Thép Việt Nam bị áp thuế chống bán phá giá 16% tại EU

Ủy ban châu Âu (EC) chính thức áp dụng thuế chống bán phá giá 16% đối với một số sản phẩm thép cán nguội nhập khẩu từ Việt Nam. Cùng với các biện pháp phòng vệ thương mại tại Thái Lan và những cuộc điều tra mới ở một số thị trường, doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn.

Theo Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), Ủy ban châu Âu (EC) vừa ban hành Quy định thực thi (EU) 2026/2547 về việc áp dụng biện pháp chống bán phá giá chính thức đối với một số sản phẩm thép cán nguội nhập khẩu từ Ấn Độ, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc), Thổ Nhĩ Kỳ và Việt Nam vào Liên minh châu Âu (EU).

 Ảnh minh hoạ.

Ảnh minh hoạ.

Giai đoạn điều tra bán phá giá được xác định từ ngày 1/7/2024 đến ngày 30/6/2025; giai đoạn điều tra thiệt hại kéo dài từ ngày 1/1/2022 đến ngày 30/6/2025.

Theo kết luận cuối cùng, EC xác định biên độ bán phá giá đối với sản phẩm thép cán nguội nhập khẩu từ Việt Nam là 16%. Mức này được áp dụng thống nhất đối với doanh nghiệp bị đơn bắt buộc, các doanh nghiệp hợp tác khác và những doanh nghiệp xuất khẩu khác của Việt Nam.

So với các quốc gia và vùng lãnh thổ cùng bị điều tra, mức biên độ bán phá giá đối với Việt Nam thấp hơn Đài Loan (Trung Quốc), với mức 20,7% - 27%, và Nhật Bản, ở mức 27,9%; nhưng cao hơn Ấn Độ (9,5%) và Thổ Nhĩ Kỳ (3% - 7,8%).

EC kết luận ngành sản xuất thép cán nguội EU chịu thiệt hại đáng kể do hàng hóa nhập khẩu bán phá giá từ các quốc gia bị điều tra. Cơ quan này đã xem xét nhiều yếu tố như tình hình sản xuất, tiêu thụ, thị phần, giá bán, lợi nhuận, đầu tư, việc làm và các chỉ số kinh tế khác của ngành sản xuất EU.

Theo đánh giá của EC, hàng nhập khẩu từ các quốc gia bị điều tra đã tạo áp lực cạnh tranh về giá và góp phần gây thiệt hại cho ngành sản xuất thép cán nguội trong khối.

Đáng chú ý, trong quá trình điều tra, EC đã xem xét cáo buộc về tình trạng thị trường đặc biệt (PMS) tại Việt Nam. Các nội dung được đánh giá bao gồm tác động của hàng nhập khẩu từ Trung Quốc; những biện pháp hạn chế xuất khẩu đối với quặng sắt, thép phế liệu và than; mức độ liên kết dọc của các nhà sản xuất; việc sử dụng thép cán nóng có xuất xứ Trung Quốc để sản xuất thép cán nguội cùng một số chính sách, quy định khác của Việt Nam.

Tuy nhiên, trên cơ sở các thông tin và chứng cứ thu thập được, EC kết luận không có cơ sở áp dụng quy định về PMS đối với Việt Nam trong vụ việc này. Trong khi đó, cơ quan này xác định có tình trạng PMS ảnh hưởng đến doanh nghiệp Ấn Độ và Đài Loan (Trung Quốc).

Theo Cục Phòng vệ thương mại, kết luận của EC về vấn đề PMS đối với Việt Nam có ý nghĩa tích cực, có thể tạo tiền lệ thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam trong các vụ việc tương tự. Kết quả này cũng cho thấy vai trò của sự phối hợp giữa Chính phủ Việt Nam và doanh nghiệp bị đơn trong việc cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ quá trình điều tra.

Quy định thực thi (EU) 2026/2547 có hiệu lực từ ngày 17/11/2026, tức ngày tiếp theo ngày đăng Công báo của EU.

