Thúc đẩy quản trị công ty và xếp hạng tín nhiệm, khơi thông vốn dài hạn cho doanh nghiệp

Quản trị công ty và xếp hạng tín nhiệm là hai yếu tố giúp doanh nghiệp tạo dựng giá trị và niềm tin dài hạn của công chúng và nhà đầu tư...

Đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Hội đồng Quản trị Việt Nam tại buổi gặp gỡ báo chí. Ảnh: VIOD.

Đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Hội đồng Quản trị Việt Nam tại buổi gặp gỡ báo chí. Ảnh: VIOD.

Sáng 18/11/2026, tại trụ sở Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), Viện Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam (VIOD) phối hợp cùng UBCKNN và Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) tổ chức gặp gỡ báo chí công bố Diễn đàn Thường niên lần thứ 9 (AF9). Với chủ đề “Gia tăng Giá trị Doanh nghiệp trên Thị trường Vốn: Xếp hạng Tín nhiệm và Quản trị Công ty”, Diễn đàn AF9 sẽ chính thức diễn ra vào ngày 03/12/2026 tại TP. Hồ Chí Minh.

Năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt khi đánh dấu cột mốc 30 năm ngày truyền thống ngành chứng khoán Việt Nam (28/11/1996 – 28/11/2026), đồng thời mở ra giai đoạn phát triển mới 2026–2030 với kỳ vọng tăng trưởng kinh tế ở mức cao. Trong bối cảnh nhu cầu vốn trung và dài hạn để mở rộng đầu tư của cộng đồng doanh nghiệp ngày càng cấp thiết, kênh tín dụng ngân hàng truyền thống khó có thể gánh vác toàn bộ áp lực cung ứng vốn. Việc đa dạng hóa nguồn lực tài chính thông qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp trên thị trường vốn đang trở nên cần thiết.

Phát biểu tại buổi gặp gỡ báo chí, ông Vũ Chí Dũng, Trưởng Ban Pháp chế - Đối ngoại, UBCKNN nhấn mạnh, cùng với sự phát triển về quy mô và chiều sâu của thị trường, yêu cầu nâng cao chất lượng quản trị công ty ngày càng trở nên cấp thiết. UBCKNN xác định đây là một trong những trọng tâm hàng đầu nhằm nâng cao chất lượng doanh nghiệp niêm yết, bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư và tăng cường sức cạnh tranh của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Theo ông Vũ Chí Dũng, chủ đề của AF9 năm nay đề cập trúng những vấn đề thiết thực nhất hiện nay. Nếu xếp hạng tín nhiệm cung cấp thông tin đánh giá độc lập về rủi ro tín dụng, thì quản trị công ty tốt giúp tăng cường trách nhiệm giải trình, quản trị rủi ro và hiệu quả hoạt động của Hội đồng quản trị (HĐQT).

Ông Dũng kỳ vọng quản trị công ty tại Việt Nam sẽ có sự chuyển biến mạnh mẽ từ tư duy tuân thủ pháp luật sang chủ động áp dụng các chuẩn mực quốc tế, đặc biệt thông qua việc nghiên cứu và thực thi Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam (VNCG Code) phiên bản cập nhật năm 2026 do UBCKNN ban hành với sự hỗ trợ của IFC và VIOD.

TỪ ĐÁNH GIÁ BÊN NGOÀI ĐẾN NỘI LỰC BÊN TRONG

Làm rõ hơn sự tương tác giữa hai trụ cột của diễn đàn năm nay, bà Hà Thu Thanh, Chủ tịch VIOD nhận định, đối với các quỹ đầu tư nước ngoài và nhà đầu tư có trách nhiệm, những con số trên báo cáo tài chính chỉ phản ánh dữ liệu của quá khứ. Để chứng minh năng lực thực sự trong việc huy động, sử dụng vốn hiệu quả và thực hiện nghĩa vụ nợ trong tương lai, doanh nghiệp cần đến sự đánh giá độc lập từ bên ngoài thông qua xếp hạng tín nhiệm.

Song song đó, chất lượng quản trị công ty với tính minh bạch, hệ thống quản trị rủi ro hiệu quả và trách nhiệm giải trình của HĐQT chính là sự khẳng định nội lực từ bên trong ra.

“Xếp hạng tín nhiệm là sự đánh giá độc lập từ bên ngoài vào, còn quản trị công ty là sự đánh giá từ trong ra. Hai yếu tố này gặp nhau ở một điểm chung cốt lõi: tạo dựng giá trị và niềm tin dài hạn của công chúng và nhà đầu tư. Muốn huy động vốn dài hạn, doanh nghiệp bắt buộc phải xây dựng được niềm tin dài hạn”, bà Hà Thu Thanh nhấn mạnh.

Bà Hà Thu Thanh, Chủ tịch VIOD chia sẻ tại sự kiện.

Bà Hà Thu Thanh, Chủ tịch VIOD chia sẻ tại sự kiện.

Chủ tịch VIOD cũng lưu ý, quản trị công ty tốt không mặc nhiên bảo đảm doanh nghiệp sẽ có xếp hạng tín nhiệm cao hay chi phí vốn rẻ ngay lập tức, nhưng đó là nền tảng sống còn để kiểm soát rủi ro và chứng minh năng lực trước thị trường. Đáng chú ý, trách nhiệm giải trình của HĐQT hiện nay không chỉ dừng lại với cổ đông mà phải mở rộng sang các trái chủ và các bên cấp vốn. Doanh nghiệp cần thay đổi toàn diện góc nhìn, coi quản trị công ty là khoản đầu tư chiến lược vào năng lực cạnh tranh thay vì chỉ là chi phí tuân thủ.

