Thanh tra Chính phủ phát hiện nhiều sai phạm trong kinh doanh xăng dầu

Thanh tra Chính phủ phát hiện nhiều sai phạm liên quan đến một số công ty kinh doanh xăng dầu. Ảnh minh họa.

Nhiều vụ việc có dấu hiệu hình sự

Theo Kết luận thanh tra, từ tháng 1/2024 đến tháng 6/2026, Công ty TNHH Kinh doanh thương mại xăng dầu Thanh Bình (Công ty Thanh Bình) sử dụng gần 4.700 hóa đơn giá trị gia tăng của 12 công ty “ma”, thể hiện việc mua khoảng 2,6 tỷ lít xăng dầu, trị giá 42.600 tỷ đồng. Số hóa đơn này được Công ty Thanh Bình sử dụng để hợp thức hóa lượng xăng dầu bán ra khoảng 2,8 tỷ lít, trị giá 46.000 tỷ đồng, theo hơn 19.800 hóa đơn xuất cho 112 khách hàng và khách lẻ. 

Đáng chú ý, 12 công ty xuất hóa đơn cho Công ty Thanh Bình đều không có giấy xác nhận đủ điều kiện kinh doanh xăng dầu, không hoạt động tại địa chỉ đăng ký. Kết luận thanh tra nêu, một số người đại diện theo pháp luật chỉ được thuê đứng tên, nhận lương hàng tháng. Thậm chí, có trường hợp bị giả mạo thông tin căn cước công dân để thành lập doanh nghiệp mà bản thân không hề hay biết.

Không chỉ phát hiện những bất thường về hóa đơn, Thanh tra Chính phủ còn làm rõ đường đi của dòng tiền gần 48.100 tỷ đồng mà Công ty Thanh Bình chuyển để thanh toán tiền mua xăng dầu.

Cụ thể, doanh nghiệp này sử dụng 15 tài khoản ngân hàng chuyển tiền tới 23 tài khoản của 12 công ty “ma”. Từ đây, tiền tiếp tục được chuyển qua 3 tài khoản thuộc 2 công ty trung gian, trước khi chuyển về 26 tài khoản cá nhân của ông Nguyễn Ngọc Sơn (Giám đốc Công ty Thanh Bình). Từ các tài khoản cá nhân, ông Sơn tiếp tục chuyển khoảng 13.000 tỷ đồng cho 114 tổ chức. Trong số này có 11.200 tỷ đồng được chuyển trở lại chính Công ty Thanh Bình.

Theo Kết luận thanh tra, ông Nguyễn Ngọc Sơn chuyển khoảng 37.880 tỷ đồng tới 1.285 cá nhân thông qua khoảng 1.800 tài khoản ngân hàng.

Bên cạnh dòng tiền được luân chuyển qua nhiều tầng tài khoản, việc kiểm tra chứng từ giao nhận xăng dầu cũng cho thấy những bất thường.

Theo đó, có phiếu SMO (lệnh xuất kho, đặt hàng trực tuyến) được sử dụng cho nhiều lô hàng khác nhau. Thậm chí, có phiếu đã bị hủy do không nhận hàng nhưng vẫn được dùng để báo cáo, chứng minh nguồn gốc xăng dầu.

Thanh tra Chính phủ xác định, vụ việc có dấu hiệu mua bán xăng dầu không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc (hàng lậu), sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp và có dấu hiệu của tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng theo Điều 221 Bộ luật Hình sự.

Kiến nghị Bộ Công an vào cuộc

Không chỉ Công ty Thanh Bình, một chuỗi giao dịch xăng dầu khác có những bất thường tương tự cũng được Thanh tra Chính phủ phát hiện tại Công ty TNHH Đầu tư P.A.S và 4 đơn vị trực thuộc. Trong khoảng thời gian từ tháng 7 đến tháng 10/2024, công ty này cùng các chi nhánh tại TPHCM, Bình Dương, quận 1 và Hạ Long đã sử dụng gần 4.200 hóa đơn giá trị gia tăng đầu vào của 8 công ty “ma”.

Những hóa đơn này thể hiện việc mua khoảng 150 triệu lít xăng dầu, trị giá 3.300 tỷ đồng, được sử dụng để hợp thức cho lượng xăng dầu bán ra khoảng 142 triệu lít, trị giá 2.200 tỷ đồng theo 2.000 hóa đơn.

Khi tiếp tục kiểm tra, cơ quan thanh tra phát hiện 8 công ty “ma” cung cấp hóa đơn cho P.A.S còn sử dụng 3.800 hóa đơn đầu vào khác, thể hiện việc mua xăng dầu từ 17 doanh nghiệp với tổng giá trị khoảng 3.300 tỷ đồng.

Đáng chú ý, cả 25 doanh nghiệp trong chuỗi hóa đơn này đều không hoạt động tại địa chỉ đăng ký. Một số người đại diện theo pháp luật được xác định là người làm thuê, nhận lương hàng tháng hoặc bị mất, bị giả mạo căn cước công dân, không biết về hoạt động của công ty.

Theo Kết luận thanh tra, Công ty P.A.S và 4 đơn vị trực thuộc đã chuyển tiền mua hàng cho các doanh nghiệp xuất hóa đơn đầu vào. Sau đó, tiền tiếp tục được các doanh nghiệp này chuyển khoản cho 22 cá nhân hoặc được rút bằng tiền mặt, với tổng số tiền bước đầu xác định khoảng 2.200 tỷ đồng.

Trong số 22 cá nhân nói trên, cơ quan thanh tra phát hiện bà Phùng Thị Mỹ Duyên - kế toán Công ty P.A.S chi nhánh TPHCM, đã nhận 356 tỷ đồng vào 1 tài khoản cá nhân.

Cơ quan thanh tra xác định, vụ việc tại P.A.S và các đơn vị trực thuộc có dấu hiệu mua bán xăng dầu không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc, sử dụng hóa đơn không hợp pháp và vi phạm quy định về kế toán. Ngoài 2 nhóm doanh nghiệp trên, kết luận thanh tra còn chỉ ra những bất thường liên quan đến hóa đơn và giao nhận hàng tại Công ty TNHH Xăng dầu Tây Nam S.W.P.

Theo đó, từ tháng 1/2025 đến ngày 30/6/2026, doanh nghiệp này xuất hóa đơn bán khoảng 93 triệu lít xăng dầu, trị giá 1.650 tỷ đồng và đã thu tiền khách hàng. Thế nhưng đến ngày 30/6/2026, công ty vẫn chưa giao 57,6 triệu lít trong số xăng dầu đã xuất hóa đơn. Khi kiểm tra thực tế tại 2 kho thuê, đoàn thanh tra ghi nhận lượng dầu tồn kho chỉ còn khoảng 15.670 lít.

Thanh tra Chính phủ nhận định có dấu hiệu xuất hóa đơn, kê khai giao dịch mua bán xăng dầu trong khi thực tế giao dịch không có thật một phần hoặc toàn bộ. Những vụ việc trên nằm trong nhóm hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự được nêu tại kết luận thanh tra.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Công an chỉ đạo Cơ quan Cảnh sát điều tra tiếp nhận hồ sơ, tài liệu, xem xét, giải quyết kiến nghị khởi tố đối với các hành vi có dấu hiệu tội phạm được nêu trong kết luận thanh tra và thông báo kết quả xử lý để cơ quan thanh tra theo dõi, tổng hợp.