Thấy gì từ Giải bóng chuyền nam VĐQG 2026?

Biên phòng MB bản lĩnh

Chức vô địch lần thứ ba liên tiếp của Biên phòng MB là kết quả xứng đáng cho một tập thể có chiều sâu, sự ổn định và bản lĩnh thi đấu vượt trội. Chiến thắng 3-2 trước Công an TP.HCM trong trận chung kết không chỉ giúp đội bóng áo lính hoàn tất cú hat-trick đăng quang mà còn đưa họ lên cột mốc 5 lần vô địch quốc gia, ngang bằng thành tích của Ninh Bình.

Hà Nội xuống hạng sau khi thua Đà Nẵng và Sanest Khánh Hòa ở vòng đấu phân hạng. Ảnh: VFV

Điều đáng nói, Biên phòng MB không xây dựng thành công dựa trên sự phụ thuộc vào một cá nhân. Những Ngọc Thuân, Văn Hiệp, Duy Tuyến, Thế Khải, Văn Duy tạo nên bộ khung nội binh đồng đều, giàu kinh nghiệm và có sự gắn kết qua nhiều mùa giải. Bên cạnh đó, ngoại binh Jakkrit Thanomnoi đóng vai trò quan trọng nhờ khả năng chuyên môn và sự ăn ý với các đồng đội.

Dưới sự dẫn dắt của HLV Trần Đình Tiền, Biên phòng MB cho thấy phẩm chất đáng quý của một nhà vô địch, đó là biết cách vượt qua những thời điểm khó khăn. Năm trận thắng kéo dài đến set 5 tại giải năm nay, trong đó có 3 lần đánh bại Công an TP.HCM, cho thấy đội bóng này không chỉ mạnh về chuyên môn mà còn có tâm lý thi đấu vững vàng.

Ở chiều ngược lại, Công an TP.HCM có lý do để tiếc nuối. Thi đấu trên sân nhà, sở hữu hai ngoại binh chất lượng là Farhan Halim và Morteza Sharifi, đội bóng này từng đứng trước cơ hội rất lớn để lần đầu tiên bước lên ngôi vô địch quốc gia. Thậm chí, trong trận chung kết, họ đã dẫn Biên phòng MB 2-1 nhưng không thể bảo vệ lợi thế.

Đáng chú ý, tại Cup Hoa Lư và Giải VĐQG 2026, Công an TP.HCM có 6 lần đưa trận đấu vào set 5 quyết định nhưng thua đến 5 trận, chỉ thắng duy nhất một lần. Đây không còn là câu chuyện của sự thiếu may mắn. Nó phản ánh vấn đề về bản lĩnh, khả năng kiểm soát tâm lý và năng lực giải quyết những tình huống áp lực cao.

Một trong những điểm nhấn nổi bật của mùa giải 2026 là sự hiện diện của ngoại binh đến từ nhiều nền bóng chuyền khác nhau. Những cái tên như Jakkrit Thanomnoi, Rivan Nurmulki, Farhan Halim, Morteza Sharifi, Napadet Bhinijdee, Nathan Masso Mendoza hay Boy Arnez Arabi đã tạo nên sức hút đáng kể cho giải đấu.

Với quy định mỗi đội được đăng ký tối đa hai ngoại binh nhưng chỉ một người được thi đấu trên sân tại cùng thời điểm, các đội bóng có thêm cơ hội nâng cao chất lượng đội hình mà vẫn duy trì vai trò quan trọng của lực lượng trong nước.

Thực tế cho thấy, ngoại binh không chỉ đóng góp trực tiếp vào thành tích của các CLB mà còn tạo ra những giá trị chuyên môn rộng hơn. Sự khác biệt về tốc độ, sức mạnh tấn công, khả năng phát bóng và tư duy xử lý tình huống của những VĐV có trình độ quốc tế buộc các cầu thủ Việt Nam phải thích nghi với cường độ thi đấu cao hơn. Đây chính là lợi ích quan trọng nhất của việc sử dụng ngoại binh. Các VĐV trong nước có cơ hội đối đầu và tập luyện cùng những đồng nghiệp giàu kinh nghiệm, qua đó nhận diện rõ hơn những hạn chế của bản thân.

