêu cầu thực hiện Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn 100 năm, nhu cầu đầu tư cho hệ thống đường sắt đô thị rất lớn, tổng nhu cầu vốn dự kiến hơn 1 triệu tỷ đồng.

Đây là yêu cầu rất lớn so với khả năng cân đối ngân sách. Vì vậy, Hà Nội đang nghiên cứu cách làm mới, tận dụng tối đa các cơ chế, chính sách để huy động nguồn lực xã hội, đồng thời lựa chọn phương án triển khai phù hợp, bảo đảm hiệu quả, tiết kiệm, từng bước làm chủ công nghệ và tạo sự chủ động cho Thành phố.

Chủ tịch UBND Thành phố cho biết, Hà Nội đang triển khai các bước chuẩn bị đối với các dự án đường sắt đô thị, trong đó nhà thầu đã bắt đầu triển khai một số công việc ngay trong quá trình hoàn thiện các thủ tục hợp đồng. Thành phố đang cân đối nhiều nguồn lực để thực hiện, đồng thời tiếp tục báo cáo Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan Trung ương để được quan tâm, hỗ trợ.

Thành phố cũng đang xây dựng các phương án tài chính với nhiều kịch bản khác nhau, bảo đảm tính linh hoạt trong quá trình thực hiện. Mục tiêu là huy động đủ nguồn lực để triển khai đồng bộ các tuyến đường sắt đô thị; trường hợp nguồn lực chưa đáp ứng đầy đủ, thành phố sẽ có phương án điều chỉnh tiến độ phù hợp, nhưng vẫn bảo đảm mục tiêu phát triển hệ thống đường sắt đô thị theo quy hoạch.

Đối với các dự án đường sắt đô thị khác, Hà Nội đang nghiên cứu, điều chỉnh phương thức thực hiện nhằm khắc phục tình trạng kéo dài thời gian chuẩn bị đầu tư, đồng thời tìm kiếm các giải pháp phù hợp để đẩy nhanh tiến độ.

Quyết định đầu tư cần gắn chặt với khả năng cân đối vốn

Phát biểu tại cuộc làm việc, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị TP. Hà Nội tiếp tục đánh giá kỹ chất lượng, tính bền vững của nguồn thu và tính xác thực của các dự báo, nhất là trong bối cảnh nhu cầu đầu tư rất lớn.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị. Ảnh: VPQH

Đối với Kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026-2030, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Thành phố tiếp tục rà soát, nâng cao tính tập trung, tránh dàn trải. Sau khi giảm số lượng dự án, cần bảo đảm nguồn vốn tập trung cho các dự án có khả năng hoàn thành, tạo tác động và hiệu quả kinh tế - xã hội rõ rệt. Đồng thời, cần xây dựng danh mục dự án ưu tiên và danh mục dự án dự phòng để chủ động khi khả năng huy động vốn thay đổi.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị Hà Nội rà soát toàn diện các nhóm dự án, trong đó có các dự án theo chương trình, kế hoạch phát triển của Thành phố và các dự án đang vướng mắc kéo dài; đánh giá khả năng tiếp tục triển khai, nhu cầu vốn và hiệu quả đầu tư để có phương án xử lý phù hợp.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh về khả năng cân đối nguồn lực, nhất là những nguồn vốn còn phụ thuộc vào ngân sách trung ương, vốn vay và các nguồn huy động trong tương lai. Với quy mô đầu tư công lớn giai đoạn 2026-2030, Hà Nội cần xây dựng các phương án tài chính theo nhiều kịch bản, xác định rõ thứ tự ưu tiên, điểm dừng và khả năng huy động vốn cho từng dự án.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, quyết định đầu tư cần gắn chặt với khả năng cân đối vốn, khả năng vay và các giới hạn an toàn tài chính. Thành phố cần đánh giá tính khả thi của các phương án huy động vốn, đồng thời nghiên cứu hiệu quả khai thác nguồn lực từ đất đai, tài sản công và các nguồn lực hợp pháp khác.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cũng đề nghị Hà Nội quan tâm nâng cao năng lực của cấp xã trong thực hiện các nhiệm vụ được phân cấp sau khi tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Đặc biệt, Thành phố cần đánh giá hiệu quả thực tế của các cơ chế, chính sách đặc thù dành cho Thủ đô và các cơ chế Quốc hội ban hành để tháo gỡ khó khăn cho các dự án. Trong đó, cần làm rõ cơ chế nào đã huy động thêm nguồn lực xã hội, tháo gỡ vướng mắc, rút ngắn thủ tục; cơ chế nào chưa được triển khai hoặc hiệu quả còn hạn chế, đồng thời xác định rõ nguyên nhân để có cơ sở kiến nghị hoàn thiện chính sách. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để Quốc hội xem xét, hoàn thiện các chính sách và kiến nghị của Chính phủ đối với Hà Nội trong thời gian tới.