Thẩm định dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

Tham dự cuộc họp có Phó Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước (Bộ Tư pháp) Nguyễn Ngọc Vũ - đại diện cơ quan chủ trì soạn thảo; cùng các thành viên Hội đồng thẩm định là đại diện các bộ, ngành, cơ quan có liên quan.

Toàn cảnh buổi làm việc. Ảnh: Thảo Mộc

Cụ thể hóa quy định của Luật

Phát biểu khai mạc cuộc họp, Phó Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật Đỗ Thị Thanh Hương cho biết, sau một thời gian nghiên cứu, xây dựng, đánh giá, tổng kết thi hành Nghị định số 68/2018/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, đơn vị chủ trì soạn thảo là Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước đã chỉ ra 4 nội dung còn bất cập, vướng mắc trong quá trình thực hiện Nghị định.

Phó Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) Đỗ Thị Thanh Hương phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Thảo Mộc

Sau khi Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (sửa đổi, bổ sung) được Quốc hội Khóa XVI thông qua tại kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Luật đã giao Chính phủ quy định chi tiết 18 điều khoản. Dự thảo Nghị định bao gồm hai nội dung chính: thứ nhất là quy định chi tiết và thứ hai là biện pháp thi hành.

Qua quá trình soạn thảo cũng như lấy ý kiến tại các Bộ, ngành, địa phương, hội thảo, đến nay, dự thảo Nghị định quy định chi tiết đã được hoàn thành. Bộ Tư pháp tổ chức Hội đồng thẩm định dự thảo Nghị định để các thành viên cho ý kiến, làm cơ sở cho đơn vị chủ trì soạn thảo tiếp thu, giải trình và hoàn thiện dự thảo.

Báo cáo tại cuộc họp, Phó Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước Nguyễn Ngọc Vũ cho biết, dự kiến Nghị định sẽ được trình Chính phủ trong tháng 12/2026 để xem xét ban hành, có hiệu lực cùng thời điểm với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước vào ngày 1/3/2027.

Về cơ sở chính trị, pháp lý, căn cứ vào các văn bản của Đảng và Nhà nước, cơ quan chủ trì soạn thảo nhận thấy cơ sở chính trị, pháp lý rất vững chắc. Luật đã giao Chính phủ quy định chi tiết các điều khoản cụ thể. Đồng thời, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Tư pháp xây dựng các quy định về biện pháp thi hành một cách bài bản.

Về phạm vi điều chỉnh, dự thảo Nghị định gồm hai nhóm nội dung. Nhóm thứ nhất là quy định chi tiết một số điều của Luật, gồm 18 nội dung. Nhóm thứ hai là các biện pháp thi hành, tập trung vào việc thương lượng, xác định cơ quan giải quyết bồi thường; việc tiếp nhận, chuyển yêu cầu bồi thường và các nội dung liên quan đến chuyển đổi số.

Phó Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước (Bộ Tư pháp) Nguyễn Ngọc Vũ phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Thảo Mộc

Về bố cục, dự thảo Nghị định gồm 7 chương và 52 điều, nhiều hơn Nghị định số 68/2018/NĐ-CP là 15 điều. Dự thảo kèm theo 39 biểu mẫu, bao trùm tất cả các mảng nội dung, bao gồm cả những biểu mẫu trước đây được quy định tại Thông tư của Bộ Tư pháp.

Tập trung hoàn thiện các quy định, bảo đảm tính thống nhất, khả thi

Tại cuộc họp, các thành viên Hội đồng thẩm định tập trung trao đổi, góp ý về sự cần thiết ban hành, phạm vi điều chỉnh, căn cứ pháp lý, tính thống nhất, đồng bộ và tính khả thi của dự thảo Nghị định; đồng thời đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định để bảo đảm phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành.

Đại diện các bộ, ngành tham gia thảo luận, đóng góp ý kiến đối với dự thảo Nghị định tại cuộc họp Hội đồng thẩm định. Ảnh: Thảo Mộc

Trong đó, có ý kiến tập trung vào các quy định về thời điểm, khoảng thời gian làm căn cứ xác định thiệt hại; trình tự, thủ tục tiếp nhận, xử lý hồ sơ yêu cầu bồi thường, thu thập tài liệu, chứng cứ, xác minh thiệt hại và thương lượng bồi thường. Các đại biểu đề nghị làm rõ một số quy định nhằm bảo đảm chặt chẽ, thống nhất trong cách hiểu và thuận lợi khi áp dụng trên thực tế.

Bên cạnh đó, các thành viên Hội đồng thẩm định cũng góp ý về cơ chế phối hợp, trách nhiệm và thẩm quyền của các cơ quan trong giải quyết bồi thường; việc trao đổi, chia sẻ thông tin, thống kê, báo cáo, bảo đảm không chồng chéo, trùng lặp. Một số ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát các quy định về kinh phí bồi thường, tạm ứng, chi trả tiền bồi thường, xác định mức hoàn trả và điều kiện miễn, giảm trách nhiệm hoàn trả, bảo đảm phù hợp với các quy định pháp luật có liên quan.

Ngoài ra, các đại biểu đề nghị bổ sung quy định chuyển tiếp đối với những hồ sơ đang trong quá trình giải quyết tại thời điểm Nghị định mới có hiệu lực; tiếp tục rà soát thành phần hồ sơ, hệ thống biểu mẫu, các quy định về thời hạn thực hiện thủ tục, kỹ thuật viện dẫn và bố cục dự thảo Nghị định, bảo đảm tính rõ ràng, thống nhất, khả thi và đáp ứng yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số trong công tác bồi thường nhà nước…

Đại diện các bộ, ngành tham gia thảo luận, đóng góp ý kiến đối với dự thảo Nghị định tại cuộc họp Hội đồng thẩm định. Ảnh: Thảo Mộc

Tiếp thu, giải trình các ý kiến tại cuộc họp, Phó Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước Nguyễn Ngọc Vũ cảm ơn những ý kiến góp ý của các thành viên Hội đồng thẩm định; đồng thời cho biết, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu, rà soát toàn diện các quy định của dự thảo Nghị định, đặc biệt là những nội dung liên quan đến kinh phí bồi thường, hình thức nộp hồ sơ yêu cầu bồi thường và việc dẫn chiếu các quy định pháp luật có liên quan, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và khả thi trong quá trình tổ chức thực hiện.

Kết luận cuộc họp, Phó Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật Đỗ Thị Thanh Hương đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, rà soát kỹ lưỡng các ý kiến góp ý của thành viên Hội đồng thẩm định, tập trung hoàn thiện các quy định về xác định thiệt hại, trình tự, thủ tục giải quyết bồi thường, kinh phí bồi thường, trách nhiệm hoàn trả và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan có liên quan.

Đồng thời, chú trọng rà soát căn cứ pháp lý, thẩm quyền quy định, tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành và tính khả thi trong thực tiễn; hoàn thiện hồ sơ dự thảo Nghị định, bảo đảm chất lượng, tiến độ trình Chính phủ xem xét, ban hành.