Thế khó của Billie Eilish

Theo Variety, Billie Eilish sẽ có vai chính điện ảnh đầu tiên trong The Bell Jar, bộ phim do Sarah Polley đạo diễn và viết kịch bản, chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Sylvia Plath. Nữ ca sĩ vào vai Esther Greenwood, cô gái trẻ tài năng rơi vào khủng hoảng khi những kỳ vọng về tương lai, tình yêu và sự nghiệp ngày càng trở nên xa vời. Dự án vừa hoàn tất ghi hình trong tháng 9, hơn 60 năm sau khi cuốn tiểu thuyết gốc lần đầu được xuất bản.

The Bell Jar được giới chuyên môn đánh giá vốn không phải câu chuyện dễ chuyển thể. Và tất nhiên hành trình hóa thân của Billie Eilish càng không dễ dàng, khi vai diễn mà cô đảm nhận là một trong số nhân vật nữ nổi tiếng nhất nền văn học Mỹ thế kỷ 20.

Sức hấp dẫn của The Bell Jar

Xuất bản năm 1963, nội dung cuốn The Bell Jar kể về Esther Greenwood. Cuộc đời của cô gái trẻ khởi đầu như một giấc mơ và rồi kết thúc bằng cơn ác mộng.

Ở tuổi 19, Greenwood có một tương lai rộng mở nhờ trí thông minh, năng khiếu viết lách và được chọn vào nhóm 12 nữ sinh thực tập tại một tạp chí danh tiếng ở New York. Cô gái trẻ nhận được học bổng cùng không ít cơ hội mà nhiều cô gái cùng thời phải ao ước. Thế nhưng giấc mộng đẹp sớm tàn khi Esther đặt chân đến New York, nơi bản thân cô cũng không thực sự biết mình muốn gì.

Những buổi tiệc, công việc tại tạp chí hay cuộc sống nhộn nhịp ở thành phố này đều không khiến Esther cảm thấy hào hứng. Cô gái trẻ ngày càng khó hòa nhập với sống xung quanh, trong khi tin tức về vụ xử tử vợ chồng Rosenberg và những câu chuyện xã hội Mỹ cứ văng vẳng trên báo đài.

The Bell Jar từng nhiều lần được tái bản.

Mùa hè đó qua đi, Esther trở về nhà và mọi chuyện càng trở nên tồi tệ. Cô phát hiện bạn trai của mình, Buddy Willard, không hề đứng đắn như tưởng tượng. Gã chỉ là một kẻ đạo đức giả, sẵn sàng lên giường với cô phục vụ bàn hết lần này lượt khác. Esther cũng biết sự thật chẳng có suất học bổng nào cả. Và những kế hoạch cho tương lai lần lượt vỡ vụn.

Trong cảm giác thất vọng và cô độc, tình trạng của cô gái trẻ ngày càng xấu đi. Ban đầu là mất ăn mất ngủ, không thể đọc sách… Esther cứ thế nhích dần đến những giới hạn của bệnh trầm cảm với những ý nghĩ điên rồ, tìm cách tự tử hết lần này đến lần khác.

Sylvia Plath không kể quá nhiều biến cố theo kiểu kịch tính, phóng đại vấn đề. Phần đáng sợ nhất của The Bell Jar nằm ở việc người đọc phải theo sát những thay đổi vi tế trong suy nghĩ của Esther. Cô biết mình đang gặp vấn đề tâm lý nhưng không thể tự kéo mình ra khỏi cái hố mà bản thân đang đào sẵn. Những ý nghĩ về cái chết xuất hiện ngày càng thường xuyên, rồi chuyển hóa thành những hành vi tiêu cực. Sau một lần tự tử bất thành, Esther được đưa vào viện tâm thần, trải qua nhiều phương pháp điều trị, từ sốc điện đến trị liệu tâm lý.

Điểm đặc biệt của cuốn tiểu thuyết là Plath không chỉ viết về một người trẻ mắc bệnh trầm cảm. Qua nhân vật Esther, bà còn cho thấy những áp lực mà phụ nữ phải đối mặt trong xã hội những năm 1950. Esther muốn học hành, viết lách và tự quyết định cuộc đời mình, nhưng xung quanh cô vẫn tồn tại rất nhiều định kiến về phụ nữ, gò ép họ sống trong khuôn khổ, nên yêu ai hay trở thành người vợ ra sao… Buddy có thể sống theo những quy tắc riêng của anh ta, kể cả trong chuyện giường chiếu. Thế nhưng Esther lại bị đặt trước những chuẩn mực khắt khe hơn nhiều.

