Tết đến, cháy nổ rình rập, những thói quen âm thầm đe dọa sự bình yên mỗi gia đình

Nguy cơ cháy nổ tăng cao trong dịp Tết

Theo thống kê của Bộ Công an, trong năm 2025, toàn quốc xảy ra 3.060 vụ cháy, làm 90 người thiệt mạng, 93 người bị thương; thiệt hại về tài sản ước tính khoảng 786,78 tỷ đồng và 251,35 ha rừng. Cùng với đó, xảy ra 28 vụ nổ, làm 19 người chết, 36 người bị thương. Lực lượng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ (PCCC&CNCH) đã trực tiếp tham gia 1.349 vụ cứu nạn, cứu hộ, kịp thời cứu người và hạn chế thiệt hại. Những con số trên tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ cháy, nổ, nhất là trong bối cảnh cuối năm và Tết Nguyên đán đang đến gần.

Đại tá Phạm Trung Hiếu - Trưởng phòng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an TP Hà Nội: “Không ít vụ cháy dịp Tết xuất phát từ những thói quen rất quen thuộc, tưởng chừng vô hại, nhưng nếu thiếu cảnh giác thì hậu quả có thể vô cùng nghiêm trọng”.

Đại tá Phạm Trung Hiếu, Trưởng phòng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an TP Hà Nội cho biết, Tết Nguyên đán là thời điểm các hoạt động sinh hoạt gia đình diễn ra dày đặc, nhu cầu thờ cúng, nấu nướng, sử dụng thiết bị điện, vui chơi tăng cao. Nhiều nguồn lửa, nguồn nhiệt và thiết bị điện được sử dụng đồng thời trong không gian sinh hoạt khép kín, khiến nguy cơ cháy, nổ tăng đột biến.

“Không ít vụ cháy dịp Tết xuất phát từ những thói quen rất quen thuộc, tưởng chừng vô hại, nhưng nếu thiếu cảnh giác thì hậu quả có thể vô cùng nghiêm trọng”, Đại tá Phạm Trung Hiếu nhấn mạnh.

Theo lực lượng chức năng, việc thắp hương, đốt vàng mã theo phong tục truyền thống trong những ngày Tết tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ rất lớn nếu không được quản lý chặt chẽ.

Công an TP Hà Nội khuyến cáo, đối với các hộ gia đình, bát hương cần được đặt cách xa các vật dụng dễ cháy, không thắp hương vòng qua đêm; hạn chế sử dụng nến, vàng mã có khối lượng lớn. Việc đốt vàng mã phải thực hiện đúng nơi quy định, có người trông coi, sử dụng dụng cụ làm bằng vật liệu không cháy như thùng kim loại, lư đồng hoặc khu vực xây gạch kiên cố, có nắp đậy để tránh tàn lửa bay ra ngoài.

Các thiết bị điện bố trí trên bàn thờ phải bảo đảm an toàn, có thiết bị đóng – ngắt điện. Người dân không rời khỏi nhà khi hương, đèn thờ chưa tắt hoàn toàn. Ngoài ra, mỗi gia đình nên tự trang bị phương tiện PCCC tại chỗ như bình chữa cháy, mặt nạ lọc độc, thang dây thoát hiểm; đồng thời nắm vững kỹ năng xử lý sự cố và thoát nạn khi có cháy xảy ra.

Siết chặt an toàn tại cơ quan, doanh nghiệp, chủ động phòng ngừa là yếu tố then chốt

Đối với các cơ quan, doanh nghiệp, Công an TP Hà Nội yêu cầu tăng cường tự kiểm tra an toàn PCCC, bảo dưỡng hệ thống báo cháy, chữa cháy, trang bị đầy đủ công cụ phá dỡ và phương tiện thoát nạn. Công tác quản lý nguồn lửa, nguồn nhiệt, sắp xếp hàng hóa, vật tư phải bảo đảm đúng quy định, duy trì khoảng cách an toàn ngăn cháy lan. Các đơn vị cần xây dựng phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và tổ chức diễn tập định kỳ, đặc biệt tại những cơ sở có nguy cơ cháy, nổ cao hoặc tập trung đông người.

Đốt vàng mã, nấu nướng liên tục gây nguy cơ cháy nổ tăng cao

Qua công tác kiểm tra, Đại tá Phạm Trung Hiếu cho biết, tại nhiều hộ gia đình vừa ở vừa kết hợp sản xuất, kinh doanh, không ít chủ cơ sở còn chủ quan, chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm về PCCC. Điều này làm gia tăng nguy cơ cháy, nổ và thiệt hại nghiêm trọng khi sự cố xảy ra.

Thực tế cho thấy, việc chủ động phòng ngừa ngay từ cơ sở là yếu tố then chốt để hạn chế cháy, nổ. Hà Nội đã đặt mục tiêu trong năm 2026, 100% hộ gia đình được vận động trang bị phương tiện chữa cháy ban đầu, lắp đặt hệ thống cảnh báo cháy sớm và mở lối thoát nạn thứ hai.

Nhiều mô hình hiệu quả như “Tổ liên gia an toàn PCCC”, “Điểm chữa cháy công cộng” tiếp tục được duy trì, củng cố, phát huy phương châm “4 tại chỗ”, mang lại hiệu quả tích cực trong công tác phòng ngừa.

Lực lượng chức năng khuyến cáo, khi xảy ra cháy, người dân và các cơ quan, doanh nghiệp cần nhanh chóng báo động, hô hoán, cắt điện, sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu để dập lửa và gọi ngay số 114 cho lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH để được hỗ trợ kịp thời.

Với sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng chức năng cùng ý thức tự giác của mỗi người dân, công tác phòng cháy, chữa cháy trong dịp Tết Nguyên đán được kỳ vọng sẽ có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản và mang lại một mùa Xuân bình yên cho mọi nhà.

