Thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư Việt Nam - Tanzania theo hướng thực chất, hiệu quả

Theo Cục Xúc tiến thương mại, Diễn đàn Triển vọng hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư giữa Việt Nam và Tanzania do Bộ Công Thương, Đại sứ quán Việt Nam tại Tanzania phối hợp tổ chức tại trụ sở Viettel Tanzania PLC (Halotel) trong khuôn khổ chương trình công tác của Đoàn Lãnh đạo Quốc hội Việt Nam tham dự Đại hội đồng Liên minh Nghị viện thế giới lần thứ 153 (IPU 153) và tiến hành một số hoạt động song phương tại Tanzania.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác tốt đẹp giữa Việt Nam và Tanzania tiếp tục được củng cố, trong khi hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa hai nước còn nhiều dư địa để phát triển mạnh mẽ hơn.

Cơ hội hợp tác từ những lợi thế bổ trợ của hai nền kinh tế

Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, sau hơn 6 thập kỷ thiết lập quan hệ, Việt Nam và Tanzania đã xây dựng được nền tảng chính trị thuận lợi cho việc thúc đẩy hợp tác trên nhiều lĩnh vực.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Hồng Diên, Việt Nam và Tanzania đã xây dựng được nền tảng chính trị thuận lợi cho việc thúc đẩy hợp tác trên nhiều lĩnh vực sau hơn 6 thập kỷ thiết lập quan hệ (Ảnh: Vietrade)

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, thương mại hai chiều tuy hiện mới ở mức khoảng 400 triệu USD năm 2025 nhưng đang có xu hướng tăng trưởng tích cực; riêng 8 tháng đầu năm 2026 tăng 25,7%. Tanzania ngày càng trở thành một đối tác thương mại quan trọng của Việt Nam tại khu vực Đông Phi, trong khi Việt Nam mở ra cơ hội để hàng hóa và doanh nghiệp Tanzania tiếp cận thị trường Việt Nam và rộng hơn là khu vực châu Á.

Hai nền kinh tế được đánh giá có tính bổ trợ đáng kể. Tanzania có lợi thế về tài nguyên, nông nghiệp, năng lượng, thị trường và vị trí chiến lược tại Đông Phi; trong khi Việt Nam có thế mạnh về sản xuất, chế biến - chế tạo, nông nghiệp công nghệ cao, điện tử, viễn thông và thương mại quốc tế.

Đây là cơ sở để hai bên không chỉ mở rộng trao đổi hàng hóa mà còn hướng tới các mô hình hợp tác sâu hơn như cùng đầu tư, cùng sản xuất, chuyển giao công nghệ và tham gia vào các chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên khẳng định Quốc hội và Chính phủ Việt Nam sẵn sàng phối hợp với các cơ quan chức năng Tanzania để tạo cầu nối hiệu quả cho cộng đồng doanh nghiệp hai nước, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Tanzania đầu tư, sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam cũng như hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nghiên cứu, tìm kiếm cơ hội tại Tanzania.

Ông Daudi Riganda, Giám đốc phụ trách Xúc tiến đầu tư của Cơ quan Quản lý Đầu tư và Các Khu Kinh tế Đặc biệt Tanzania (TISEZA) giới thiệu về môi trường đầu tư của Tanzania, các chính sách hỗ trợ và những ưu đãi dành cho nhà đầu tư (Ảnh: Vietrade)

Tại Diễn đàn, ông Daudi Riganda, Giám đốc phụ trách Xúc tiến đầu tư của Cơ quan Quản lý Đầu tư và Các Khu Kinh tế Đặc biệt Tanzania (TISEZA) đã giới thiệu tới các đại biểu Việt Nam về môi trường đầu tư của Tanzania, các chính sách hỗ trợ và những ưu đãi dành cho nhà đầu tư.

Phía Tanzania nhấn mạnh những lợi thế của quốc gia này với vị trí chiến lược tại Đông Phi, khả năng kết nối với các thị trường trong khu vực, cùng tiềm năng lớn trong các lĩnh vực nông nghiệp, khoáng sản, năng lượng, công nghiệp, logistics và dịch vụ.

Việc giới thiệu trực tiếp về chính sách, môi trường kinh doanh và các cơ chế ưu đãi đầu tư được kỳ vọng giúp doanh nghiệp Việt Nam có thêm thông tin thực tiễn để nghiên cứu thị trường Tanzania, qua đó từng bước mở rộng hoạt động đầu tư và kinh doanh tại quốc gia này.

Ở chiều ngược lại, thị trường Việt Nam với quy mô dân số trên 105 triệu người, năng lực sản xuất ngày càng được nâng cao và mạng lưới các hiệp định thương mại tự do rộng khắp cũng mở ra nhiều cơ hội để doanh nghiệp Tanzania tiếp cận thị trường Việt Nam và các thị trường đối tác của Việt Nam.

