Thuốc chống ung thư tiêu diệt tế bào ác tính bằng cách nào?

Thay vì chỉ nhắm vào tế bào ung thư, một số phương pháp điều trị tận dụng chính hệ miễn dịch của cơ thể để nhận diện và tấn công khối u, mang lại thêm hy vọng cho người bệnh.

Tác giả: Park Seung-jun

Dược lý học - 9 loại thuốc vĩ đại cứu loài người khỏi bệnh tật

Cuốn sách sẽ kể cho bạn nghe những câu chuyện lôi cuốn về hành trình phát hiện ra thuốc – từ phát hiện tình cờ đến thí nghiệm dũng cảm, từ sai lầm dẫn đến khám phá vĩ đại cho đến khoảnh khắc làm thay đổi lịch sử y học.

Thuốc chống ung thư tiêu diệt tế bào ác tính bằng cách nào?

Thay vì chỉ nhắm vào tế bào ung thư, một số phương pháp điều trị tận dụng chính hệ miễn dịch của cơ thể để nhận diện và tấn công khối u, mang lại thêm hy vọng cho người bệnh.

 Các tế bào miễn dịch tiếp cận và bám vào tế bào ung thư mô tả cơ chế hệ miễn dịch tham gia kiểm soát khối u. Ảnh: Shutterstock.

Các tế bào miễn dịch tiếp cận và bám vào tế bào ung thư mô tả cơ chế hệ miễn dịch tham gia kiểm soát khối u. Ảnh: Shutterstock.

THUỐC GÂY ĐỘC TẾ BÀO

Đâu là cơ chế giúp các loại thuốc chống ung thư ngăn chặn sự phát triển của tế bào ung thư hay tiêu diệt chúng? Tùy vào thời kỳ phát triển mà người ta phân loại thuốc chống ung thư thành thuốc gây độc tế bào thế hệ thứ nhất, thuốc nhắm trúng đích thế hệ thứ hai và thuốc miễn dịch thế hệ thứ ba.

Được phát triển đầu tiên, thuốc gây độc tế bào khai thác đặc tính phân chia tế bào nhanh chóng và mất kiểm soát của tế bào ung thư. Các tế bào tích cực phân chia sẽ thường xuyên sao chép DNA, vì vậy dòng thuốc này sẽ can thiệp vào quá trình phân chia để tiêu diệt tế bào ung thư. Có điều, các tế bào đang phân chia nhanh một cách bình thường cũng bị "liên lụy". Thuốc tấn công sang cả các tế bào nang tóc vốn phân chia hàng ngày, dẫn đến rụng tóc. Chúng cũng ức chế tủy xương, nơi sản xuất các tế bào miễn dịch, khiến hệ thống miễn dịch bị suy yếu.

THUỐC NHẮM TRÚNG ĐÍCH VÀ THUỐC MIỄN DỊCH

Thuốc nhắm trúng đích (liệu pháp nhắm trúng đích) là những loại thuốc tấn công có chọn lọc vào các phân tử đặc hiệu của tế bào ung thư. Do chọn lọc đúng tế bào ung thư để tác động, thuốc này ít gây tác dụng phụ hơn loại thuốc gây độc tế bào. Tuy nhiên, chúng có nhược điểm là số lượng đích tác động hạn chế và hiệu quả sụt giảm khi xuất hiện tình trạng kháng thuốc.

Khắc phục nhược điểm này, thuốc miễn dịch (liệu pháp miễn dịch) ra đời. Loại thuốc này giúp tăng cường hệ thống miễn dịch của cơ thể để chống chọi với các tế bào ung thư. Các tế bào ung thư thường sử dụng một chiến lược tinh vi để đánh lừa hệ miễn dịch, từ đó tránh được sự tấn công của hệ miễn dịch. Nhưng thuốc miễn dịch khiến chiến lược này trở nên bất khả thi. Do đó, loại thuốc này ít gây ra tác dụng phụ và tình trạng kháng thuốc hơn hẳn.

Hiệu quả của thuốc miễn dịch đã thu hút sự chú ý đáng kể khi có thông tin cựu Tổng thống Hoa Kỳ Jimmy Carter, khi đó 91 tuổi, đã được chữa khỏi ung thư hắc tố vào năm 2015. Ung thư hắc tố mà ông mắc phải là một loại ung thư da thường gặp ở người da trắng. Với trường hợp tổng thống Carter, ung thư đã di căn đến não và gan, nên hy vọng chữa trị là rất thấp. Tuy nhiên, thật ngạc nhiên khi ung thư đã biến mất chỉ sau bốn tháng sử dụng Keytruda, một loại thuốc miễn dịch mới ra mắt thời điểm đó.

Tất nhiên, thuốc miễn dịch vẫn đang được tiếp tục nghiên cứu, còn cả một chặng đường dài phía trước. Giáo sư Tasuku Honjo, một nhà miễn dịch học người Nhật Bản từng giành giải Nobel Y Sinh năm 2018 nhờ phát triển liệu pháp miễn dịch, đã tuyên bố trong bài phát biểu nhận giải của mình:

"Đến năm 2030, ung thư sẽ không còn là căn bệnh đe dọa đến tính mạng nữa."

"Ung thư sẽ không biến mất hoàn toàn, nhưng nó sẽ trở thành một căn bệnh mạn tính có thể được điều trị bằng liệu pháp miễn dịch."

Người đoạt giải Nobel đã dự đoán vậy rồi, sao chúng ta không hy vọng nhỉ?

Park Seung-jun

NXB Trẻ

Nguồn Znews: https://znews.vn/thuoc-chong-ung-thu-tieu-diet-te-bao-ac-tinh-bang-cach-nao-post1696706.html