Thúc đẩy nghề tôm giống phát triển bền vững
Khánh Hòa hiện là địa phương sản xuất giống tôm sú, tôm thẻ chân trắng lớn nhất cả nước. Để giữ vững thương hiệu tôm giống Khánh Hòa, tỉnh xác định 3 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới là chủ động nguồn tôm bố mẹ trong nước, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và áp dụng nghiêm ngặt các giải pháp an toàn sinh học.
Cung cấp hơn 31% tôm giống cho cả nước
Nghề sản xuất giống thủy sản tại Khánh Hòa hình thành và phát triển khoảng 30 năm qua. Trong đó, thương hiệu tôm sú giống, tôm thẻ chân trắng Khánh Hòa đã khẳng định uy tín trên thị trường, được người nuôi ở các vùng ven biển trên cả nước tin tưởng lựa chọn. Ông Lê Văn Quê - Chủ tịch Hiệp hội Giống thủy sản Khánh Hòa cho biết: "Hiện nay, các cơ sở sản xuất giống tôm sú, tôm thẻ chân trắng trên địa bàn tỉnh tập trung chủ yếu tại 2 khu quy hoạch là khu sản xuất giống thủy sản công nghệ cao An Hải (xã Phước Dinh) và khu sản xuất giống thủy sản tập trung Nhơn Hải (xã Vĩnh Hải), có quy mô hơn 300ha, với hơn 500 cơ sở sản xuất, năng lực cung ứng 50 tỷ con tôm giống/năm, trong đó có nhiều tập đoàn, doanh nghiệp hàng đầu cả nước".
Sản xuất tôm giống tại 1 cơ sở ở khu vực phía nam của tỉnh.
Năm 2025, dù gặp nhiều khó khăn do thị trường tiêu thụ bấp bênh, giá thành đầu vào cao, sản lượng tôm giống nước lợ của các cơ sở trên địa bàn tỉnh vẫn tăng 11,2% so với năm trước, đáp ứng 31,2% nhu cầu tôm giống cả nước. Trong đó, tôm sú giống đạt hơn 9,13 tỷ con (chiếm 18,6% sản lượng cả nước); tôm thẻ chân trắng giống đạt hơn 40,85 tỷ con (chiếm 36,8% sản lượng cả nước). Để đảm bảo chất lượng tôm giống cung cấp cho người nuôi, các cơ quan chức năng tăng cường quản lý tôm bố mẹ nhập khẩu; kiểm tra và cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ương dưỡng tôm giống theo quy định. Bên cạnh đó, công tác quản lý thức ăn, sản phẩm xử lý môi trường nuôi, quan trắc môi trường sản xuất tôm giống, tôm bố mẹ và xây dựng thương hiệu con giống tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực.
Mục tiêu 60 tỷ con tôm giống vào năm 2030
Mặc dù đạt kết quả sản xuất cao, các cơ sở sản xuất tôm giống trên địa bàn tỉnh vẫn gặp nhiều khó khăn, nhất là rủi ro về môi trường và an toàn dịch bệnh do hạ tầng ở các vùng sản xuất tôm giống tập trung chưa được đầu tư đồng bộ. Tại khu sản xuất giống thủy sản công nghệ cao An Hải, sau 20 năm hoạt động, nhiều hạng mục hạ tầng đã xuống cấp; còn tại khu sản xuất giống thủy sản tập trung Nhơn Hải, đường giao thông, hệ thống cấp - thoát nước, thu gom và xử lý nước thải chưa được đầu tư đồng bộ. Mặt khác, nguồn tôm bố mẹ chủ yếu nhập khẩu từ nhiều nguồn khác nhau, chất lượng chưa ổn định; thị trường tiêu thụ còn bấp bênh. Hiện nay, chỉ có khoảng 10% cơ sở sản xuất giống có quy mô lớn, có chiến lược phát triển thị trường bài bản nên chủ động được đầu ra sản phẩm; còn phần lớn các doanh nghiệp sản xuất giống quy mô nhỏ, chưa chủ động được đầu ra, chưa có chiến lược thị trường dài hạn, thường xuyên rơi vào tình trạng “được mùa, mất giá”...
Sản xuất tôm giống tại 1 cơ sở ở khu vực phía nam của tỉnh.
Theo ông Lê Đình Khiêm - Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Biển đảo, mục tiêu đến năm 2030, Khánh Hòa phấn đấu đạt sản lượng hơn 60 tỷ con tôm giống; chủ động sản xuất 60% tôm thẻ chân trắng và 80% tôm sú bố mẹ gia hóa chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu của người nuôi thương phẩm trong cả nước. Bên cạnh việc đầu tư hoàn thiện cơ sở hạ tầng tại các khu sản xuất giống tập trung, các cơ quan, đơn vị, hiệp hội giống và các cơ sở sản xuất giống trên địa bàn tỉnh cần đẩy mạnh nghiên cứu, gia hóa và chọn tạo dòng tôm sú, tôm thẻ chân trắng bố mẹ có tốc độ tăng trưởng nhanh, khả năng kháng bệnh tốt - đây là chìa khóa để giảm phụ thuộc vào nhập khẩu và nâng cao giá trị cạnh tranh cho sản xuất tôm giống và tôm thương phẩm. Cùng với đó, tăng cường quản lý nhà nước về sản xuất tôm giống, siết chặt kiểm tra điều kiện sản xuất, quản lý chất lượng từ khâu sản xuất đến lưu thông và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Về phía các cơ sở sản xuất tôm giống, cần áp dụng nghiêm các giải pháp an toàn sinh học nhằm hướng tới xây dựng và đạt chứng nhận "Cơ sở an toàn dịch bệnh", kiểm soát chặt chẽ nguồn nước và môi trường sản xuất, thực hiện nghiêm quy trình sản xuất luân phiên giữa các phân khu độc lập để ngắt nguồn liên kết bệnh, đảm bảo tính bền vững cho mỗi chu kỳ sản xuất.
