Thái Nguyên: Điều tiết rác thải, giảm áp lực cho khu xử lý Đá Mài
Trước tình trạng lượng rác thải tồn đọng lớn tại khu xử lý Đá Mài, xã Tân Cương, ảnh hưởng đến hoạt động tiếp nhận, xử lý rác thải sinh hoạt, UBND tỉnh Thái Nguyên đã chỉ đạo triển khai phương án điều tiết rác thải tại một số địa phương.
Cùng với duy trì hoạt động thu gom, vận chuyển, các đơn vị liên quan đang tập trung tháo gỡ khó khăn trong khâu xử lý, hạn chế nguy cơ ùn ứ rác thải và ô nhiễm môi trường.

Hiện nay, lượng rác tồn đọng tại khu xử lý Đá Mài (xã Tân Cương) khá lớn.Áp lực từ lượng rác thải tồn đọng
Những ngày giữa tháng 11, hoạt động tiếp nhận, xử lý rác thải sinh hoạt tại khu xử lý Đá Mài, xã Tân Cương, gặp nhiều khó khăn do lượng rác tồn đọng lớn, trong khi năng lực xử lý chưa đáp ứng yêu cầu thực tế.
Tình trạng này không chỉ gây áp lực cho đơn vị vận hành mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động thu gom, vận chuyển rác thải tại nhiều xã, phường trên địa bàn tỉnh.
Hiện nay, khu xử lý Đá Mài tiếp nhận rác thải sinh hoạt từ các xã, phường thuộc thành phố Thái Nguyên cũ, một phần huyện Đồng Hỷ cũ và một số địa phương được điều tiết về đây.
Tuy nhiên, khối lượng rác tiếp nhận lớn, trong khi hệ thống xử lý chưa vận hành đồng bộ, khiến rác thải tích tụ, gây áp lực lên diện tích lưu chứa và tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường.
Theo thông tin từ đơn vị vận hành - Công ty CP Môi trường Năng lượng xanh Asian Bắc Giang đã thực hiện phân loại, đóng gói các thành phần rác có khả năng tái chế. Tuy nhiên, dây chuyền đốt phần rác còn lại chưa đi vào vận hành, ảnh hưởng đến tiến độ xử lý lượng rác tiếp nhận hằng ngày.
Ông Đồng Đức Phương, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Cương, cho biết: Theo đánh giá của địa phương, khu xử lý rác thải Đá Mài đã rơi vào tình trạng quá tải, với lượng rác tồn đọng trên 20.000 tấn. Cả 3 khu vực chứa rác theo quy hoạch đều không còn khả năng tiếp nhận thêm.
Trước thực trạng này, người dân địa phương đã phản ánh, kiến nghị về hoạt động tiếp nhận, xử lý rác thải và nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường sống. Chính quyền xã Tân Cương đã tiếp thu, tổng hợp ý kiến, báo cáo các cơ quan chuyên môn và lãnh đạo tỉnh xem xét, chỉ đạo giải quyết.
"Địa phương giao các bộ phận chuyên môn phối hợp với đơn vị vận hành theo dõi, giám sát hoạt động tiếp nhận, xử lý rác thải. Đồng thời yêu cầu che phủ lượng rác tập kết, phun chế phẩm xử lý nhằm hạn chế phát tán mùi, giảm thiểu tác động đến khu dân cư xung quanh" - ông Đồng Đức Phương cho biết thêm.
Khó khăn tại khu xử lý Đá Mài cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt tại khu vực trung tâm tỉnh.
Ông Hoàng Anh Tuấn, Giám đốc Chi nhánh Vệ sinh môi trường, Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Thái Nguyên, thông tin: Đơn vị hiện đảm nhận thu gom rác thải tại 32 xã, phường thuộc thành phố Thái Nguyên cũ và một số địa phương thuộc các huyện Phú Lương, Phú Bình, Đại Từ trước đây. Riêng khu vực thành phố Thái Nguyên cũ, khối lượng rác phát sinh trên 200 tấn/ngày.
