Thêm “đôi mắt” giữ rừng Hoàng Liên

Vườn Quốc gia Hoàng Liên có 28.498 ha rừng và đất lâm nghiệp, phần lớn phân bố trên địa hình núi cao, hiểm trở. Trong khi đó, Hạt Kiểm lâm Hoàng Liên hiện có 46 công chức kiểm lâm, duy trì 7 trạm kiểm lâm địa bàn thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng. Diện tích rộng, lực lượng có hạn, nhiều khu vực sâu trong rừng khiến công tác tuần tra, kiểm soát gặp không ít khó khăn.

Tại những địa bàn xa, việc tiếp cận hiện trường chủ yếu bằng đường bộ, có những tuyến tuần tra kéo dài nhiều ngày. Địa hình chia cắt cùng tán rừng nhiều tầng cũng hạn chế khả năng quan sát, nhất là khi cần xác định sớm các dấu hiệu tác động đến tài nguyên rừng hoặc nguy cơ cháy rừng. Thực tế đó đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, tăng cường các giải pháp hỗ trợ lực lượng kiểm lâm chủ động nắm tình hình.

Từ yêu cầu này, Hạt Kiểm lâm Hoàng Liên đã đưa flycam vào phục vụ công tác tuần tra, giám sát rừng. Thiết bị cho phép quan sát từ trên cao, ghi nhận hình ảnh những khu vực khó tiếp cận, hỗ trợ xác định vị trí cần kiểm tra. Việc ứng dụng công nghệ góp phần mở rộng tầm quan sát, cung cấp thêm thông tin để lực lượng kiểm lâm tổ chức tuần tra có trọng tâm, phù hợp với điều kiện thực tế.

Để phát huy hiệu quả của thiết bị, cán bộ kiểm lâm chủ động học tập, từng bước làm chủ kỹ năng vận hành. Bởi với địa hình núi cao, việc điều khiển flycam không chỉ đòi hỏi kiến thức kỹ thuật mà còn cần kinh nghiệm xử lý những tình huống phát sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Theo anh Hoàng Văn Sơn - cán bộ Trạm Kiểm lâm số 4, Hạt Kiểm lâm Hoàng Liên, bên cạnh việc tìm hiểu tài liệu, anh thường xuyên trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp, thực hành để sử dụng thiết bị thành thạo hơn.

Từ thực tế sử dụng, anh Sơn nhận thấy flycam giúp giảm đáng kể thời gian quan sát tại những khu vực rừng xa. Trước đây, để tuần tra một khu vực có thể mất khoảng một ngày, nay chỉ cần 10 - 15 phút bay quan sát đã có thể nắm sơ bộ tình hình từ trên cao. Dù không thay thế việc kiểm tra trực tiếp, những hình ảnh thu được giúp cán bộ xác định khu vực cần tập trung lực lượng, lựa chọn phương án tiếp cận phù hợp.

Không chỉ hỗ trợ tuần tra, flycam còn phát huy lợi thế trong giám sát nguy cơ xâm hại tài nguyên rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng. Đối với những khu vực khuất tầm quan sát từ mặt đất, thiết bị giúp nhận diện các dấu hiệu bất thường, điểm khói hoặc vị trí nghi vấn để lực lượng chức năng chủ động kiểm tra, xử lý.

Ông Trần Tiến Dũng - Trưởng Trạm Kiểm lâm số 3, Hạt Kiểm lâm Hoàng Liên cho biết: “Việc ứng dụng flycam đã hỗ trợ tích cực cho hoạt động tuần tra, bảo vệ rừng tại cơ sở, nhất là trong giám sát những khu vực hiểm trở. Khả năng quan sát diện rộng giúp lực lượng kiểm lâm kịp thời nhận biết các dấu hiệu xâm hại rừng, điểm cháy mới phát sinh, qua đó, có thêm cơ sở triển khai biện pháp ứng phó”.

Sau thời gian ứng dụng, flycam đã góp phần khắc phục một phần khó khăn về địa hình, nhân lực, đồng thời nâng cao khả năng giám sát và phát hiện sớm nguy cơ. Đặc biệt, những hình ảnh, thông tin vị trí thu được từ trên cao có thể hỗ trợ xác định trọng điểm tuần tra, phục vụ kiểm tra hiện trạng và xác minh các dấu hiệu vi phạm.

Tuy nhiên, theo ông Trần Quốc Nam - Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Hoàng Liên, thông tin từ thiết bị bay chỉ là cơ sở ban đầu để xác định tình hình. Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm hoặc nguy cơ cháy rừng, lực lượng kiểm lâm vẫn phải trực tiếp đến hiện trường kiểm tra, xác minh và tổ chức xử lý. Ngoài ra, thời lượng bay của các thiết bị hiện có khoảng 15 - 30 phút mỗi viên pin; địa hình núi cao, tán rừng dày dễ ảnh hưởng đến tín hiệu điều khiển, trong khi mưa, sương mù và gió mạnh hạn chế khả năng hoạt động.

Trước yêu cầu đó, Hạt Kiểm lâm Hoàng Liên xác định tiếp tục nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ cho đội ngũ cán bộ, chú trọng đào tạo kỹ năng vận hành, xử lý sự cố và khai thác dữ liệu hình ảnh phục vụ công tác chuyên môn. Đồng thời, nghiên cứu đầu tư thiết bị bay chuyên dụng, có khả năng hoạt động ổn định hơn trong điều kiện rừng núi.

Việc đưa flycam vào hỗ trợ tuần tra, giám sát đang mở thêm hướng tiếp cận trong công tác quản lý, bảo vệ rừng tại Hoàng Liên. Sự chủ động đổi mới của lực lượng kiểm lâm đã và đang góp phần nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu bảo vệ rừng trong tình hình mới.