Tên lửa Barak-1 của Ấn Độ vừa chi hơn 200 triệu USD nâng cấp toàn diện mạnh cỡ nào?

Bộ Quốc phòng Ấn Độ vừa ký hợp đồng trị giá 1.976,40 crore Rupee (khoảng 220 triệu USD) với tập đoàn IAI của Israel nhằm nâng cấp toàn diện hệ thống tên lửa phòng không Barak-1.

Bối cảnh thương vụ hơn 200 triệu USD và khoảng trống phòng không trên hạm

Ngày 18/11, Bộ Quốc phòng Ấn Độ chính thức ký kết hợp đồng trị giá 1.976,40 crore Rupee (tương đương khoảng 220 triệu USD) với Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Israel (IAI) để thực hiện chương trình nâng cấp và quản lý lỗi thời linh kiện cho tổ hợp tên lửa phòng thủ điểm Barak-1. 

Đây là bước đi chiến lược nhằm duy trì sức chiến đấu cho hệ thống vũ khí xương sống đang được biên chế trên khoảng 11 chiến hạm chủ lực của Hải quân Ấn Độ, bao gồm tàu sân bay INS Vikramaditya, các tàu khu trục lớp Delhi cùng hai lớp khinh hạm tàng hình Shivalik và Brahmaputra. 

Quyết định đầu tư hàng trăm triệu USD vào một hệ thống phòng không đã có tuổi đời thiết kế hơn 30 năm xuất phát từ bài toán cấp bách về năng lực tác chiến thực tế. 

Tên lửa phòng không Barak-1. Ảnh: Bộ Quốc phòng Ấn Độ. 

Tên lửa phòng không Barak-1. Ảnh: Bộ Quốc phòng Ấn Độ. 

Được Ấn Độ đưa vào trang bị từ năm 2000 sau cuộc xung đột Kargil, nhiều tàu chiến lắp đặt Barak-1 hiện mới hoạt động chưa đầy 15 năm và vẫn còn vòng đời phục vụ rất dài. 

Trong khi đó, chương trình phát triển tên lửa phòng không tầm ngắn phóng thẳng đứng nội địa VL-SRSAM do Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng Ấn Độ (DRDO) chủ trì lại liên tục chậm tiến độ và thay đổi cấu hình thiết kế so với yêu cầu ban đầu. 

Trong bối cảnh không có phương án thay thế khả thi ngay lập tức, việc hiện đại hóa Barak-1 trở thành lựa chọn bắt buộc để tránh tạo ra lỗ hổng phòng thủ trước các mối đe dọa trên không ngày càng tinh vi. 

Giải mã cấu hình và thông số kỹ thuật của tổ hợp phòng thủ điểm Barak-1

Barak-1 là hệ thống tên lửa đất đối không tầm ngắn phóng thẳng đứng trên hạm do liên doanh IAI và Rafael của Israel phát triển, chuyên trách nhiệm vụ phòng thủ điểm (CIWS bằng tên lửa) để đánh chặn máy bay chiến đấu, trực thăng, máy bay không người lái và đặc biệt là các loại tên lửa chống hạm bay bám mặt biển ở độ cao cực thấp. 

Mỗi bệ phóng thẳng đứng của hệ thống chứa 8 ống phóng kín bảo quản tên lửa sẵn sàng khai hỏa trong mọi điều kiện thời tiết, giúp giảm diện tích phản xạ radar và tối ưu không gian boong tàu. 

Về thông số vật lý, đạn tên lửa Barak-1 có thiết kế cực kỳ nhỏ gọn với chiều dài 2,175 mét, đường kính thân 170 mm, sải cánh 685 mm và trọng lượng phóng chỉ 98 kg. 

Tên lửa Barak-1 có thể được sử dụng với vai trò bổ sung hoặc thay thế hoàn toàn cho pháo phòng không bắn nhanh kiểu Phalanx nhờ một số ưu điểm như độ linh hoạt cao hơn và tên lửa có tầm tác chiến xa hơn. Ảnh: Bộ Quốc phòng Ấn Độ.