Khi nhận được thông tin về việc tạm dừng vận chuyển rác vào khu xử lý Đá Mài, doanh nghiệp đã chủ động thông báo đến người lao động, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, tổ dân phố và hộ gia đình để phối hợp, chia sẻ khó khăn.

Hoạt động thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt vẫn được Chi nhánh Vệ sinh môi trường, Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Thái Nguyên, duy trì.
Việc tạm dừng vận chuyển rác vào khu xử lý không đồng nghĩa với dừng thu gom tại các khu dân cư. Đơn vị vẫn duy trì lực lượng công nhân thu gom, đưa rác về các điểm tập kết tạm thời; đồng thời tổ chức che phủ bạt, phun khử khuẩn nhằm hạn chế ảnh hưởng đến môi trường.
"Ngay sau khi nhận được chỉ đạo của UBND tỉnh về phương án điều tiết rác thải, doanh nghiệp đã huy động tối đa nhân lực, phương tiện để vận chuyển, giải tỏa rác tại các điểm tập kết, từng bước đưa hoạt động thu gom, vận chuyển trở lại bình thường", ông Hoàng Anh Tuấn chia sẻ.
Từ thực tế triển khai, đại diện doanh nghiệp kiến nghị các địa phương quan tâm quy hoạch, bố trí các điểm tập kết, trạm trung chuyển rác thải phù hợp, tạo thuận lợi cho hoạt động thu gom, vận chuyển và bảo đảm mỹ quan đô thị.
Điều tiết rác thải, nâng cao năng lực xử lý
Trước những khó khăn phát sinh, ngày 17-11, UBND tỉnh Thái Nguyên ban hành Văn bản số 14578/UBND-CNN&XD về việc điều tiết xử lý rác thải sinh hoạt tại các xã, phường phía Nam tỉnh.
Theo đó, tỉnh thống nhất phương án điều tiết tạm thời trong thời gian từ ngày 14-11 đến hết ngày 31/12/2026, nhằm giảm áp lực cho khu xử lý Đá Mài; đồng thời duy trì hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt tại các địa phương, không để xảy ra tình trạng ùn ứ gây ô nhiễm môi trường.
Cụ thể, Công ty CP Dịch vụ môi trường Anh Đăng tiếp nhận, xử lý rác thải sinh hoạt của xã Tân Thành, với khối lượng khoảng 2 tấn/ngày; Công ty CP Môi trường Việt Xuân Mới tiếp nhận, xử lý rác của xã Phú Bình, khoảng 9,8 tấn/ngày.
Công ty CP Môi trường Thái Nguyên tiếp nhận, xử lý rác thải của 5 xã, phường gồm: Phổ Yên, Vạn Xuân, Trung Thành, Phúc Thuận và Thành Công, với khối lượng khoảng 60-70 tấn/ngày.
Đối với khu vực Sông Công và Phú Bình cũ, rác thải sinh hoạt từ 6 xã, phường gồm: Sông Công, Bách Quang, Bá Xuyên, Điềm Thụy, Tân Khánh và Kha Sơn được điều tiết về bãi rác Bình Thuận, xã Đại Từ, với khối lượng khoảng 50-60 tấn/ngày.
Thời gian tiếp nhận, xử lý tại bãi rác Bình Thuận đến hết ngày 31/12/2026. Trường hợp ô chôn lấp tại đây đầy, lượng rác từ các địa phương trên sẽ được chuyển về khu xử lý Đá Mài theo phương án tỉnh đã thống nhất.

Công ty CP Môi trường Năng lượng xanh Asian Bắc Giang tiến hành xử lý rác thải đầu vào tại khu xử lý rác thải Đá Mài, xã Tân Cương.
Riêng các xã, phường thuộc khu vực trung tâm tỉnh, gồm thành phố Thái Nguyên cũ và một phần huyện Đồng Hỷ cũ, tiếp tục vận chuyển rác thải đến khu xử lý Đá Mài và các cơ sở xử lý khác cho đến khi có phương án điều tiết mới được chấp thuận.