Trong khi đó, hoạt động điều tra phòng vệ thương mại đối với hàng hóa Việt Nam tại các thị trường khác vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp. Ukraine vừa khởi xướng điều tra chống lẩn tránh biện pháp chống bán phá giá đối với mặt hàng dây thép của Việt Nam; Ấn Độ cũng khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm nhôm nhập khẩu từ Việt Nam.

Không chỉ ngành thép, nhiều mặt hàng xuất khẩu khác của Việt Nam, trong đó có nhựa và gỗ, cũng đang chịu tác động từ các biện pháp phòng vệ thương mại tại thị trường nước ngoài.

Mới đây, Cục Ngoại thương (DFT) thuộc Bộ Thương mại Thái Lan đã ban hành quyết định áp dụng biện pháp tự vệ chính thức đối với sản phẩm nhựa Polypropylene (PP) nhập khẩu. Biện pháp được áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu từ 40 quốc gia và vùng lãnh thổ có lượng xuất khẩu sang Thái Lan từ 1 tấn trở lên, trong đó có Việt Nam.

Theo quyết định, biện pháp tự vệ được áp dụng trong thời hạn 3 năm, từ ngày 28/9/2026 đến ngày 27/9/2029. Tuy nhiên, thời điểm bắt đầu thu thuế được lùi 3 tháng theo điều khoản khẩn cấp nhằm hỗ trợ thị trường nội địa trước những tác động từ xung đột tại Trung Đông.

Cụ thể, mặc dù quyết định có hiệu lực từ ngày 28/9/2026, thời điểm bắt đầu thu thuế được lùi đến ngày 28/12/2026. Mức thuế tự vệ tính trên giá CIF được áp dụng theo lộ trình giảm dần: năm thứ nhất là 7,73%; năm thứ hai, từ ngày 28/9/2027 đến ngày 27/9/2028, là 7,68%; năm thứ ba, từ ngày 28/9/2028 đến ngày 27/9/2029, là 7,63%.

Trước nguy cơ gia tăng các vụ việc phòng vệ thương mại, Cục Phòng vệ thương mại từng cảnh báo 50 sản phẩm, hàng hóa của Việt Nam có nguy cơ bị điều tra và áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại tại các thị trường xuất khẩu.

Cơ quan này khuyến nghị doanh nghiệp chủ động rà soát hoạt động sản xuất, xuất khẩu và chuỗi cung ứng đối với các sản phẩm thuộc phạm vi điều tra; chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu chứng minh nguồn gốc xuất xứ, quy trình sản xuất, nguồn nguyên liệu đầu vào, các công đoạn gia công, chế biến và chuyển đổi nguyên liệu (nếu có).

Đặc biệt, doanh nghiệp cần có khả năng chứng minh tính độc lập và thực chất của hoạt động sản xuất tại Việt Nam. Đồng thời, cần rà soát, chuẩn bị số liệu về sản lượng sản xuất, lượng hàng mua vào, lượng hàng bán ra, giá trị giao dịch, danh sách nhà cung cấp và khách hàng trong giai đoạn liên quan.

Đối với doanh nghiệp thuộc phạm vi điều tra, việc chủ động đăng ký tham gia, gửi ý kiến và cung cấp chứng cứ đúng thời hạn có ý nghĩa quan trọng. Hợp tác đầy đủ, minh bạch và cung cấp thông tin có căn cứ sẽ giúp cơ quan điều tra đánh giá chính xác bản chất hoạt động sản xuất, thương mại và xuất khẩu của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh hàng hóa Việt Nam ngày càng mở rộng thị trường xuất khẩu, nguy cơ đối mặt với các cuộc điều tra và biện pháp phòng vệ thương mại cũng gia tăng. Nếu không chủ động chuẩn bị hồ sơ và phối hợp với cơ quan điều tra, doanh nghiệp có thể chịu thêm chi phí, mất lợi thế cạnh tranh về giá và gặp khó khăn trong việc duy trì thị phần tại các thị trường nước ngoài. 

PV

Nguồn TCDN: https://taichinhdoanhnghiep.net.vn/thep-viet-nam-bi-ap-thue-chong-ban-pha-gia-16-tai-eu-d71455.html