Đốt vàng mã, nấu nướng liên tục gây nguy cơ cháy nổ tăng cao

Theo ông Bùi Xuân Thái – Phó Chủ tịch Hiệp hội Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ (PCCC & CNCH) Việt Nam, dịp Tết Nguyên đán có nhiều hoạt động như đốt vàng mã, đốt pháo, nấu nướng nhiều… khiến nguy cơ cháy nổ tăng cao.

“Đốt vàng mã là tập quán lâu đời trong đời sống tâm linh của người Việt, đặc biệt vào những ngày cuối và đầu năm. Tuy nhiên, việc đốt vàng mã trong nhà ở, chung cư, ngõ hẹp, ban công kín gió, gầm cầu thang hay khu vực để xe đang tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ rất lớn. Tro tàn, tàn lửa có thể bay xa theo gió, bén vào rèm cửa, đồ nhựa, giấy, vật liệu dễ cháy. Thực tế đã ghi nhận nhiều vụ cháy khởi phát chỉ từ một chậu vàng mã nhỏ, nhưng nhanh chóng lan rộng do không được kiểm soát. Vì vậy, tuyệt đối không đốt vàng mã tại hành lang chung cư, ban công kín, khu vực để xe. Khi đốt phải có người trông coi. Chuẩn bị sẵn nước hoặc bình chữa cháy xách tay. Dập tắt hoàn toàn tro tàn trước khi rời đi", ông Bùi Xuân Thái khuyến cáo.

Ông Bùi Xuân Thái – Phó Chủ tịch Hiệp hội Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ (PCCC & CNCH) Việt Nam: Việc đốt vàng mã trong nhà ở, chung cư, ngõ hẹp, ban công kín gió, gầm cầu thang hay khu vực để xe đang tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ rất lớn.

Một trong những nguy cơ khác được chuyên gia đề cập đến là nấu nước nhiều dịp Tết nếu không cẩn thận sẽ phát sinh cháy nổ: “Tết là thời điểm việc nấu nướng kéo dài nhiều giờ, thậm chí liên tục nhiều ngày. Bếp gas, bếp điện, nồi chiên không dầu, lò nướng được sử dụng đồng thời khiến nguy cơ rò rỉ gas, quá tải điện, chập cháy gia tăng”, ông Bùi Xuân Phái chia sẻ.

Nguyên nhân phổ biến gồm: Rời bếp khi đang đun nấu; Sử dụng bếp gas cũ, dây dẫn nứt gãy, van khóa không kín; Cắm nhiều thiết bị công suất lớn vào cùng một ổ cắm; Đặc biệt, tại nhà trọ, chung cư mini, căn hộ diện tích nhỏ, nguy cơ cháy càng cao nếu không kiểm soát tốt.

Giải pháp an toàn được chuyên gia chỉ ra là cần: “Kiểm tra hệ thống gas, dây dẫn, van khóa trước Tết. Không rời bếp trong thời gian dài. Tắt bếp, ngắt điện thiết bị không cần thiết. Sắp xếp khu vực bếp gọn gàng, tránh vật liệu dễ cháy gần nguồn nhiệt”.

Pháo hoa, đèn trời: “Niềm vui ngắn, hiểm họa dài”

Ông Bùi Xuân Thái cho biết: “Thời khắc giao thừa và những ngày đầu năm, nhu cầu vui chơi, sử dụng pháo hoa tầm thấp, đèn trời, nến trang trí gia tăng. Tuy nhiên, nếu không tuân thủ quy định an toàn, đây có thể trở thành nguyên nhân trực tiếp gây cháy nổ. Việc đốt pháo tự phát, sử dụng pháo không rõ nguồn gốc, thả đèn trời tại khu dân cư đông đúc, gần nhà cao tầng, đường dây điện là hành vi đặc biệt nguy hiểm. Lửa có thể rơi xuống mái nhà, ban công, kho chứa đồ dễ cháy mà người dân không kịp phát hiện”.

Chuyên gia khuyến cáo: “Chỉ xem pháo hoa tại các điểm do cơ quan chức năng tổ chức. Không sử dụng pháo trái phép. Không để nến, vật phát lửa qua đêm khi không có người trông coi”.

Chuyên gia khuyến cáo: “Chỉ xem pháo hoa tại các điểm do cơ quan chức năng tổ chức. Không sử dụng pháo trái phép. Không để nến, vật phát lửa qua đêm khi không có người trông coi”.

Một lo ngại khác được chuyên gia chỉ ra là tâm lý “đi chơi Tết cho yên tâm” khiến nhiều gia đình khóa kín cửa, thậm chí là bịt lối thoát nạn, hàn kín ban công, lồng sắt.

Khi xảy ra cháy, người trong nhà hoặc hàng xóm không có lối thoát, nguy cơ thương vong tăng cao. Đáng chú ý, đa số hộ gia đình chưa được trang bị hệ thống cảnh báo cháy sớm, chỉ phát hiện khi đám cháy đã bùng phát mạnh, đặc biệt nguy hiểm vào ban đêm khi khói độc lan nhanh.

“Phòng cháy chữa cháy dịp Tết không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chức năng, mà bắt đầu từ ý thức tự bảo vệ của mỗi gia đình. Chủ động phòng ngừa giúp bảo vệ tính mạng người thân và hàng xóm. Giữ gìn tài sản tích góp cả năm. Hạn chế thiệt hại và rủi ro pháp lý. Góp phần đảm bảo an ninh, trật tự khu dân cư. Cháy nổ không chừa ai và thường xảy ra vào thời điểm ít ngờ tới nhất”, ông Bùi Xuân Thái nhấn mạnh.

Văn Ngân/VOV.VN