Thí điểm khám chữa bệnh từ xa: Không được thay thế hoặc làm chậm trễ việc cấp cứu

Hỗ trợ khám chữa bệnh từ xa. Ảnh: Bộ Y tế.

Hướng dẫn của Bộ Y tế xác định hai mô hình khám chữa bệnh từ xa. Mô hình thứ nhất là người hành nghề trực tiếp tư vấn, khám chữa bệnh từ xa cho người bệnh. Mô hình thứ hai là người hành nghề thực hiện hoạt động này với sự hỗ trợ của nhân viên y tế tại địa điểm của người bệnh.

LỰA CHỌN MÔ HÌNH KHÁM CHỮA BỆNH TỪ XA PHÙ HỢP

Việc lựa chọn mô hình căn cứ vào tình trạng sức khỏe, khả năng sử dụng thiết bị của người bệnh, điều kiện kết nối, khả năng cung cấp thông tin và các chỉ số sức khỏe cần thiết, đồng thời phù hợp với năng lực chuyên môn, cơ sở vật chất và điều kiện kỹ thuật của cơ sở y tế.

Với mô hình có nhân viên y tế hỗ trợ tại chỗ, nhân viên y tế có thể giúp người bệnh sử dụng thiết bị kết nối, đo và cung cấp các chỉ số sức khỏe, thu thập thông tin, hồ sơ bệnh án và kết quả xét nghiệm để người hành nghề có căn cứ đánh giá tình trạng sức khỏe. Mô hình này phù hợp với người cao tuổi, người khuyết tật hoặc người gặp khó khăn khi sử dụng thiết bị, kết nối Internet và cung cấp thông tin.

Khám bệnh chữa bệnh từ xa có thể hỗ trợ theo dõi người mắc bệnh mạn tính đã ổn định, quản lý sức khỏe tại cộng đồng, theo dõi sau khi ra viện, đánh giá việc tuân thủ điều trị và sàng lọc ban đầu. Việc áp dụng phải phù hợp với tình trạng người bệnh và khả năng chuyên môn của cơ sở thực hiện.

Hướng dẫn nhấn mạnh, khám chữa bệnh từ xa không được thay thế hoặc làm chậm trễ việc cấp cứu. Khi người bệnh có dấu hiệu cần xử trí khẩn cấp, không đủ thông tin để đánh giá hoặc cần được thăm khám trực tiếp, người hành nghề phải hướng dẫn người bệnh đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phù hợp.

Các hoạt động phẫu thuật, thủ thuật, can thiệp hoặc điều khiển thiết bị y tế từ xa không được thực hiện nếu chưa có quy trình kỹ thuật riêng và chưa đáp ứng các điều kiện pháp lý tương ứng.

Theo TS.BS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, hướng dẫn khám bệnh chữa bệnh từ xa có ý nghĩa rất quan trọng với các bệnh viện, giúp chuẩn hóa hoạt động này. Đặc biệt trong bối cảnh công nghệ thông tin đang có sự phát triển rất mạnh mẽ.

Đây cũng là hoạt động cụ thể hóa các chỉ đạo của Bộ Chính trị về việc đưa y tế có chất lượng đến gần với người dân hơn, đặc biệt là người dân sống ở những vùng miền núi vùng khó khăn...

BẢO ĐẢM ĐIỀU KIỆN VÀ TRÁCH NHIỆM CHUYÊN MÔN

Hướng dẫn của Bộ Y tế cũng nêu rõ, cơ sở y tế triển khai khám chữa bệnh từ xa phải đáp ứng các điều kiện về giấy phép hoạt động, phạm vi chuyên môn, nhân lực và hạ tầng kỹ thuật theo quy định.

Người hành nghề tham gia phải có giấy phép hành nghề phù hợp, thực hiện công việc trong phạm vi chuyên môn được phép và chịu trách nhiệm về quyết định chuyên môn của mình.

