Thái Nguyên: Đổi mới truyền thông, nâng cao hiệu quả phòng, chống ma túy

Truyền thông là giải pháp phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở

Phòng, chống ma túy là nhiệm vụ cấp bách, thường xuyên và lâu dài, có ý nghĩa quan trọng đối với sự ổn định, phát triển của đất nước. Bên cạnh công tác đấu tranh, ngăn chặn tội phạm, quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy, cai nghiện và hỗ trợ người sau cai nghiện, công tác thông tin, tuyên truyền giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức, hình thành ý thức chủ động phòng ngừa trong cộng đồng.

Thực tiễn cho thấy, tác hại của ma túy không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, cuộc sống của người sử dụng mà còn kéo theo nhiều hệ lụy đối với gia đình, trật tự, an toàn xã hội và sự phát triển kinh tế. Trong khi đó, phương thức, thủ đoạn của tội phạm ma túy ngày càng tinh vi; việc lợi dụng không gian mạng, các nền tảng trực tuyến để tiếp cận, lôi kéo người sử dụng trái phép chất ma túy đặt ra yêu cầu mới đối với công tác tuyên truyền.

Đặc biệt, thanh, thiếu niên là nhóm cần được quan tâm trong công tác phòng ngừa. Việc thiếu kiến thức, kỹ năng nhận diện nguy cơ, tâm lý tò mò hoặc bị tác động bởi những thông tin sai lệch có thể khiến một bộ phận giới trẻ đứng trước nguy cơ bị lôi kéo, dụ dỗ sử dụng ma túy.

Công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức phòng, chống ma túy góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân, chủ động phòng ngừa tệ nạn từ cơ sở.

Do đó, truyền thông phòng, chống ma túy không thể chỉ dừng lại ở việc phổ biến quy định pháp luật hay cảnh báo về tác hại của các chất gây nghiện. Điều quan trọng là giúp người dân nhận diện những nguy cơ trong đời sống, biết cách tự bảo vệ mình, chủ động thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu vi phạm và không kỳ thị, xa lánh người đang cai nghiện hoặc sau cai nghiện.

Đây cũng là định hướng được đặt ra trong Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030. Theo Nghị quyết số 163/2024/QH15 của Quốc hội, Chương trình hướng tới phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và toàn dân, lấy địa bàn cơ sở làm trọng tâm, triển khai đồng bộ các giải pháp giảm cung, giảm cầu và giảm tác hại của ma túy.

Một trong những mục tiêu cụ thể của Chương trình là nâng cao nhận thức của toàn xã hội, từ từng địa bàn, gia đình đến mỗi người dân, nhất là thanh niên, thiếu niên, học sinh, sinh viên và những nhóm có nguy cơ cao. Chương trình cũng đặt ra yêu cầu tăng cường tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và kiến thức, kỹ năng phòng, chống ma túy trong trường học, khu công nghiệp, khu chế xuất.

Những mục tiêu này cho thấy công tác truyền thông cần được triển khai thường xuyên, liên tục, có trọng tâm, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Thông tin phải dễ hiểu, dễ tiếp cận, đồng thời có khả năng chuyển hóa thành nhận thức và hành động cụ thể trong cộng đồng.

Nâng cao kỹ năng truyền thông trong môi trường số

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên Nguyễn Mỹ Linh phát biểu tại hội nghị, nhấn mạnh vai trò của truyền thông trong công tác phòng, chống ma túy.

Ngày 5/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên tổ chức Hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng truyền thông về phòng, chống ma túy năm 2026, với sự tham gia của 250 đại biểu là phóng viên, biên tập viên các cơ quan báo chí và cán bộ, công chức, viên chức làm công tác truyền thông tại các xã, phường trên địa bàn tỉnh.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên Nguyễn Mỹ Linh nhấn mạnh, phòng, chống ma túy là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược đối với sự ổn định và phát triển của đất nước nói chung, tỉnh Thái Nguyên nói riêng. Trong đó, truyền thông, giáo dục là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức, định hướng tư tưởng và vận động các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, chủ động phòng ngừa, đấu tranh với tệ nạn ma túy.

Theo bà Nguyễn Mỹ Linh, việc thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 đòi hỏi phải xây dựng đội ngũ làm công tác truyền thông chuyên nghiệp, có bản lĩnh và năng lực thực tiễn. Vì vậy, hội nghị không chỉ đáp ứng yêu cầu bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng trước mắt mà còn hướng tới nâng cao chất lượng hoạt động thông tin, tuyên truyền trên địa bàn tỉnh.

Tại hội nghị, các đại biểu được phổ biến những nội dung trọng tâm về chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong công tác phòng, chống ma túy; mục tiêu, nhiệm vụ của Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030; tình hình, thực trạng và những phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm ma túy trên địa bàn tỉnh và cả nước.

