Thể thao Việt Nam hụt hơi ở Asiad 20: Người giỏi quản lý, chuyên môn phải được làm đúng việc

Muốn có trò giỏi phải có HLV giỏi, muốn thể thao gặt hái thành quả không chỉ cần nguồn lực đầu tư mà cả những nhà quản lý giỏi (ảnh Phạm Hoàng)

Tập trung cho các môn kỹ thuật

Kết thúc Asiad 20 (Aichi-Nagoya), Trung Quốc thống trị với 169 HCV, 89 HCB, 83 HCĐ. Chủ nhà Nhật Bản đứng thứ 2 với 83 HCV, 95 HCB, 91 HCĐ; thứ 3 là Hàn Quốc (39, HCV, 43 HCB, 68 HCĐ).

Trong khu vực Đông Nam Á, Thái Lan bứt phá mạnh mẽ, xếp thứ 7 Á vận hội đồng thời dẫn đầu khu vực với 18 HCV, 13 HCB, 21 HCĐ. Các vị trí tiếp theo lần lượt thuộc về Malaysia (9 HCV, 7 HCB, 16 HCĐ); Indonesia (5 HCV, 11 HCV, 23 HCĐ); Philippines (4 HCV, 9 HCB, 16 HCĐ). Việt Nam đứng thứ 20 Á vận hội, thứ 4 khu vực Đông Nam Á với 3 HCV, 3 HCB, 19 HCĐ. Các môn đoạt HCV của Việt Nam gồm Karatedo và Cầu mây (2 HCV).

Như vậy về mặt chỉ tiêu, đoàn thể thao Việt Nam không hoàn thành kế hoạch ban đầu đặt ra là giành tối thiểu 4 HCV. Các môn trọng tâm thuộc nội dung Olympic như điền kinh, bơi lội, bắn súng hay TDDC thi đấu không thành công. Điểm tích cực là Karatedo và Cầu mây duy trì được thành tích, cho thấy sự ổn định ở đấu trường Asiad nhưng đây không phải các nội dung thi đấu ở Olympic.

Cầu mây Việt Nam đem về 2 tấm HCV tại Asiad 20 (Nagoya)

Một loạt nguyên nhân dẫn đến thành tích kém ấn tượng của Việt Nam khi ra đấu trường Asiad đã được chỉ ra. Trên thực tế, hầu hết đều là các nguyên nhân đã được sớm nhận định và đúc rút từ Asiad 19 (Hàng Châu, Trung Quốc), từ việc xác định các môn trọng điểm, tập trung nguồn lực…Đơn cử sau Asiad 19, chuyên gia Nguyễn Hồng Minh, nguyên Vụ trưởng Vụ Thể thao thành tích cao (Uỷ ban Thể dục thể thao), Trưởng đoàn Thể thao Việt Nam nhiều kỳ đại hội quốc tế, đã cho rằng SEA Games chỉ có 11 quốc gia, trình độ chưa cao trong khi Asiad tập trung 45 quốc gia, vùng lãnh thổ, tập hợp các VĐV tinh tú nhất. Những quốc gia thống trị như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc…để có lực lượng VĐV hùng hậu thì đã có quá trình chuẩn bị 30-40 năm với nền tảng cơ sở vật chất, hạ tầng, kinh tế vượt trội so với Việt Nam.

Khi ra đấu trường Asiad và đối đầu những đối thủ như vậy là thử thách vô cùng lớn, nếu không muốn nói bất khả thi với Việt Nam. Chuyên gia Nguyễn Hồng Minh vì vậy cho rằng để có huy chương Asiad, Việt Nam cần có chiến lược, chọn các môn, nội dung có “khe hở” để lách.

Thái Lan giành 2 HCV điền kinh Asiad 20 của Puripol Boonson ở cự ly 100m và 200m nam

Cùng quan điểm trên, nguyên Trưởng bộ môn điền kinh (Tổng cục TDTT), chuyên gia Dương Đức Thuỷ nói với Tiền Phong, Việt Nam cần tập trung cho các môn thiên về kỹ thuật.

“Tôi lấy ví dụ với điền kinh, để cạnh tranh cự ly trung bình và dài thì một VĐV bình thường của Trung Quốc chúng ta cũng khó cạnh tranh. Việt Nam chỉ có thể tập trung cho cự ly ngắn. Tương tự với các môn thể thao khác, chúng ta chỉ có thể ngắm đến các môn không cần nhiều sức mạnh cơ bắp, sức bền, thể lực và thể hình…”-chuyên gia Dương Đức Thuỷ cho biết.

Thiếu các nhà quản lý thể thao, chuyên môn giỏi

Trước câu hỏi của Tiền Phong, các vấn đề vướng mắc của ngành thể thao đã sớm được chỉ ra từ lâu, chúng ta cũng đã có chiến lược hướng đến Asiad và Olympic nhưng vì sao kết quả chưa như ý, chuyên gia Dương Đức Thuỷ cho rằng vấn đề cốt lõi là quá trình thực thi Việt Nam thiếu những nhà quản lý giỏi, nhiều trường hợp người giỏi chuyên môn không được tạo điều kiện làm đúng việc. Ông Dương Đức Thuỷ cho biết:

“Ngân sách nhà nước có hạn, không thể phình rộng mãi vì còn nhiều lĩnh vực khác cần kinh phí. Hai là ngay cả khi có tiền đầu tư nhưng chúng ta làm sai, lựa chọn không đúng thì cũng không có hiệu quả. Tôi cho rằng hiện chúng ta thiếu những nhà chuyên môn giỏi, có tâm huyết và được tạo điều kiện làm”.