Đối với mô hình có nhân viên y tế hỗ trợ tại chỗ, hoạt động hỗ trợ phải nằm trong phạm vi nhiệm vụ được giao. Việc có nhân viên y tế hỗ trợ không làm thay đổi trách nhiệm chuyên môn của người hành nghề trực tiếp đánh giá, tư vấn và đưa ra quyết định điều trị.

Thông tin thu thập trong quá trình khám chữa bệnh từ xa phải đáp ứng yêu cầu phục vụ đánh giá tình trạng sức khỏe và quyết định chuyên môn. Hồ sơ điện tử có thể thay thế hồ sơ giấy khi hệ thống bảo đảm ghi nhận đầy đủ thông tin, xác thực người lập hồ sơ và cho phép trích xuất dữ liệu theo quy định.

Làm thủ tục khám chữa bệnh. Ảnh: Duy Nguyễn.

Việc ghi âm, ghi hình trong quá trình khám chữa bệnh từ xa phải có căn cứ phù hợp, xác định rõ mục đích và được sự đồng ý riêng của người bệnh theo quy định. Việc người bệnh đồng ý khám chữa bệnh từ xa không đồng nghĩa với việc mặc nhiên đồng ý ghi âm, ghi hình.

Dữ liệu sức khỏe cần được bảo vệ trong toàn bộ quá trình thực hiện. Cơ sở y tế phải có biện pháp kiểm soát quyền truy cập, bảo đảm an toàn thông tin và xử lý sự cố dữ liệu. Việc sử dụng, chia sẻ hồ sơ và thông tin người bệnh phải đúng thẩm quyền, mục đích và phạm vi được phép; không phát trực tiếp công khai hoặc chuyển tiếp thông tin, hồ sơ bệnh án trái quy định.

Hoạt động tư vấn, kê đơn và quản lý thuốc khi khám chữa bệnh từ xa vẫn phải tuân thủ quy định hiện hành. Hình thức khám bệnh từ xa không làm thay đổi các yêu cầu chuyên môn, điều kiện kê đơn và trách nhiệm quản lý thuốc của người hành nghề, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

TĂNG CƯỜNG HỖ TRỢ CHUYÊN MÔN GIỮA CÁC CƠ SỞ Y TẾ

Bên cạnh hoạt động khám chữa bệnh từ xa trực tiếp với người bệnh, hướng dẫn đề cập hoạt động hỗ trợ chuyên môn từ xa giữa các cơ sở khám chữa bệnh. Hoạt động này tạo điều kiện để cơ sở đề nghị hỗ trợ tiếp cận ý kiến chuyên môn từ cơ sở hỗ trợ, góp phần nâng cao năng lực xử trí và chất lượng chăm sóc người bệnh.

Các nội dung hỗ trợ gồm trao đổi, tư vấn chuyên môn đối với trường hợp bệnh cụ thể; hỗ trợ đọc, phân tích kết quả cận lâm sàng; hỗ trợ quản lý bệnh mạn tính tại tuyến chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Quá trình phối hợp cần làm rõ trách nhiệm của cơ sở đề nghị hỗ trợ và cơ sở hỗ trợ, bảo đảm cung cấp thông tin cần thiết, duy trì kết nối kỹ thuật và bảo mật dữ liệu người bệnh. Ý kiến hỗ trợ chuyên môn là căn cứ tham khảo cho quá trình xử trí, không thay thế trách nhiệm của người hành nghề trực tiếp điều trị và cơ sở đang quản lý người bệnh.

Các cơ sở y tế cần tổ chức triển khai phù hợp với năng lực chuyên môn, điều kiện thực tế và quy định pháp luật; đồng thời có phương án xử lý tình huống phát sinh, nhất là trường hợp cần hỗ trợ khẩn cấp hoặc vượt quá khả năng xử trí tại chỗ.

Bộ Y tế nhấn mạnh, trong quá trình triển khai, các cơ sở y tế cần bảo đảm an toàn người bệnh, chất lượng chuyên môn và bảo vệ thông tin sức khỏe, phù hợp với năng lực thực tế và quy định hiện hành.