Thực hiện tránh thai không phải để giảm sinh mà hướng đến nâng cao chất lượng dân số

Khoảng 45% các trường hợp phá thai là không an toàn, tiềm ẩn nguy cơ với sức khỏe phụ nữ

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên phát biểu tại sự kiện (Ảnh: Trần Minh)

Theo Cục trưởng Cục Dân số - Bộ Y tế, Lê Thanh Dũng, mang thai ngoài ý muốn và nhu cầu chưa được đáp ứng về kế hoạch hóa gia đình vẫn là vấn đề được quan tâm trên toàn cầu. Trong giai đoạn 2015-2019, mỗi năm trên thế giới có khoảng 121 triệu ca mang thai ngoài ý muốn, trong đó 61% được giải quyết bằng phá thai. Đáng lưu ý, khoảng 45% các trường hợp phá thai là không an toàn, tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe phụ nữ. 

"Những con số này cho thấy việc bảo đảm tiếp cận thông tin chính xác, dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản và các biện pháp tránh thai an toàn, hiệu quả, phù hợp có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa mang thai ngoài ý muốn, giảm phá thai không an toàn và bảo vệ sức khỏe sinh sản - đặc biệt đối với vị thành niên, thanh niên và các nhóm còn gặp rào cản trong tiếp cận thông tin, dịch vụ"- ông Dũng nói.

Thông tin tại lễ mít tinh diễn ra ở Trường Đại học Y Hà Nội cho thấy tại Việt Nam, trong thời gian qua hệ thống cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình từng bước được củng cố, phát triển và nâng cao chất lượng; các phương thức cung cấp dịch vụ ngày càng đa dạng; cơ cấu sử dụng các biện pháp tránh thai cũng có những thay đổi phù hợp hơn với nhu cầu của từng nhóm dân cư.

Cùng với đó, công tác truyền thông, giáo dục về dân số, sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình ngày càng được đổi mới; đội ngũ làm công tác dân số và mạng lưới cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình tiếp tục được củng cố, từng bước đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân.

Theo Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên, mặc dù Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu trong công tác dân số, trong đó có việc kiểm soát mức sinh trong thời gian dài. Tuy nhiên, mức sinh hiện nay đang thấp hơn mức sinh thay thế, trong khi tốc độ giàhóa dân số diễn ra nhanh.

"Chúng ta không thể để tình trạng từ già hóa dân số chuyển sang dân số giảm. Vì vậy, vấn đề đặt ra là vẫn phải thực hiện các biện pháp tránh thai, nhưng mục tiêu không phải để giảm sinh mà để nâng cao chất lượng dân số. Đó cũng là lý do chủ đề Ngày Tránh thai thế giới năm nay được lựa chọn theo hướng khuyến khích mỗi người chủ động sử dụng biện pháp tránh thai phù hợp", Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nói.

Các đại biểu tham gia lễ mit tinh. Ảnh: Trần Minh

Bảo đảm nguồn lực cho công tác dân số, trong đó có kế hoạch hóa gia đình

Theo Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên, kế hoạch hóa gia đình hiện nay cần được nhìn nhận rộng hơn, không đơn thuần làviệc quyết định có bao nhiêu con. Mỗi cá nhân, mỗi cặp vợ chồng cần được cung cấp đầy đủ thông tin, tư vấn và tiếp cận các biện pháp tránh thai an toàn để chủ động quyết định số con, thời điểm sinh và khoảng cách giữa các lần sinh.

Việc giãn khoảng cách giữa các lần sinh có ý nghĩa đối với sức khỏe người mẹ, giúp cơ thể người phụ nữ có thời gian hồi phục sau sinhtrước khi mang thai trở lại.

Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh công tác dân số của Việt Nam đang chuyển từ trọng tâm kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển. Theo đó, bên cạnh kế hoạch hóa gia đình, ngành dân số phải thực hiện toàn diện các nhiệm vụ liên quan đến quy mô, cơ cấu, phân bố và chất lượng dân số.

"Vì vậy, thời gian tới chúng ta cần tập trung vào 4 chính sách lớn gồm duy trì mức sinh hợp lý; giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; thích ứng với già hóa dân số; nâng cao chất lượng dân số"- Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nói.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên đề nghị Cục Dân số chủ động phối hợp với các cơ quan, đơn vị thuộc bộ, ngành, địa phương triển khai hiệu quả Luật Dân số và các chương trình, đề án về dân số và phát triển, nhất là Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035; đổi mới mạnh mẽ công tác truyền thông về dân số, sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình; củng cố, phát triển, nâng cao chất lượng dịch vụ kế hoạch hóa gia đình, tạo điều kiện để người dân lựa chọn biện pháp tránh thai phù hợp với nhu cầu, điều kiện và sức khỏe của bản thân.