Việc điều tiết rác thải đến các cơ sở khác nhằm giảm lượng rác đưa về Đá Mài, tạo điều kiện để đơn vị vận hành tập trung xử lý lượng rác tồn đọng, đồng thời hạn chế nguy cơ ùn ứ rác các khu dân cư.
UBND tỉnh giao ngành Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các cơ quan, địa phương liên quan theo dõi, kiểm tra việc chấp hành quy định về bảo vệ môi trường trong hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải. Đồng thời nghiên cứu xây dựng phương án điều tiết rác thải khu vực trung tâm tỉnh trong thời gian tới, bảo đảm phù hợp với tình hình thực tế và ổn định lâu dài.
Đối với Công ty Cổ phần Môi trường Năng lượng xanh Asian Bắc Giang, tỉnh yêu cầu tăng thời gian hoạt động, tổ chức vận hành các dây chuyền xử lý phù hợp nhằm nâng cao công suất tiếp nhận, xử lý rác thải; tập trung xử lý lượng rác phát sinh hằng ngày và đẩy nhanh tiến độ giải quyết rác tồn đọng.
Doanh nghiệp cũng phải tăng cường phun chế phẩm vi sinh, thu gom, xử lý nước rỉ rác, kiểm soát mùi, bụi và các yếu tố có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường. Đồng thời định kỳ báo cáo khối lượng rác tiếp nhận, phân loại, xử lý và lượng còn tồn đọng để phục vụ công tác theo dõi, giám sát.
Ông Nguyễn Đức Diệu Hưng, Trưởng Ban Điều hành Dự án Nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại bãi rác Đá Mài, cho biết doanh nghiệp đang huy động tối đa nhân lực, phương tiện, tổ chức tăng ca, tăng kíp để đẩy nhanh tiến độ phân loại, tái chế và xử lý lượng rác tồn đọng.
Theo ông Hưng, đơn vị đang tập trung hoàn thiện hệ thống lò đốt, dự kiến đưa vào vận hành trong khoảng 10 ngày tới. Khi hệ thống hoạt động đồng bộ, doanh nghiệp đặt mục tiêu xử lý toàn bộ lượng rác phát sinh hằng ngày, đồng thời phấn đấu giải quyết lượng rác tồn lưu trước Tết Nguyên đán.
Bên cạnh các giải pháp trước mắt, việc xây dựng phương án xử lý rác thải ổn định, bền vững, phù hợp với định hướng phát triển của từng địa phương cũng cần được quan tâm.
Ông Đồng Đức Phương, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Cương, kiến nghị: Địa phương có nhiều tiềm năng phát triển sản xuất chè và du lịch cộng đồng, gắn với quảng bá văn hóa trà, thương hiệu chè Thái Nguyên. Vì vậy, về lâu dài, xã mong muốn tỉnh nghiên cứu, xem xét phương án di dời khu xử lý rác thải Đá Mài đến vị trí phù hợp hơn, vừa bảo đảm yêu cầu bảo vệ môi trường, vừa tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Phương án điều tiết rác thải là giải pháp cần thiết để tháo gỡ khó khăn trước mắt, giảm áp lực cho khu xử lý Đá Mài và duy trì hoạt động vệ sinh môi trường trên địa bàn. Tuy nhiên, để giải quyết căn cơ tình trạng tồn đọng rác thải, cần sớm nâng cao năng lực xử lý, đưa các dây chuyền công nghệ vào vận hành đồng bộ và đẩy nhanh tiến độ xử lý lượng rác tồn lưu.
Cùng với sự chỉ đạo của tỉnh, trách nhiệm của các đơn vị vận hành, thu gom, vận chuyển và chính quyền địa phương cần tiếp tục được phát huy, góp phần bảo đảm hoạt động xử lý rác thải thông suốt, hạn chế nguy cơ ô nhiễm, bảo vệ môi trường sống và sức khỏe người dân.