Bên cạnh việc cập nhật kiến thức chuyên môn, chương trình tập trung bồi dưỡng kỹ năng lựa chọn đề tài, khai thác thông tin, xây dựng tin, bài và sản phẩm truyền thông đa phương tiện. Đây là những nội dung thiết thực trong bối cảnh công chúng ngày càng có xu hướng tiếp nhận thông tin qua các nền tảng số, mạng xã hội và những hình thức truyền thông trực quan.

Một nội dung đáng chú ý tại hội nghị là phổ biến, hướng dẫn thực hiện Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số. Trong bối cảnh thông tin về ma túy có thể lan truyền nhanh chóng trên mạng xã hội, việc nâng cao trách nhiệm của người làm báo chí và truyền thông trong tiếp nhận, kiểm chứng, chia sẻ thông tin càng trở nên cần thiết.

Môi trường số mở ra nhiều cơ hội để truyền tải thông điệp phòng, chống ma túy đến đông đảo người dân, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ phát tán thông tin sai lệch, nội dung độc hại hoặc những hình thức quảng bá, lôi kéo sử dụng chất gây nghiện. Bởi vậy, người làm công tác truyền thông cần chủ động lan tỏa thông tin tích cực, đồng thời nâng cao khả năng nhận diện, đấu tranh với các thông tin sai lệch liên quan đến tệ nạn xã hội. Việc bồi dưỡng kỹ năng truyền thông số không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm báo chí mà còn góp phần xây dựng môi trường thông tin lành mạnh, tăng cường khả năng tiếp cận thông tin chính thống của người dân.

Phát huy vai trò truyền thông cơ sở, lan tỏa thông điệp phòng ngừa

Trong công tác phòng, chống ma túy, truyền thông cơ sở có vai trò đặc biệt quan trọng bởi đây là cấp gần dân, sát dân, nắm bắt trực tiếp tình hình tại địa bàn. Những thông tin được truyền tải phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, đặc điểm dân cư và nhu cầu của từng nhóm đối tượng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền.

Thông qua các hoạt động tuyên truyền trực tiếp, người dân được phổ biến kiến thức pháp luật, nhận diện phương thức, thủ đoạn của tội phạm ma túy và nâng cao ý thức phòng ngừa.

Đối với Thái Nguyên, việc bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng cho đội ngũ cán bộ làm công tác truyền thông tại các xã, phường có ý nghĩa thiết thực. Thông qua tập huấn, đội ngũ này có thêm cơ sở để đổi mới phương thức tuyên truyền, kết hợp giữa các hình thức truyền thống với ứng dụng công nghệ số, đưa thông tin phòng, chống ma túy đến từng khu dân cư, trường học và nhóm đối tượng có nguy cơ.

Công tác truyền thông cần được triển khai theo hướng đa dạng hóa hình thức, nội dung. Bên cạnh các buổi tuyên truyền trực tiếp, có thể phát huy hiệu quả của hệ thống thông tin cơ sở, các trang thông tin điện tử, mạng xã hội chính thống, video ngắn, đồ họa thông tin và những sản phẩm truyền thông trực quan.

Đối với thanh, thiếu niên, thông điệp phòng, chống ma túy cần được thể hiện gần gũi, dễ hiểu, phù hợp với tâm lý lứa tuổi. Thay vì chỉ nhấn mạnh những cảnh báo chung, nội dung tuyên truyền cần giúp người trẻ nhận diện các tình huống có nguy cơ, hiểu rõ hậu quả của việc sử dụng trái phép chất ma túy và biết cách từ chối khi bị lôi kéo.

Đối với cộng đồng dân cư, truyền thông cần gắn với việc phát huy trách nhiệm của gia đình, tổ dân phố, các tổ chức đoàn thể và chính quyền cơ sở trong phát hiện, ngăn ngừa nguy cơ. Việc cung cấp thông tin chính xác về các quy định pháp luật, địa chỉ hỗ trợ, tư vấn và cai nghiện cũng góp phần giúp người dân chủ động hơn trong phòng ngừa, xử lý những vấn đề phát sinh.

Thông qua hội nghị tập huấn, đội ngũ phóng viên, biên tập viên và cán bộ truyền thông cơ sở tại Thái Nguyên được củng cố kiến thức, nâng cao kỹ năng nghiệp vụ, từng bước đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền về phòng, chống ma túy.

Từ yêu cầu thực tiễn, truyền thông phòng, chống ma túy cần được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan báo chí, cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền cơ sở. Khi thông tin chính thống được truyền tải kịp thời, chính xác, phù hợp với từng nhóm đối tượng, công tác phòng ngừa sẽ có thêm nền tảng để phát huy hiệu quả, góp phần xây dựng môi trường xã hội an toàn, lành mạnh.