Thủy thủ bí ẩn khiến ông Trump muốn đảo ngược công nghệ tỷ USD trên tàu sân bay Mỹ

Tháng 8/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ đạo Hải quân Mỹ tính toán phương án quay lại sử dụng hệ thống phóng máy bay bằng hơi nước trên tàu sân bay.

Quyết định này được cho là bắt nguồn từ cuộc trò chuyện với một thủy thủ có tên Bill Jones, người được ông Trump mô tả là chuyên gia vận hành máy phóng, từng phục vụ trong Hải quân Mỹ 25 năm.

Theo lời kể của ông Trump, thủy thủ này đặc biệt yêu thích công nghệ hơi nước và cho rằng phương pháp truyền thống vượt trội so với hệ thống phóng điện từ hiện đại.

Ông Trump kể rằng, Jones cảnh báo việc sửa chữa máy phóng điện từ có thể đòi hỏi các chuyên gia trình độ cao, trong khi hệ thống hơi nước có thể được khắc phục bằng những dụng cụ cơ bản như búa và mỏ hàn.

Tuy nhiên, các quan chức quốc phòng Mỹ chưa tìm thấy người mang tên Bill Jones như mô tả của Tổng thống.

Giới phân tích công nghiệp cũng cho rằng những nhận định trên đã đơn giản hóa quá mức sự khác biệt giữa 2 công nghệ.

Câu chuyện bắt đầu sau chuyến thăm của ông Trump tới tàu sân bay USS Gerald R. Ford tại bang Virginia trong nhiệm kỳ đầu tiên.

Với chi phí 19 tỷ USD, đây là tàu sân bay đắt nhất thế giới. Chương trình phát triển tàu gặp nhiều sự cố, chậm tiến độ và vượt ngân sách do tích hợp hàng loạt công nghệ tiên tiến chưa được kiểm chứng đầy đủ.

Hệ thống phóng máy bay điện từ được thiết kế để nâng cao tốc độ và hiệu quả hoạt động. Dù vậy, ông Trump nhiều lần bày tỏ hoài nghi về công nghệ này.

Trong cuộc điện đàm với thủy thủ tàu sân bay USS Ronald Reagan vào tháng 11/2018, ông từng hỏi hạm trưởng về sự khác biệt giữa 2 phương pháp. Người chỉ huy thừa nhận hệ thống hơi nước đáng tin cậy, nhưng vẫn ưu tiên công nghệ điện từ.

Tranh cãi tiếp tục xuất hiện trong các phát biểu tranh cử của ông Trump năm 2024.

Đến tháng 8 năm nay, Tổng thống ký bản ghi nhớ an ninh quốc gia, yêu cầu Hải quân đánh giá chi phí và lộ trình lắp đặt hệ thống phóng hơi nước, cùng thang nâng thủy lực trên tàu sân bay CVN 81, dự kiến gia nhập hạm đội năm 2034.

Các chuyên gia cảnh báo việc khôi phục công nghệ cũ có thể gây xáo trộn lớn. Ông Hunter Stires, chiến lược gia hàng hải từng làm việc với cựu Bộ trưởng Hải quân Carlos Del Toro, cho biết hệ thống máy phóng hơi nước đã ngừng sản xuất trong nhiều thập niên.

Đô đốc Daryl Caudle, Tư lệnh Tác chiến Hải quân Mỹ, cũng nhấn mạnh việc thay đổi thiết kế sẽ đòi hỏi đánh giá kỹ lưỡng tổng chi phí.

Trong khi đó, các cuộc thử nghiệm sức bền hồi tháng 2 cho thấy hệ thống phóng điện từ trên tàu sân bay USS Gerald R. Ford hoạt động vượt trội so với những hệ thống hơi nước tương đương.

Giới phân tích nhận định công nghệ mới còn có lợi thế trong việc phóng máy bay mang tải trọng lớn và máy bay không người lái, yếu tố quan trọng đối với tác chiến tương lai.