Tên lửa Barak-1 có thể được sử dụng với vai trò bổ sung hoặc thay thế hoàn toàn cho pháo phòng không bắn nhanh kiểu Phalanx nhờ một số ưu điểm như độ linh hoạt cao hơn và tên lửa có tầm tác chiến xa hơn. Ảnh: Bộ Quốc phòng Ấn Độ.

Đạn sử dụng động cơ nhiên liệu rắn kết hợp hệ thống điều hướng vector lực đẩy ngay sau khi rời ống phóng, cho phép tên lửa bẻ góc ngoặt gấp ở cự ly gần để khóa mục tiêu nhanh chóng. 

Barak-1 đạt tốc độ tối đa khoảng Mach 2,1 đến Mach 2,2 (tương đương 720 m/s), tầm bắn hiệu quả từ 500 mét đến 12 km và trần bay đạt 5,5 km. 

Đầu đạn nổ phá mảnh nặng 22 kg được kích hoạt bằng ngòi nổ cận đích radar, đủ sức phá hủy hoàn toàn các mục tiêu bay tốc độ cao ở cự ly gần. 

Điểm yếu công nghệ cũ và trọng tâm gói nâng cấp tên lửa Barak-1 từ IAI 

Dù từng được đánh giá rất cao về độ tin cậy tại thời điểm ra mắt, kiến trúc điện tử nguyên bản của Barak-1 đang bộc lộ nhiều hạn chế trước các loại tên lửa hành trình siêu thanh và bầy đàn UAV hiện đại. 

Hệ thống sử dụng cơ chế dẫn đường bám theo đường ngắm thẳng bằng radar (CLOS) thông qua đài radar điều khiển hỏa lực EL/M-2221 STGR. 

Phương thức dẫn bắn này đòi hỏi radar trên tàu phải liên tục chiếu xạ và bám bắt đồng thời cả mục tiêu lẫn đạn tên lửa cho đến khi va chạm, khiến số lượng kênh dẫn bắn bị giới hạn và dễ bị suy giảm hiệu quả trong môi trường tác chiến điện tử gây nhiễu mạnh. 

Tên lửa Barak-1 rời bệ phóng. Ảnh: Bộ Quốc phòng Ấn Độ.

Tên lửa Barak-1 rời bệ phóng. Ảnh: Bộ Quốc phòng Ấn Độ.

Ngoài ra, chuỗi cung ứng linh kiện điện tử thế hệ cũ cho đài điều khiển và mạch dẫn đường của Barak-1 cũng đã ngừng sản xuất, gây khó khăn lớn cho công tác bảo dưỡng kỹ thuật.

Thông qua hợp đồng mới với IAI, toàn bộ phần cứng điện tử, bộ vi xử lý tín hiệu và phần mềm điều khiển hỏa lực của tổ hợp Barak-1 trên hạm đội Ấn Độ sẽ được thay thế bằng các mô-đun kỹ thuật số thế hệ mới. 

Gói nâng cấp tập trung vào việc tăng cường khả năng kháng nhiễu chủ động, rút ngắn thời gian phản ứng của hệ thống trước các mục tiêu bay lướt mặt biển có tiết diện phản xạ radar nhỏ, đồng thời chuẩn hóa linh kiện để đảm bảo khả năng vận hành ổn định trong ít nhất một thập kỷ tới. 

Đây được xem là bước đệm kỹ thuật quan trọng giúp Hải quân Ấn Độ giữ vững lá chắn phòng không tầm gần trong khi chờ đợi các hệ thống nội địa hoàn thiện. 

 (Theo newindianexpress.com, jpost.com, calcalistech.com, marineinsight.com)

Đào Cảnh

Nguồn VietnamNet: https://vietnamnet.vn/ten-lua-barak-1-an-do-vua-chi-200-trieu-usd-nang-cap-manh-co-nao-2576915.html