Tết 2026, người Việt mua sắm có kế hoạch trên sàn thương mại điện tử

Theo chia sẻ của nhiều tiểu thương tại chợ Hôm (Hà Nội), việc người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu cùng với thói quen mua sắm trực tuyến ngày càng phổ biến khiến cả khách lẻ lẫn khách sỉ chuyển sang đặt hàng qua các sàn thương mại điện tử.

Nghiên cứu của Insight Asia ghi nhận 63% người tiêu dùng Việt lựa chọn mua sắm trên sàn dịp Tết Nguyên đán 2026, tăng đáng kể so với mức 48% cùng kỳ năm trước. Khảo sát của Worldpanel by Numerator Việt Nam cũng cho thấy hơn 70% hộ gia đình tập trung chi tiêu cho nhóm hàng thiết yếu như thực phẩm, đồ uống và quà biếu, trong khi khoảng 60% người được hỏi cho biết sẽ cắt giảm các khoản chi không thực sự cần thiết.

Ảnh: Nguồn Internet

Sự dịch chuyển sang kênh trực tuyến phản ánh xu hướng tiêu dùng thận trọng hơn: người mua chủ động lập kế hoạch, cân đối ngân sách và tận dụng các chương trình ưu đãi cùng dịch vụ giao hàng nhanh trong giai đoạn cao điểm cuối năm.

Song song với thay đổi trong cách chi tiêu là sự thay đổi trong cách ra quyết định mua. Báo cáo e-Economy SEA 2025 của Google, Temasek và Bain & Company cho thấy khoảng 60-70% người dùng Đông Nam Á xem livestream hoặc video ngắn trước khi mua hàng. Tại Việt Nam, báo cáo “Bức tranh tiêu dùng dịp Tết 2026” của Shopee ghi nhận nội dung trên Shopee Live và Shopee Video đạt gần 16 tỷ lượt xem, kéo theo số đơn hàng phát sinh qua hai hình thức này tăng 61% so với Tết 2025.

Quá trình mua sắm vì vậy chuyển từ giao dịch thuần túy sang trải nghiệm tương tác, nơi quyết định mua hàng hình thành thông qua việc theo dõi nội dung và trao đổi trực tiếp. Xu hướng ưu tiên sản phẩm chính hãng cũng gia tăng rõ rệt: trong giai đoạn cận Tết, hơn 18 triệu người dùng mua sắm tại Shopee Mall, khoảng 18% trong số đó là khách hàng lần đầu, cho thấy người tiêu dùng ngày càng coi trọng nguồn gốc và độ tin cậy của sản phẩm.

Ở góc độ người tiêu dùng, sự thay đổi này mang lại nhiều lợi ích thực tế. Chị Nguyễn Thị Mỹ Linh, nhân viên văn phòng tại Hà Nội, cho biết trước mỗi quyết định mua sắm dịp Tết, chị thường dành thời gian theo dõi livestream để quan sát sản phẩm thực tế, nghe tư vấn và săn ưu đãi giới hạn.

“Tôi xem livestream không chỉ để tìm khuyến mại mà còn để nhìn sản phẩm trực tiếp và nghe tư vấn từ thương hiệu hoặc KOL, nhờ đó yên tâm hơn khi mua sắm trực tuyến và không còn lo lắng mỗi lần đặt hàng”, chị Linh chia sẻ.

Từ tháng 10/2025 đến nửa đầu tháng 1/2026, các nhóm hàng phục vụ chuẩn bị Tết như bánh kẹo, đồ trang trí, áo dài và bao lì xì tiếp tục nằm trong nhóm được tìm mua nhiều; các chương trình ưu đãi từ sàn và người bán góp phần giúp người tiêu dùng giảm chi phí mua sắm trong mùa cao điểm.

Trước sự thay đổi hành vi tiêu dùng, không chỉ tiểu thương hay hộ kinh doanh nhỏ lẻ mà cả nông dân và nhà sản xuất cũng mở gian hàng trên sàn thương mại để tìm đầu ra, đồng thời coi livestream và video ngắn là trụ cột trong chiến lược bán hàng dịp Tết. Một tiểu thương tại chợ Vinh (Nghệ An) cho biết nhiều người bán hiện hạn chế trữ hàng do lo ngại tồn kho và sức mua chậm.

“Tôi chủ yếu đăng ảnh mẫu hoặc chỉ nhập 1-2 sản phẩm để livestream; khi khách chốt đơn mới đặt thêm theo số lượng thực tế nhằm tránh tồn hàng”, chị nói.

Vào cao điểm bán áo dài Tết, mỗi tháng chị thu vài chục triệu đồng nhưng phải trích khoảng 20% cho phí sàn và chi phí vận hành.

PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng, giảng viên cao cấp Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế (Đại học Kinh tế Quốc dân) nhận định, bán hàng trực tuyến đã trở thành xu hướng nổi bật, xuất phát từ sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, thương mại điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt. Tuy nhiên, thương mại truyền thống vẫn tồn tại do nhu cầu mua trực tiếp của một bộ phận người tiêu dùng, đặc biệt là người lớn tuổi. Về dài hạn, hai hình thức sẽ song song trong một giai đoạn trước khi thương mại điện tử chiếm ưu thế trong hoạt động mua bán.

Ngọc Ánh