Thế giới sinh tử qua mắt một nữ điều dưỡng

Dù hoàn cảnh của chúng ta có khác nhau thế nào đi nữa thì cái chết vẫn là một phần cuộc đời. Ảnh minh họa: Magnific.

Chỉ cần một tin tức về tai nạn, một cuộc chia ly bất ngờ hay khoảnh khắc chứng kiến người thân rời đi, nỗi bất an về sinh tử có thể lập tức xuất hiện.

Cái chết, với phần lớn chúng ta, vẫn là một vùng mờ mà càng ít biết, người ta càng dễ sợ hãi. Không ai thực sự biết điều gì nằm phía sau cánh cửa ấy, và chính sự không thể biết ấy khiến sinh tử trở thành một trong những bí ẩn lớn nhất của đời người.

Nhưng với Hadley Vlahos, cái chết không chỉ là một khái niệm xa xôi. Cô bắt đầu sự nghiệp điều dưỡng từ khi còn rất trẻ và sau đó lựa chọn công việc chăm sóc cuối đời.

Thay vì chỉ chứng kiến những khoảnh khắc cấp cứu khẩn trương trong bệnh viện, Vlahos dần bước vào một không gian hoàn toàn khác: nơi người bệnh không còn tìm cách níu kéo sự sống bằng mọi giá, mà cần được chăm sóc, lắng nghe và đồng hành trong những ngày cuối cùng.

Đó cũng là nơi cô gặp những con người và những câu chuyện sau này trở thành chất liệu cho Trạm dừng sinh tử - cuốn hồi ký ghi lại những cuộc gặp gỡ của một nữ điều dưỡng với các bệnh nhân ở cuối hành trình.

Cuốn sách cho thấy phía sau những giờ phút cuối đời vẫn có thể là sự bình yên, yêu thương và kết nối. Ảnh minh họa: Magnific.

Điều đáng chú ý là càng đến gần cái chết, Vlahos dường như càng nhận ra sự sống không hề trở nên nhỏ bé. Ngược lại, nó hiện lên rõ ràng hơn qua những điều tưởng như bình thường: “Đúng là nghề này có những giây phút khắc nghiệt, đôi khi còn tan nát cõi lòng, nhưng những khoảnh khắc đẹp đẽ còn nhiều hơn thế. Những khoảnh khắc kinh ngạc khiến bạn phải dừng lại và suy nghĩ về toàn bộ ý nghĩa của chúng.”

Có lẽ chính những khoảnh khắc ấy đã làm thay đổi cách Vlahos nhìn về công việc của mình. Trong Trạm dừng sinh tử, cô không cố đưa ra một lời giải thích tuyệt đối cho cái chết, cũng không biến những trải nghiệm cuối đời thành một câu chuyện chỉ có mất mát. Cuốn sách đi qua nhiều câu chuyện của bệnh nhân để cho thấy phía sau những giờ phút tưởng như buồn bã nhất vẫn có thể tồn tại sự bình yên, tình yêu thương và những kết nối rất sâu sắc giữa con người với con người.

Một trong những câu chuyện được nhắc đến là Glenda, một bệnh nhân mà Vlahos gặp trong những ngày cuối đời. Glenda kể với cô về người chị đã qua đời của mình. Với người ngoài, đó có thể là một trải nghiệm khó lý giải. Nhưng thay vì vội vàng đưa ra kết luận, Vlahos lựa chọn quan sát, lắng nghe và ở bên bệnh nhân.

Chính cách tiếp cận ấy tạo nên một trong những nét đặc biệt của cuốn sách: những trải nghiệm về cái chết được kể từ góc nhìn của một người làm công việc chăm sóc cuối đời, nơi sự cảm thông đôi khi quan trọng hơn việc phải tìm ra một câu trả lời chắc chắn.

Và từ những câu chuyện như vậy, một nhận thức dần hiện ra: cái chết có thể là điều chúng ta không kiểm soát được, nhưng cách chúng ta đối diện với nó lại phần nào phản chiếu cách chúng ta đã sống.

Sách Trạm dừng sinh tử của tác giả Hadley Vlahos.

“Dù hoàn cảnh của chúng ta có khác nhau thế nào đi nữa thì cái chết vẫn là một phần cuộc đời, với ai cũng thế - không có hàng rào cọc trắng nào mà chúng ta xây dựng đủ mạnh để cản được những diễn biến của tự nhiên. Khi đến lúc, tất cả chúng ta đều muốn những thứ giống nhau: sự quan tâm, thoải mái và kết nối.”

Đó cũng là điểm khiến Trạm dừng sinh tử không chỉ là một cuốn sách nói về cái chết. Ẩn dưới những câu chuyện về những ngày cuối cùng là một câu hỏi dành cho những ngày chúng ta vẫn còn đang sống: nếu rồi ai cũng phải đến một điểm kết thúc, điều gì thực sự đáng để chúng ta dành thời gian và tình cảm?

Hadley Vlahos không đưa ra câu trả lời thay người đọc. Cô chỉ kể lại những gì mình đã chứng kiến, bằng một giọng kể chân thành và bình tĩnh. Và có lẽ, khi nhìn cái chết qua đôi mắt của một người đã nhiều lần ngồi bên những người sắp rời khỏi cuộc đời, chúng ta lại có cơ hội nhìn sự sống rõ hơn.

Bởi đôi khi, đứng trước một “trạm dừng” không thể tránh khỏi, điều khiến con người day dứt nhất không phải là mình sẽ đi đâu, mà là trước khi đến đó, mình đã thực sự sống như thế nào.