Ngoại binh đồng thời tạo ra sức ép cạnh tranh trong đội hình. Khi vị trí thi đấu không còn mặc nhiên thuộc về bất kỳ ai, các VĐV nội buộc phải nỗ lực nhiều hơn để duy trì phong độ và giành suất ra sân. Đây là động lực cần thiết để nâng cao tính chuyên nghiệp.

Cần một thể thức phản ánh đúng nỗ lực cả mùa giải

Nếu cuộc đua vô địch mang đến sự hấp dẫn, câu chuyện trụ hạng lại trở thành vấn đề gây nhiều tranh luận nhất tại giải VĐQG năm nay. Sau 14 trận vòng bảng, Đà Nẵng chỉ giành được 2 chiến thắng và nhận đến 12 thất bại, trong đó có 6 trận thua ở giai đoạn 2.

Tuy nhiên, đội bóng này vẫn trụ hạng thành công sau khi đánh bại Hà Nội 3-1 ở trận phân hạng 5-8. Trong khi đó, Hà Nội, đội đứng thứ 5 sau vòng bảng với 6 chiến thắng và 8 thất bại, lại phải xuống hạng sau trận thua Sanest Khánh Hòa ở cuộc đối đầu phân hạng 7-8.

Điều khiến người hâm mộ đặt câu hỏi là sự khác biệt trong cách thể hiện của Đà Nẵng ở những thời điểm quan trọng. Đối chuyền hàng đầu Đông Nam Á Napadet Bhinijdee không được sử dụng nhiều ở giai đoạn 2, nhưng lại xuất hiện trong trận đấu quyết định với Hà Nội và trở thành nhân tố quan trọng giúp đội bóng giành chiến thắng.

Cần nhấn mạnh rằng, Đà Nẵng không sai khi lựa chọn cách phân bổ lực lượng để hướng đến mục tiêu trụ hạng. Trong thể thao chuyên nghiệp, mỗi đội bóng đều có quyền đưa ra phương án nhân sự và chiến thuật phù hợp với điều kiện của mình. Nếu thể thức cho phép, việc tập trung nguồn lực vào những trận đấu trực tiếp mang tính quyết định là lựa chọn hoàn toàn có thể hiểu được. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở cách tổ chức giải.

Một đội bóng chỉ thắng 2 trong 14 trận vòng bảng vẫn có thể trụ hạng, trong khi đội có thành tích tốt hơn rất nhiều lại phải xuống chơi ở giải hạng dưới. Điều đó đặt ra câu hỏi liệu thể thức hiện tại đã thực sự phản ánh đúng thực lực và sự ổn định của các đội bóng trong suốt mùa giải hay chưa?

Thiết nghĩ, Ban tổ chức cần nghiên cứu điều chỉnh cách xác định đội xuống hạng theo hướng coi trọng hơn thành tích của cả quá trình. Có thể giữ lại các trận phân hạng nhưng tạo lợi thế rõ ràng cho đội có thứ hạng cao hơn, thay vì để toàn bộ nỗ lực của một mùa giải bị đảo ngược chỉ sau một trận đấu.

Một phương án khác là tổ chức vòng tròn giữa các đội thuộc nhóm cuối để xác định suất xuống hạng. Khi phải thi đấu nhiều trận, yếu tố may rủi sẽ giảm đi và kết quả có khả năng phản ánh chính xác hơn năng lực thực tế của từng đội.

Bóng chuyền nam Việt Nam đang có những tín hiệu tích cực từ chất lượng ngoại binh, sự cạnh tranh giữa các CLB và những trận đấu ngày càng giàu tính chuyên môn.

Tuy nhiên, để tạo dựng một giải đấu thực sự chuyên nghiệp, Ban tổ chức cần bảo đảm sự công bằng trong cách tính thành tích, đặc biệt ở cuộc chiến trụ hạng. Bởi suy cho cùng, giá trị của một giải VĐQG không chỉ nằm ở việc tìm ra đội bóng mạnh nhất, mà còn phải bảo đảm mọi đội bóng đều được đánh giá xứng đáng với những gì họ đã thể hiện trong suốt hành trình.