Thu học phí theo tháng: Giảm áp lực cho phụ huynh và sinh viên

Ảnh minh họa: AI.

Việc đóng học phí đầu mỗi học kỳ từ lâu đã trở thành một trong những khoản chi khiến nhiều gia đình có con theo học đại học phải tính toán, cân đối. Với những sinh viên học xa nhà, ngoài học phí, cha mẹ còn phải lo tiền thuê trọ, ăn uống, đi lại, sách vở và nhiều khoản sinh hoạt khác. Khi nhà trường yêu cầu đóng một khoản học phí lớn trong thời gian ngắn, không ít gia đình phải xoay xở, thậm chí vay mượn để kịp thời hạn.

Bởi vậy, yêu cầu mới đây của Bộ GD-ĐT về việc rà soát, chấn chỉnh công tác xác định và tổ chức thu học phí năm học 2026-2027, trong đó nhấn mạnh phương thức thu học phí định kỳ hằng tháng, được nhiều phụ huynh và sinh viên quan tâm.

Theo yêu cầu của Bộ GD-ĐT, các cơ sở giáo dục đại học phải thực hiện việc thu học phí theo đúng quy định, bảo đảm công khai, minh bạch và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người học. Đáng chú ý, học phí phải được thu định kỳ hằng tháng, tối đa 10 tháng trong một năm. 

Trường hợp thu gộp theo học kỳ hoặc cả năm, nhà trường chỉ được thực hiện khi sinh viên tự nguyện, không được áp đặt việc đóng học phí một lần cho nhiều tháng hoặc cả năm học.

Phụ huynh bớt nỗi lo xoay xở tiền đầu năm học

Có con đang theo học tại một trường đại học ở Hà Nội, chị Nguyễn Thị Thuyên (quê Hưng Yên) cho biết, mỗi lần đến kỳ đóng học phí, gia đình lại phải tính toán các khoản chi tiêu để dành tiền cho con.

Theo chị Thuyên, gia đình làm nông nghiệp, thu nhập chủ yếu dựa vào sản xuất và những công việc thời vụ của hai vợ chồng. Trong khi đó, con học đại học xa nhà, mỗi tháng ngoài tiền học phí còn cần một khoản nhất định để trang trải tiền thuê phòng, ăn uống và đi lại.

"Có những thời điểm nhà trường thông báo đóng học phí theo học kỳ, số tiền lên tới cả chục triệu đồng. Với gia đình có thu nhập ổn định thì có thể không quá khó khăn, nhưng với những nhà làm nông như chúng tôi, để có ngay một khoản tiền lớn không phải chuyện đơn giản. Nhiều khi phải dành dụm từ trước hoặc vay người thân để kịp đóng cho con", chị Thuyên chia sẻ.

Chị Nguyễn Thị Thuyên và con gái.

Vị phụ huynh cũng cho rằng, nếu học phí được thu theo từng tháng, gia đình chị sẽ dễ dàng chủ động hơn trong việc phân bổ thu nhập. Thay vì phải chuẩn bị một khoản tiền lớn cùng lúc, gia đình có thể dành dụm từng tháng, tránh tình trạng vừa bước vào năm học mới đã phải đối mặt với áp lực tài chính.

"Tiền học của con không thể chậm, nhưng thu nhập của cha mẹ đôi khi không đều. Có tháng làm được nhiều, có tháng lại ít việc. Nếu được đóng học phí theo tháng, chúng tôi sẽ dễ cân đối hơn, không phải đi vay mượn mỗi khi đến kỳ đóng tiền", chị Thuyên nói.

Cùng chung quan điểm, chị Võ Thị Huyền (quê Nghệ An) cho biết, việc đóng học phí theo học kỳ đôi khi tạo ra áp lực lớn hơn so với khả năng chuẩn bị tài chính của gia đình.

Với chị Võ Thị Huyền việc thu học phí theo tháng sẽ giảm bớt áp lực cho phụ huynh.

