Thành phố Hồ Chí Minh: Kỷ nguyên phát triển hướng biển, kết nối liên vùng

Năm 2026 sẽ làm năm bứt phá về hạ tầng giao thông thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: H.Phạm

Vươn ra biển

Ngày 31-12, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông thành phố Hồ Chí Minh (viết tắt là Ban Giao thông) thông tin, năm 2026 sẽ là thời điểm khởi công nhiều công trình then chốt mang tính bản lề cho chiến lược thành phố hướng ra đô thị biển. Trong đó, dấu mốc đặc biệt quan trọng khi thành phố chính thức thông qua chủ trương đầu tư dự án cầu Cần Giờ, mở ra một chương mới cho hành trình phát triển hạ tầng khu vực cửa ngõ phía Nam.

Theo đó, dự án cầu Cần Giờ được xây dựng từ năm 2026 - 2029, có tổng chiều dài toàn tuyến khoảng 6,3km, vượt sông Soài Rạp, kết nối trực tiếp Cần Giờ với huyện Nhà Bè cũ. Cầu được thiết kế quy mô 6 làn xe, gồm 4 làn xe cơ giới và 2 làn hỗn hợp, vận tốc thiết kế lên đến 80km/h, đáp ứng nhu cầu lưu thông ngày càng tăng.

Phối cảnh cầu Cần Giờ. Ảnh: Sở Xây dựng thành phố Hồ Chí Minh

Theo ông Trần Quang Lâm, Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Hồ Chí Minh, khi hoàn thành, cầu Cần Giờ mở ra khả năng kết nối liên vùng, liên kết chặt chẽ với khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, Đồng Nai thông qua các tuyến cao tốc chiến lược, từ đó hình thành trục phát triển mới hướng biển, góp phần nâng tầm vị thế của thành phố Hồ Chí Minh trong mạng lưới kinh tế - giao thông khu vực.

Cũng trong tháng 12 vừa qua, tuyến metro Bến Thành - Cần Giờ - “siêu” dự án đã chính thức được ấn nút động thổ. Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 102.430 tỷ đồng, chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng khoảng 12.784 tỷ đồng do ngân sách nhà nước bố trí.

Dự án metro Bến Thành - Cần Giờ đã được động thổ xây dựng. Ảnh: H.Phạm

Theo kế hoạch, dự án sẽ được đưa vào vận hành thương mại từ quý IV-2028. Tuyến dài hơn 54km, được xây dựng với đường đôi khổ ray tiêu chuẩn 1.435mm, vận hành bằng hệ thống điện khí hóa hiện đại. Với tốc độ thiết kế 350km/h, thời gian di chuyển từ trung tâm thành phố đến Cần Giờ chỉ còn khoảng 20 phút.

Cùng với đó, một “siêu” dự án khác cũng nhận được sự quan tâm lớn là tuyến đường và cầu vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu, đặt nền móng cho công trình giao thông mang tính liên kết vùng chiến lược.

Theo nghiên cứu của đơn vị đề xuất đầu tư, dự án đường và cầu vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu có tổng chiều dài hơn 14km. Trong đó, hạng mục hầm vượt biển dài khoảng 3,1km, cầu vượt biển gần 8km và khoảng 3km đường dẫn.

Phối cảnh nút giao cao tốc thành phố Hồ Chí Minh - Thủ Dầu Một - Chơn Thành và Vành đai 4.

Khi hoàn thành, tuyến đường và cầu vượt biển này giúp di chuyển rút ngắn còn 10 phút, thay vì phải đi vòng qua quốc lộ 51 hoặc đi phà Cần Giờ - Vũng Tàu mất khoảng 90 - 120 phút; tạo nên trục kết nối trực tiếp, tăng cường liên kết vùng Đông Nam Bộ. Dự kiến, khởi công tháng 6-2026 và hoàn thành, đưa vào khai thác trong quý II-2029.

Đánh giá bước đi mang tính lịch sử trên, ông Võ Hoàng Ngân - Giám đốc Sở Quy hoạch và Kiến trúc thành phố Hồ Chí Minh cho biết, tầm nhìn của thành phố là xây dựng Cần Giờ - Vũng Tàu trở thành “vành đai kinh tế biển” năng động, với khu đô thị lấn biển Cần Giờ là hạt nhân.

Kết nối liên vùng

Đánh giá về vai trò đặc biệt quan trọng của hạ tầng giao thông, Chủ tịch UBND thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được nhấn mạnh, hạ tầng giao thông là huyết mạch của nền kinh tế. Hạ tầng thông suốt không chỉ kết nối các khu vực, mà còn mở ra dư địa, khơi thông nguồn lực, tạo động lực tăng trưởng cho thành phố và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Để hiện thực hóa liên kết vùng năm 2026, thành phố Hồ Chí Minh vừa khởi công hàng loạt dự án hạ tầng quan trọng như đường cao tốc thành phố Hồ Chí Minh - Mộc Bài; hai đoạn tuyến đường Vành đai 2; dự án cầu đường Nguyễn Khoái; dự án nâng cấp, mở rộng đường Hội Bài - Phước Tân (ĐT992)…

Khởi công dự án thành phần 2 thuộc dự án xây dựng cao tốc thành phố Hồ Chí Minh - Mộc Bài (giai đoạn 1). Ảnh: CTV

Trong số đó, tuyến cao tốc thành phố Hồ Chí Minh - Mộc Bài được xác định là một trong những dự án trọng tâm của thành phố khi rút ngắn thời gian di chuyển, giảm chi phí vận tải, thu hút đầu tư vào chuỗi công nghiệp và đô thị Mộc Bài gắn với hành lang kinh tế xuyên Á, thúc đẩy giao thương với Campuchia và khu vực ASEAN.

Mang sứ mệnh khép kín vùng, dự án đường Vành đai 4 dài 207km, dự kiến khởi công tháng 6-2026 và hoàn thành quý I-2028. Khi đưa vào khai thác, các công trình sẽ tạo thành một vòng tròn khép kín ôm trọn các đô thị, khu công nghiệp, cảng biển của thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Tây Ninh.

Hạ tầng kết nối liên vùng Đông Nam Bộ đang ngày càng được đầu tư xây dựng mở rộng. Ảnh: H.Phạm

Cũng trong năm 2026, khi tuyến cao tốc Bến Lức - Long Thành và tuyến cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu thông xe toàn bộ sẽ tạo thành mạng lưới đường cao tốc kết nối vùng Đông Nam Bộ với Tây Nam Bộ. Từ đó sẽ rút ngắn quãng đường từ miền Tây Nam Bộ tới cảng Cái Mép - Thị Vải và sân bay Long Thành, giúp hàng triệu tấn hàng nông sản, thủy sản của Đồng bằng sông Cửu Long đến cảng nhanh hơn, giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp.

Theo Tiến sĩ Võ Kim Cương, nguyên Phó Kiến trúc sư trưởng thành phố Hồ Chí Minh, khi những tuyến đường huyết mạch này hoàn thiện, mạng lưới kết nối giữa thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương lân cận sẽ trở nên thông suốt hơn bao giờ hết, tạo điều kiện rút ngắn thời gian di chuyển, phát triển kinh tế - xã hội của cả vùng.

Minh Tuấn