Thế giới chậm tiến độ trong mục tiêu bảo vệ 30% thiên nhiên vào năm 2030

San hô bị tẩy trắng ngoài khơi đảo Jeju, Hàn Quốc. (Ảnh: Yonhap/TTXVN)

Thế giới đang chậm tiến độ trong thực hiện mục tiêu bảo vệ và bảo tồn ít nhất 30% diện tích đất liền, vùng nước nội địa và đại dương vào năm 2030, trong đó bảo vệ các hệ sinh thái biển đang là một trong những thách thức lớn nhất.

Đây là kết quả đánh giá mới do các tổ chức môi trường Campaign for Nature và Together for the Ocean công bố ngày 23/9, trong bối cảnh đã đi qua gần một nửa chặng đường thực hiện mục tiêu “30×30” được gần 200 quốc gia thông qua năm 2022 trong khuôn khổ Khung đa dạng sinh học toàn cầu Côn Minh-Montreal.

Theo báo cáo, khoảng 20% diện tích đất liền và vùng nước nội địa trên thế giới hiện đã được chỉ định là khu vực được bảo vệ hoặc bảo tồn. Nếu các quốc gia thực hiện đầy đủ những cam kết cụ thể đã đưa ra, tỷ lệ này có thể tăng lên khoảng 27% vào năm 2030, vẫn thấp hơn mục tiêu 30%.

Tình hình đáng lo ngại hơn ở các đại dương. Hiện chỉ khoảng 10% diện tích đại dương toàn cầu được chỉ định bảo vệ hoặc bảo tồn, tương đương một phần ba mục tiêu 30%.

Nếu các cam kết hiện có được thực hiện đầy đủ, tỷ lệ này chỉ có thể đạt khoảng 12% vào năm 2030. Báo cáo cho rằng nhiều hệ sinh thái biển quan trọng, đặc biệt là các khu vực ngoài khơi và vùng biển sâu, vẫn dễ bị tổn thương.

Báo cáo cũng chỉ ra khoảng cách lớn về tài chính. Để đạt mục tiêu bảo tồn đến năm 2030, thế giới cần khoảng 100-180 tỷ USD mỗi năm, trong khi mức chi hiện nay chỉ khoảng 24 tỷ USD/năm.

Đối với bảo tồn đại dương, nhu cầu được ước tính khoảng 16 tỷ USD/năm, nhưng nguồn kinh phí hiện có chỉ khoảng 1,8 tỷ USD, tức thấp hơn nhiều so với nhu cầu.

Mục tiêu “30×30” được đưa ra trong Khung đa dạng sinh học toàn cầu Côn Minh-Montreal tại Hội nghị lần thứ 15 các bên tham gia Công ước về Đa dạng sinh học (COP15) năm 2022.

Các nước đồng thời cam kết huy động ít nhất 200 tỷ USD mỗi năm để đảo ngược xu hướng suy giảm đa dạng sinh học.

Theo đánh giá mới, việc chỉ định một khu vực là khu bảo tồn chưa đồng nghĩa khu vực đó được bảo vệ hiệu quả.

Để đạt mục tiêu, các quốc gia cần đẩy nhanh việc thực hiện các cam kết, nâng cao hiệu quả quản lý các khu bảo tồn và bảo đảm nguồn tài chính dài hạn. Đặc biệt, khu vực biển cả, vốn chiếm khoảng hai phần ba diện tích đại dương, vẫn còn thiếu các cam kết bảo vệ cụ thể.

Những khoảng cách này dự kiến sẽ được thảo luận tại Hội nghị lần thứ 17 các bên tham gia Công ước về Đa dạng sinh học (COP17), diễn ra từ ngày 19-30/10 tại Yerevan, Armenia. Đây sẽ là dịp để các quốc gia đánh giá tiến độ và tìm giải pháp đẩy nhanh việc thực hiện các mục tiêu đa dạng sinh học đến năm 2030./.