Tăng cường hợp tác từ thương mại hàng hóa đến đầu tư, chế biến sâu, công nghiệp hỗ trợ và phát triển chuỗi cung ứng

Chia sẻ tại Diễn đàn, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (VIETRADE), Bộ Công Thương Việt Nam, giới thiệu những cơ hội xúc tiến thương mại và đầu tư với Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh vai trò cầu nối của các cơ quan xúc tiến thương mại trong việc đưa doanh nghiệp hai nước đến gần nhau hơn.

Tanzania có lợi thế về tài nguyên, nông nghiệp, năng lượng, thị trường và vị trí chiến lược tại Đông Phi; trong khi Việt Nam có thế mạnh về sản xuất, chế biến - chế tạo, nông nghiệp công nghệ cao, điện tử, viễn thông và thương mại quốc tế. Đây là cơ sở để hai bên không chỉ mở rộng trao đổi hàng hóa mà còn hướng tới các mô hình hợp tác sâu hơn như cùng đầu tư, cùng sản xuất, chuyển giao công nghệ và tham gia vào các chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu. (Ảnh: Vietrade)

Theo Cục trưởng Vũ Bá Phú, trong những năm gần đây, Việt Nam tiếp tục hội nhập sâu rộng vào thương mại và đầu tư quốc tế. Quy mô thương mại hàng hóa tăng từ khoảng 668,5 tỷ USD năm 2021 lên khoảng 930 tỷ USD năm 2025. Việt Nam tiếp tục duy trì xuất siêu, trong khi dòng vốn đầu tư nước ngoài được duy trì ở mức cao và tập trung đáng kể vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo.

Những kết quả này cho thấy Việt Nam không chỉ là thị trường tiêu thụ mà ngày càng trở thành một cứ điểm sản xuất và xuất khẩu quan trọng trong khu vực.

Trong khi đó, Tanzania sở hữu thế mạnh về nông nghiệp với các sản phẩm như hạt điều, cà phê, bông, chè, đinh hương; đồng thời có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú và vị trí thuận lợi để kết nối với các thị trường Đông Phi và Nam Phi.

Sự bổ trợ giữa hai nền kinh tế tạo cơ sở để doanh nghiệp hai nước mở rộng hợp tác từ thương mại hàng hóa đến đầu tư, chế biến sâu, công nghiệp hỗ trợ và phát triển chuỗi cung ứng.

Một minh chứng rõ nét là hoạt động thương mại hạt điều. Tanzania đã trở thành một trong những nguồn cung hạt điều nguyên liệu quan trọng của Việt Nam tại châu Phi. Năm 2025, kim ngạch nhập khẩu hạt điều từ Tanzania vào Việt Nam đạt khoảng 298 triệu USD, tăng gần 60% so với năm 2024.

Bên cạnh đó, dự án Halotel của Tập đoàn Viettel tại Tanzania là một ví dụ tiêu biểu về hợp tác đầu tư giữa doanh nghiệp Việt Nam và Tanzania. Từ khi bắt đầu hoạt động năm 2015, Halotel đã đầu tư gần 800 triệu USD tại Tanzania, xây dựng gần 3.500 trạm BTS, phủ sóng khoảng 90% dân số và phục vụ khoảng 18,2 triệu thuê bao.

Không chỉ tập trung vào hoạt động kinh doanh, Halotel xác định đóng góp cho cộng đồng và phát triển nguồn nhân lực địa phương là một phần quan trọng trong chiến lược hoạt động lâu dài.

Doanh nghiệp hiện tạo hơn 1.500 việc làm trực tiếp và hàng trăm nghìn việc làm gián tiếp thông qua mạng lưới bán hàng, đối tác xây dựng, trung tâm chăm sóc khách hàng và hệ thống cửa hàng.

Halotel cũng triển khai nhiều chương trình trong lĩnh vực giáo dục, y tế và hỗ trợ cộng đồng; đồng thời đưa nhân sự Tanzania sang Việt Nam đào tạo, qua đó góp phần tăng cường trao đổi nguồn nhân lực và chia sẻ kinh nghiệm giữa hai nước.

Các đại biểu tham dự Diễn đàn chụp hình lưu niệm (Ảnh: Vietrade)

Những hoạt động này cho thấy hợp tác đầu tư không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn có thể trở thành cầu nối hữu hình thúc đẩy giao lưu nhân dân, phát triển nguồn nhân lực và tăng cường hiểu biết giữa Việt Nam và Tanzania.

Cục Xúc tiến thương mại mong muốn các cơ quan xúc tiến thương mại, hiệp hội và doanh nghiệp Tanzania tham gia sâu hơn vào các chương trình xúc tiến thương mại tại Việt Nam, không chỉ với tư cách khách tham quan mà tiến tới tham gia trưng bày, giao thương B2B, tìm kiếm nhà cung cấp và đối tác đầu tư.

Đồng thời, Việt Nam cũng hướng tới tăng cường các đoàn doanh nghiệp sang Tanzania khảo sát thị trường, tìm hiểu môi trường đầu tư và tìm kiếm cơ hội hợp tác cụ thể.