Vì thế, sự suy sụp của Esther không chỉ đến từ một chuyện tình tan vỡ hay một kế hoạch tương lai đổ bể. Plath viết The Bell Jar bằng một giọng kể gần gũi, đôi khi chua chát và cũng có lúc hài hước, dí dỏm. Những điều bất thường trong tâm trí nhân vật được kể khá bình tĩnh, khiến sự tuyệt vọng đến một cách cực kỳ chậm rãi.

The Bell Jar cũng mang nhiều chất liệu từ chính cuộc đời tác giả. Esther được xem là hình ảnh hư cấu hóa của Sylvia Plath, từ những trải nghiệm thời trẻ cho tới cuộc khủng hoảng tinh thần. Tuy nhiên, giá trị của cuốn sách không chỉ nằm ở việc giúp người đọc hiểu thêm về nữ nhà văn sinh năm 1932. Hơn 60 năm sau khi xuất bản, The Bell Jar vẫn gần gũi với những độc giả từng trải qua cảm giác mất phương hướng, áp lực phải thành công hoặc đơn giản là không tìm thấy ý nghĩa trong những điều người khác cho rằng mình nên hài lòng.

Từng có nhiều phiên bản chuyển thể The Bell Jar trước đó.

Cuốn sách kinh điển trở lại màn ảnh

The Bell Jar giữ được vị trí đặc biệt trong nền văn học xứ cờ hoa. Cuốn sách từng nằm trong danh sách bán chạy của The New York Times suốt 24 tuần và đã bán hơn một triệu bản vào năm 1993. Cho tới nay, đứa con tinh thần của Sylvia Plath vẫn liên tục được tái bản và là một trong những tác phẩm có ảnh hưởng nhất thế kỷ 20, với hàng triệu bản được bán ra trên toàn thế giới.

The New York Times từng gọi đây là một tiểu thuyết “đắng cay và không khoan nhượng”, đồng thời so sánh Esther với nhân vật của J.D. Salinger trong The Catcher in the Rye. Còn nhà phê bình văn học Tony Tanner đánh giá đây là một trong số cuốn sách thuyết phục và chặt chẽ nhất về quá trình một người suy sụp tinh thần.

Tờ báo The Guardian cũng liệt kê The Bell Jar vào danh sách 100 cuốn tiểu thuyết hay nhất, đánh giá tác phẩm là dấu mốc quan trọng của phong trào nữ quyền Anh - Mỹ. Giọng văn tươi mới, táo bạo và đời thường của Plath, pha giữa sự mỉa mai và cay đắng, chính là một trong những điểm hấp dẫn nhất ở cuốn sách của Sylvia Plath.

Tạo hình của Billie Eilish trong phim.

Không ngạc nhiên khi một tác phẩm đầy sức nặng như vậy được các nhà làm phim mang lên màn ảnh. Thực tế, cuốn sách từng được chuyển thể một lần vào năm 1979 với Marilyn Hassett đóng vai Esther. Nhưng thời điểm đó, tác phẩm chưa tạo được dấu ấn đáng kể. Một số dự án khác từng gắn với những cái tên đáng để kỳ vọng như Julia Stiles hay Dakota Fanning, nhưng cuối cùng lại không được thực hiện.

Trở lại với phiên bản của Sarah Polley, đây là phim điện ảnh đầu tiên cô cầm trịch kể từ Women Talking - tác phẩm giúp nhà làm phim người Canada giành tượng vàng Oscar ở hạng mục Kịch bản chuyển thể năm 2023.

Nhưng tâm điểm của dự án vẫn là Billie Eilish. Trước đó, người đẹp từng xuất hiện với vai phụ trong Swarm. Nhưng Esther đòi hỏi một kiểu diễn xuất khác hẳn, nghiêm túc và nặng tính tự sự hơn khi phần lớn thay đổi nằm trong suy nghĩ và phản ứng cảm xúc rất nhỏ của nhân vật.

Những hình ảnh đầu tiên hé lộ từ trường quay cho thấy Eilish đã thay đổi diện mạo cho vai diễn với mái tóc nâu, trang phục và cách trang điểm mang phong cách thập niên 1950. Nhưng thử thách thực sự với người đẹp phải là thể hiện chiều sâu tâm lý nhân vật, từ vẻ hạnh phúc, mơ mộng của cô gái trẻ đầy triển vọng đến trạng thái cô lập và suy sụp tinh thần, ngày càng lấn sâu vào trầm cảm. Đây chắc chắn sẽ là thử thách không nhỏ với một diễn viên ít kinh nghiệm.