THU HẸP KHOẢNG CÁCH CHUẨN MỰC QUA ACGS20 và VNCG50

Một trong những điểm nhấn quan trọng của AF9 năm 2026 là hoạt động công bố và vinh danh các doanh nghiệp tiên phong thuộc nhóm ACGS20 và VNCG50. Chia sẻ về lộ trình đưa doanh nghiệp Việt tiệm cận chuẩn mực khu vực, ông Phan Lê Thành Long, Tổng Giám đốc VIOD cho biết, việc nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam cùng mục tiêu tiến tới nhóm xếp hạng tín nhiệm đầu tư (Investment Grade) đang mở ra cơ hội lớn để thu hút dòng vốn từ các quỹ đầu tư toàn cầu, đặc biệt là dòng vốn vào thị trường trái phiếu.

Trong khuôn khổ Thẻ điểm Quản trị Công ty ASEAN (ACGS) kỳ đánh giá năm 2026, nhờ tác động tích cực từ Thông tư 68 của Bộ Tài chính quy định lộ trình công bố thông tin bằng tiếng Anh, số lượng doanh nghiệp Việt Nam đủ điều kiện sàng lọc đã tăng mạnh, giúp Việt Nam lựa chọn trọn vẹn 100 doanh nghiệp tiêu biểu tham gia đánh giá (so với con số 69 doanh nghiệp ở kỳ đánh giá năm 2024).

Kết quả đánh giá sơ bộ kỳ 2026 ghi nhận bước tiến rõ rệt: điểm bình quân của nhóm 20 doanh nghiệp dẫn đầu (ACGS20) đạt 81,1 điểm, vượt xa mức trung bình 65 điểm của khu vực ASEAN. Đặc biệt, Việt Nam dự kiến sẽ có 3 doanh nghiệp đạt ngưỡng tối thiểu 97,5 điểm (tương đương 75% tổng điểm) để chính thức ghi danh vào nhóm Tài sản đáng đầu tư của ASEAN (ASEAN Asset Class).

Tuy nhiên, theo ông Phan Lê Thành Long, khoảng cách giữa bộ tiêu chí tuân thủ pháp luật trong nước với ACGS vẫn còn khá lớn. Để tạo bước đệm cho cộng đồng doanh nghiệp, sáng kiến VNCG50 được VIOD thiết kế đóng vai trò như một “cầu nối” kỹ thuật, kết hợp giữa quy định của Việt Nam và thông lệ tốt của ASEAN.

Qua sàng lọc doanh nghiệp thuộc rổ chỉ số VNX Allshare, 50 doanh nghiệp xuất sắc nhất sẽ được vinh danh tại AF9 năm nay. Trong đó, trong kỳ đánh giá năm nay, khối ngân hàng và các doanh nghiệp phát hành trái phiếu lớn đã có sự cải thiện vượt bậc ở nhóm tiêu chí Phát triển bền vững (nhóm B) nhằm đáp ứng yêu cầu khắt khe của các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế. Dẫu vậy, cấu trúc và tính hữu hiệu trong hoạt động của HĐQT (nhóm D) vẫn là dư địa trọng tâm cần tiếp tục nâng cấp trong thời gian tới.

Thông qua AF9 cùng hai sáng kiến ACGS20 và VNCG50, VIOD, UBCKNN và IFC kỳ vọng sẽ tạo cú hích giúp doanh nghiệp Việt Nam định vị lại vị thế trên bản đồ vốn khu vực, hướng tới mục tiêu xa hơn là gia nhập rổ chỉ số ASEAN Diamond và ASEAN Index trong giai đoạn 2028–2030.

Dự kiến diễn ra vào sáng ngày 03/12/2026 tại Khách sạn Sheraton Saigon Grand Opera (TP. Hồ Chí Minh), AF9 sẽ quy tụ khoảng 350 nhà lãnh đạo cấp cao từ 250 doanh nghiệp niêm yết, công ty đại chúng, doanh nghiệp tư nhân quy mô lớn cùng đại diện các cơ quan quản lý, định chế tài chính, tổ chức xếp hạng tín nhiệm và quỹ đầu tư trong nước, quốc tế.

Chương trình nghị sự của AF9 được thiết kế xoay quanh ba bài tham luận chuyên sâu từ các chuyên gia hàng đầu: bức tranh kinh tế Việt Nam giai đoạn 2026–2028 và tác động đến thị trường vốn; cơ hội gia tăng nguồn vốn trung hạn qua phát hành trái phiếu nhờ xếp hạng tín nhiệm; và vai trò của các định chế chuyên nghiệp trong việc nâng tầm HĐQT theo chuẩn quốc tế.

Bên cạnh đó, phiên tọa đàm cấp cao sẽ đi sâu giải bài toán cụ thể về những hành động thiết thực mà HĐQT cần làm để thuyết phục thị trường cung cấp nguồn vốn dài hạn với chi phí hợp lý.

Khánh Vy

Nguồn VnEconomy: https://vneconomy.vn/thuc-day-quan-tri-cong-ty-va-xep-hang-tin-nhiem-khoi-thong-von-dai-han-cho-doanh-nghiep.htm