Thủ tướng Phạm Minh Chính đề xuất 3 định hướng lớn hợp tác số ASEAN

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng các đại biểu tham dự Hội nghị Bộ trưởng số ASEAN lần thứ 6. Ảnh: BKHCN

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng lãnh đạo một số bộ, ngành tham dự.

Hội nghị có sự tham dự của Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc kiêm Đặc phái viên của Tổng Thư ký Liên hợp quốc về công nghệ Amandeep Singh Gill; Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn, các bộ trưởng phụ trách lĩnh vực công nghệ thông tin, viễn thông và chuyển đổi số của các nước thành viên ASEAN, đại diện các đối tác đối thoại, các tổ chức quốc tế.

ASEAN thích ứng: Từ kết nối hạ tầng sang kết nối trí tuệ

Phát biểu khai mạc hội nghị, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, chủ đề của hội nghị năm nay “ASEAN thích ứng: Từ kết nối hạ tầng sang kết nối trí tuệ”, đã nêu bật một bước chuyển mang tính thời đại trong tư duy phát triển số của ASEAN.

Đó là, ASEAN từ ưu tiên mở rộng hạ tầng kết nối sang khai thác trí tuệ, dữ liệu và giá trị gia tăng được tạo ra từ chính các kết nối đó. Chuyển từ “kết nối hạ tầng” sang “kết nối trí tuệ” không chỉ là một lựa chọn, mà là một bước phát triển tất yếu của thời đại số.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng. Ảnh: BKHCN

Theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, ASEAN cần cùng nhau tập trung triển khai 8 định hướng chuyển đổi trọng tâm. Trong đó, trọng tâm chuyển sang hạ tầng số, kết nối thông minh và hạ tầng mềm, tích hợp điện toán đám mây, internet kết nối vạn vật (IoT), dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), 5G/6G, vệ tinh và các nền tảng, tiện ích số.

Ra quyết định dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, gắn với mục tiêu phát triển bền vững và năng lực ứng phó với tình huống bất định và thảm họa.

Xây dựng hệ sinh thái số tin cậy, hợp tác khu vực về chống lừa đảo trực tuyến, bảo vệ quyền riêng tư, bảo đảm an toàn đám mây và trao đổi dữ liệu xuyên biên giới một cách an toàn.

Nâng cao kỹ năng số, từ mở rộng khả năng tiếp cận kinh tế số sang xây dựng xã hội số trao quyền cho người dân. Xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động, với cơ chế sandbox và thử nghiệm chính sách, thúc đẩy kinh tế sáng tạo, dữ liệu mở và thương mại hóa kết quả nghiên cứu thông qua các mô hình spin-off và liên doanh…

Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn phát biểu tại hội nghị. Ảnh: BKHCN

Phát biểu tại hội nghị, Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn khẳng định cam kết của ASEAN trong việc thúc đẩy hợp tác số toàn diện, thu hẹp khoảng cách số giữa các quốc gia thành viên, đồng thời xây dựng một không gian số an toàn, tin cậy và bao trùm.

Tổng Thư ký ASEAN nhấn mạnh vai trò của cơ chế ADGMIN trong việc cụ thể hóa các định hướng chiến lược của ASEAN về chuyển đổi số thông qua các chương trình, sáng kiến và hợp tác thực chất.

Phát biểu chào mừng, Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc Amandeep Singh Gill chia sẻ về những xu hướng toàn cầu trong chuyển đổi số và AI, đồng thời đưa ra một số khuyến nghị cho ASEAN trong việc tiếp tục theo đuổi cách tiếp cận cân bằng, lấy con người làm trung tâm, bảo đảm công nghệ số đóng góp thiết thực cho phát triển bền vững.

Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc Amandeep Singh Gill phát biểu tại hội nghị. Ảnh: BKHCN

Việt Nam khẩn trương xây dựng đề án phát triển công dân số

Phát biểu tại sự kiện, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đánh giá cao chủ đề của hội nghị năm nay “ASEAN thích ứng: Từ kết nối hạ tầng đến kết nối trí tuệ” - không chỉ phản ánh tầm nhìn chiến lược, mà còn khẳng định khát vọng kiến tạo một cộng đồng ASEAN số thông minh, liên kết sâu rộng, năng động, sáng tạo và có trách nhiệm trong kỷ nguyên số.

Theo Thủ tướng, từ khi gia nhập, Việt Nam luôn xác định ASEAN là ưu tiên chiến lược trong chính sách đối ngoại. Trong kỷ nguyên số, sự phát triển bền vững của Việt Nam càng gắn kết mật thiết với sự ổn định, hòa bình và thịnh vượng của Cộng đồng ASEAN.

Việt Nam đã có nhiều nỗ lực thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia và đạt được nhiều kết quả quan trọng. Hạ tầng số có bước nhảy vọt về năng lực, công nghệ và chất lượng; phủ sóng 5G đạt 91,2% dân số; tốc độ internet di động năm 2025 thuộc top 20 thế giới, tăng 50 bậc so với cuối năm 2020; khai thác tuyến cáp quang trên đất liền (dài 3.900km), kết nối với 5 quốc gia ASEAN.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phát biểu tại hội nghị. Ảnh: BKHCN

Chính phủ số được đẩy mạnh; triển khai quyết liệt dịch vụ công trực tuyến hướng đến nền hành chính không giấy tờ, không giới hạn địa giới hành chính.