Theo chị Huyền, chi phí học đại học không chỉ nằm ở khoản học phí mà còn bao gồm rất nhiều khoản phát sinh trong quá trình học tập. Đặc biệt, với sinh viên học xa nhà, cha mẹ phải chu cấp tiền sinh hoạt hằng tháng. Nếu học phí tiếp tục được thu theo từng tháng, gia đình có thể chủ động chia nhỏ các khoản chi, tránh phải dồn một số tiền lớn vào cùng một thời điểm.

"Đóng học phí cho con là nghĩa vụ của những phụ huynh như chúng tôi. Tuy nhiên, nếu cách thu phù hợp với điều kiện thực tế của người học thì sẽ giảm áp lực cho chúng tôi rất nhiều. Không phải gia đình nào cũng có sẵn vài chục triệu đồng để đóng ngay đầu kỳ", chị Huyền bày tỏ.

Sinh viên mong được chủ động lựa chọn cách đóng học phí

Không chỉ phụ huynh, nhiều sinh viên cũng bày tỏ sự đồng tình với yêu cầu mới của Bộ GD-ĐT. Theo các em, việc thu học phí theo tháng không chỉ giảm áp lực cho gia đình mà còn giúp sinh viên chủ động hơn trong quá trình học tập, sinh hoạt.

Em Nguyễn Thị Ngọc (sinh viên năm thứ 4, Học viện Ngân hàng) cho biết, mỗi kỳ đóng học phí là một lần em phải trao đổi với bố mẹ để chuẩn bị tiền. Gia đình ở quê không có nguồn thu nhập cao, bố mẹ chủ yếu làm lao động tự do nên việc dành ra một khoản tiền lớn trong thời gian ngắn không dễ dàng.

"Em hiểu bố mẹ luôn cố gắng lo cho việc học của mình, nhưng mỗi lần đến kỳ đóng học phí, em cũng cảm thấy áp lực. Có những lúc em phải hạn chế chi tiêu cá nhân, nhận thêm việc làm ngoài giờ để bố mẹ đỡ vất vả hơn", Ngọc chia sẻ.

Sinh viên Nguyễn Thị Ngọc.

Theo nữ sinh, nếu được đóng học phí theo tháng, gia đình sẽ không phải chuẩn bị một khoản tiền lớn cùng lúc. Bản thân sinh viên cũng dễ dàng theo dõi các khoản chi, xây dựng kế hoạch tài chính phù hợp với điều kiện của mình.

Ngọc cho rằng, quy định cho phép sinh viên tự nguyện đóng gộp theo học kỳ hoặc cả năm là hợp lý. Bởi mỗi người học có hoàn cảnh và nhu cầu khác nhau. Những gia đình có điều kiện tài chính tốt có thể lựa chọn đóng gộp để thuận tiện, trong khi sinh viên khó khăn có thể đóng theo tháng mà không phải chịu áp lực từ yêu cầu của nhà trường.

Là sinh viên Trường Đại học Vinh (Nghệ An), Nguyễn Thị Ánh cho biết việc phải đóng một khoản học phí lớn ngay đầu học kỳ đôi khi khiến sinh viên rơi vào thế bị động. Nếu học phí được chia theo tháng, người học có thể dễ dàng cân đối tiền làm thêm, tiền gia đình chu cấp và các khoản sinh hoạt thiết yếu.

Sinh viên Nguyễn Thị Ánh.

"Với sinh viên ở trọ, mỗi tháng có rất nhiều khoản phải chi. Nếu cùng lúc phải đóng học phí cho cả học kỳ, số tiền cần chuẩn bị sẽ rất lớn. Thu theo tháng sẽ giúp chúng em giảm áp lực, có thêm thời gian sắp xếp tài chính và tập trung hơn vào việc học", Nam chia sẻ.

Nữ sinh cũng mong muốn các trường có hướng dẫn cụ thể về lịch thu, hình thức thanh toán và cách xử lý trong trường hợp sinh viên gặp khó khăn tài chính. Theo Ánh, ngoài việc thực hiện đúng quy định, các trường cần có sự linh hoạt, đồng hành với người học, nhất là những sinh viên thuộc diện khó khăn.