Các bộ, ngành, thành viên Ban Chỉ đạo Quốc gia Dân số và Phát triển, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tiếp tục quan tâm chỉ đạo, lãnh đạo, bảo đảm nguồn lực cho công tác dân số, trong đó có kế hoạch hóa gia đình; ưu tiên các đối tượng là người chưa thành niên, người lao động trong khu công nghiệp, khu kinh tế, ngườithuộc hộ nghèo, cận nghèo, người dân vùng dân tộc thiểu số, miền núi, vùng sâu, vùng xa và các đối tượng chính sách.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cũng bày tỏ mong muôn Liên hợp quốc và các tổ chức quốc tế tiếp tục đồng hành, hỗ trợ Việt Nam về kỹ thuật, tài chính và chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ kế hoạch hóa gia đình và chăm sóc sức khỏe sinh sản tại Việt Nam.

Thứ trưởng Bộ Y tế cũng nhấn mạnh thế hệ thanh niên chủ động trang bị kiến thức, chăm sóc sức khỏe sinh sản của bản thân, thực hiện hành vi có trách nhiệm; đồng thời phát huy vai trò, sức sáng tạo góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về dân số, sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình. Đặc biệt, sinh viên cần vận dụng kiến thức, kỹ năng chuyên môn được đào tạo để tư vấn, hỗ trợ người dân tiếp cận thông tin chính xác, khoa học, góp phần nâng cao sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

Quang cảnh buổi lễ mit tinh.  Ảnh; Trần Minh

Chuyên gia sản khoa khuyến nghị gì về sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp?

Cũng tại lễ mít tinh diễn ra chương trình Tọa đàm với thanh niên, sinh viên, gửi gắm những thông điệp về tầm quan trọng của chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình, cũng như vai trò của mỗi cá nhân trong việc chủ động trang bị kiến thức, lựa chọn biện pháp tránh thai phù hợp, an toàn và có trách nhiệm.

Trả lời câu hỏi của sinh viên tham dự chương trình về việc sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp, BS Phan Chí Thành, Bệnh viện Phụ sản Trung ương, khẳng định thuốc tránh thai khẩn cấp không gây vô sinh và không có quy định cứng nhắc về số lần sử dụng tối đa.

Tuy nhiên, theo bác sĩ Thành đây không phải là biện pháp tránh thai nên sử dụng thường xuyênbởi hiệu quả tránh thai thấp hơn các biện pháp tránh thai chủ động khác. Hiệu quả cũng giảm nếu uống thuốc càng muộn sau khi quan hệ không được bảo vệ. Đặc biệt, nếu quan hệ vào thời điểm gần rụng trứng, thuốc tránh thai khẩn cấp có thể kém hiệu quả hơn và vẫn có nguy cơ mang thai ngoài ý muốn.

Chuyên gia sản khoa Phan Chí Thành chia sẻ tại sự kiện.   (Ảnh: Trần Minh)

Bác sĩ cũng lưu ý thuốc tránh thai khẩn cấp có thể gây một số tác dụng phụ như ra máu bất thường và làm thay đổi chu kỳ kinh nguyệt. Vì vậy, nếu thường xuyên phải sử dụng thuốc khẩn cấp, người dùng nên chuyển sang một biện pháp tránh thai thường xuyên, phù hợp hơn.

Một vấn đề khác được BS Thành nhấn mạnh là cần phân biệt thuốc tránh thai khẩn cấp với thuốc dùng để phá thai. Do đó, người sử dụng cần biết rõ tên và thành phần của loại thuốc mình đã uống, đồng thời nên giữ lại vỏ hoặc vỉ thuốc.

"Trong trường hợp sau khi uống thuốc tránh thai khẩn cấp vẫn mang thai, việc cung cấp chính xác thông tin về loại thuốc đã sử dụng sẽ giúp bác sĩ sản khoa đánh giá và tư vấn phù hợp về thai kỳ"- BS  Thành lưu ý và khuyến cáo thêm: Người trẻ không nên tự mua và sử dụng thuốc mà không biết rõ mình đang dùng loại nào. Khi có thai sau khi sử dụng thuốc, cần thông báo đầy đủ cho bác sĩ về tên thuốc, thời điểm và liều đã sử dụng để được tư vấn...

Đông đảo sinh viên tham gia lễ mit tinh và toạ đàm. Ảnh: Trần Minh