Kinh tế số ngày càng khẳng định là một động lực tăng trưởng mới; tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử đạt 25%/năm, quy mô thương mại điện tử năm 2025 đạt khoảng 36 tỷ USD, gấp 3 lần năm 2020; xã hội số phát triển rộng khắp với tinh thần “không ai bị bỏ lại phía sau”, người dân ngày càng được thụ hưởng nhiều dịch vụ, tiện ích số với tinh thần tất cả hướng đến người dân.

An ninh mạng được đặc biệt quan tâm; tổ chức thành công Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội); chỉ số an ninh mạng toàn cầu xếp thứ 16 thế giới, xếp thứ 3 ASEAN.

Tuy nhiên, Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng thẳng thắn nêu rõ, Việt Nam nói riêng và ASEAN nói chung đang phải đối diện với nhiều thách thức lớn. Trong đó, Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 phát triển năng động, tự cường và gắn kết, đòi hỏi khu vực nỗ lực hoàn thành các mục tiêu đầy tham vọng này.

Thủ tướng chia sẻ 3 định hướng lớn, mang tính gợi mở để các bộ trưởng cùng thảo luận và cụ thể hóa trong các chương trình hợp tác.

Một là, tăng cường niềm tin số và xây dựng thể chế thích ứng. ASEAN cần thúc đẩy xây dựng một hệ sinh thái số nhân văn, lấy con người làm trung tâm, được dẫn dắt bởi các chuẩn mực đạo đức và bảo vệ lợi ích hài hòa của mọi chủ thể. Triển khai thực chất Hướng dẫn của ASEAN về quản trị và đạo đức trí tuệ nhân tạo; từng bước vận hành hiệu quả Mạng lưới an toàn trí tuệ nhân tạo khu vực. Đồng thời, ASEAN cần đẩy mạnh hoàn thiện khung khổ pháp lý và cơ chế phối hợp về dữ liệu dùng chung; thúc đẩy phát triển trí tuệ nhân tạo theo hướng minh bạch, linh hoạt và có trách nhiệm.

Hai là, phát triển hạ tầng số hiện đại, thúc đẩy kết nối số thông minh, đồng bộ và bền vững. Nâng cấp hạ tầng số để đáp ứng nhu cầu phát triển và tăng khả năng chống chịu, nhất là hệ thống cáp quang biển và đất liền, phát triển trung tâm dữ liệu, kết nối các trung tâm này với nhau. ASEAN cần sớm xúc tiến, hợp tác nghiên cứu và phát triển vệ tinh để phục vụ giám sát thiên tai, quản lý tài nguyên, cung cấp internet cho vùng sâu, vùng xa, hải đảo…

Ba là, bảo đảm an ninh mạng và phát triển nhân lực số. ASEAN cần nâng cao hiệu quả chia sẻ thông tin, tăng cường diễn tập chung và củng cố lòng tin để ứng phó kịp thời, hiệu quả các cuộc tấn công mạng; đẩy mạnh hợp tác phòng, chống lừa đảo trực tuyến, tội phạm mạng. Tăng cường phát triển nhân lực số chất lượng cao. Đồng thời, đẩy mạnh phổ cập kỹ năng số toàn dân như “Phong trào bình dân học vụ số” của Việt Nam với phương châm lấy con người làm trung tâm, chủ thể, không ai bị bỏ lại phía sau. Việt Nam đang khẩn trương xây dựng đề án phát triển công dân số.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại hội nghị. Ảnh: VGP

Thủ tướng nhấn mạnh, trên tinh thần “lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ”, Việt Nam cam kết tiếp tục là thành viên chủ động, tích cực và có trách nhiệm trong hợp tác số ASEAN và các đối tác khác.

Thủ tướng tin tưởng những cam kết tại hội nghị sẽ góp phần hình thành khung thể chế đồng bộ, hạ tầng số liên thông và không gian số an toàn, tạo nền tảng cho phát triển, thu hẹp khoảng cách số, nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của ASEAN, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi giá trị số khu vực và toàn cầu, hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045…

Hội nghị Bộ trưởng số ASEAN (ADGMIN) là cơ chế hợp tác cấp bộ trưởng cao nhất của các thành viên trong khu vực trong lĩnh vực số. Hội nghị năm nay có sự tham gia của các bộ trưởng phụ trách công nghệ thông tin, viễn thông và chuyển đổi số 11 quốc gia thành viên khu vực; và sự tham dự của lãnh đạo các cơ quan của các đối tác đối thoại, các tổ chức, hiệp hội doanh nghiệp quốc tế.

Hội nghị ADGMIN lần thứ 6 tập trung thảo luận các vấn đề trọng tâm như chuyển đổi số, kinh tế số, kết nối hạ tầng và nền tảng số, quản trị dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an toàn - an ninh mạng, cũng như tăng cường hợp tác với các đối tác đối thoại và tổ chức quốc tế.

ADGMIN diễn ra từ ngày 12 đến 16-1 tại Hà Nội.

Châu Anh