Chuyên gia Dương Đức Thuỷ “điểm” vài ví dụ, ở môn Wushu nhà vô địch thế giới Đàm Thanh Xuân sau khi nghỉ thi đấu hiện lại chỉ phụ trách mảng quan hệ quốc tế của Cục TDTT Việt Nam. Trong khi đó với trình độ chuyên môn của mình, cô hoàn toàn có thể đóng góp nhiều hơn. Các môn thể thao khác như bắn súng, bóng bàn, bơi lội…đều cần các nhà quản lý, HLV đẳng cấp châu lục và thế giới nếu muốn hướng đến những đấu trường này.

Dương Thuý Vi giành HCĐ Asiad 20. Wushu là môn Việt Nam từng có nhiều VĐV đẳng cấp châu lục và thế giới

Ông Dương Đức Thuỷ kể lại năm 2017 khi quyết định đưa đội tuyển điền kinh Việt Nam tham dự giải điền kinh Thái Lan mở rộng, ông đã chịu nhiều sức ép vì các ý kiến lo ngại Việt Nam “lộ bài” trước đối thủ. Tuy nhiên sau khi được trao đổi lại, lãnh đạo Tổng cục TDTT vẫn quyết định để đội tuyển điền kinh dự tranh. Kết quả Việt Nam đoạt 9 HCV, 1 HCB và 5 HCĐ, đồng thời sau đó vươn lên đánh bại Thái Lan để dẫn đầu SEA Games tổ chức cùng năm.

“Tôi muốn giải quyết khâu tâm lý cho các VĐV bằng thi đấu ngay trên đất của họ, đồng thời với việc để thắng đối thủ mình cần hiểu người ta. Tuy nhiên phải nói thật nếu lãnh đạo không hiểu và tạo điều kiện mà lỡ thi đấu không thành công, áp lực với mình cũng rất lớn”-ông Dương Đức Thuỷ cho biết, thêm rằng nếu ở thời điểm hiện tại chưa chắc ông đã có thể giữ quan điểm với lãnh đạo.

Đối chiếu với các ý kiến của chuyên gia Dương Đức Thuỷ, có thể thấy bóng đá làm rất tốt chiến lược này khi thông qua mối quan hệ quốc tế, Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) đã cho các đội trẻ liên tục thi đấu, cọ xát nước ngoài. Chủ tịch VFF Trần Quốc Tuấn hiện đang giữ các vị trí quan trọng FIFA, AFC và AFF, nhờ vậy bóng đá Việt Nam tận dụng được tốt hỗ trợ bên ngoài.

Ông Trần Quốc Tuấn, Chủ tịch VFF, Uỷ viên Thường vụ AFC, Trưởng ban điều hành môn bóng đá nam tại ASIAD 2026 cùng trao giải cho đội Vô địch U23 Hàn Quốc

VFF nhiệm kỳ 2022-2026 được đánh giá là thành công nhất trong lịch sử, bộ máy lãnh đạo bám sát các định hướng của nhà nước và cơ quan quản lý, huy động được nguồn lực xã hội. Đội tuyển nam 2 lần vô địch khu vực, lần đầu tiên vào tới Vòng loại cuối ở World Cup 2022, giành vé dự VCK Asian Cup 2027; tuyển nữ giành vé tham dự FIFA World Cup 2023, vô địch Đông Nam Á và HCV SEA Games; Đội tuyển futsal nam lọt vào tứ kết Giải vô địch futsal châu Á trong hai kỳ liên tiếp (năm 2024 và 2026); Đội tuyển U17 Việt Nam lần đầu tiên trong lịch sử lọt vào VCK FIFA World Cup diễn ra vào tháng 11/2026 tại Qatar; Đội tuyển U23 Việt Nam 3 lần liên tiếp vô địch Đông Nam Á, giành 3/4 tấm HCV SEA Games gần đây...

Chuyến thăm mới đây của Chủ tịch FIFA Gianni Infantino ở trận Chung kết ASEAN Cup 2026 phần nào cho thấy vị thế cũng như khả năng mở rộng quan hệ quốc tế của bóng đá Việt Nam. Cùng với ông Trần Quốc Tuấn, Việt Nam cũng có những đại diện khác tham gia vào hoạt động quản lý, điều hành quốc tế là nữ luật sư Nguyễn Thị Mỹ Dung và Phó chủ tịch phụ trách chuyên môn VFF Trần Anh Tú.

Nhiệm kỳ 2022-2026 của VFF phát huy tối đa quan hệ quốc tế, thành tích chuyên môn và huy động nguồn lực xã hội

Chuyên gia Dương Đức Thuỷ cho rằng việc sử dụng được các nhà quản lý, chuyên môn giỏi chính là trách nhiệm và thể hiện bản lĩnh của ngành thể thao. "Đã đến lúc chúng ta buộc phải thay đổi, ngoảnh đi ngoảnh lại SEA Games 2027 đã cận kề và 4 năm sau lại đến Asiad. Việt Nam cần những người giỏi chuyên môn, có tâm huyết và đủ quan hệ quốc tế để qua đó khẳng định vị thế đi lên của mình"-ông Dương Đức Thuỷ cho biết.