Tiêm kích F-16 Block 72 Mỹ đầu tiên cất cánh

Máy bay có cấu hình tương đồng với F-16 Block 70, phiên bản đã thực hiện chuyến bay đầu tiên vào tháng 1/2023.

Máy bay F-16 Block 72 trong chuyến bay đầu tiên

Điểm khác biệt chủ yếu giữa hai biến thể nằm ở động cơ. F-16 Block 70 sử dụng động cơ F110-GE-129 của General Electric, trong khi Block 72 được trang bị F100-PW-229 do Pratt & Whitney sản xuất. Ngoài động cơ, hai phiên bản cùng sử dụng gói nâng cấp quan trọng về hệ thống và điện tử hàng không.

Morocco là khách hàng đầu tiên lựa chọn cấu hình F-16 Block 72. Tháng 3/2019, Mỹ phê duyệt đề nghị bán cho nước này 25 chiếc F-16C/D Block 72. Như vậy, chương trình đã mất hơn 7 năm để chiếc máy bay đầu tiên đạt đến giai đoạn bay thử nghiệm. Hiện Không quân Hoàng gia Morocco cũng là khách hàng duy nhất trên thế giới đặt mua F-16 Block 72.

Gói mua sắm F-16 Block 72 của Morocco có giá trị ước tính 3,787 tỷ USD. Nếu tính cả phụ tùng, cơ sở hạ tầng bảo dưỡng và vũ khí, chi phí xuất khẩu vào khoảng 151,5 triệu USD cho mỗi máy bay.

Mức giá này khiến F-16 Block 72 trở thành một trong những máy bay chiến đấu thế hệ thứ 4 đắt nhất từng được xuất khẩu.

Với Morocco, đây không phải lần đầu nước này vận hành F-16. Không quân Hoàng gia Morocco hiện đã sử dụng F-16C/D Block 52, vì vậy việc mua Block 72 chủ yếu nhằm mở rộng và hiện đại hóa phi đội hiện có thay vì đưa một dòng máy bay chiến đấu hoàn toàn mới vào biên chế.

Morocco trước đó cũng đã theo đuổi các chương trình nâng cấp và bổ sung máy bay chiến đấu nhằm tăng cường năng lực cho lực lượng không quân. Những chiếc F-16 cũ hơn của nước này dự kiến cũng được nâng cấp lên cấu hình điện tử hàng không tương tự tiêu chuẩn F-16V.

F-16 từng được nhiều quốc gia sử dụng rộng rãi, từ Singapore đến Mỹ. Tuy nhiên, dòng máy bay này ngày càng đối mặt với những đánh giá cho rằng nó đã trở nên lỗi thời, trong khi Không quân Mỹ đã ngừng mua F-16 từ năm 2005.

Dù vậy, F-16 vẫn có sức hút đối với những quốc gia có ngân sách quốc phòng hạn chế và không đủ khả năng mua các dòng máy bay đắt đỏ hơn như F-35 hoặc F-15EX.

Morocco từng lựa chọn F-16 Block 50/52 thay vì một số máy bay chiến đấu phương Tây khác, trong đó có Rafale của Pháp. Việc tiếp tục mua Block 72 cho thấy nước này vẫn đặt F-16 ở vị trí quan trọng trong kế hoạch hiện đại hóa lực lượng không quân.

Việc Morocco sở hữu F-16 Block 72 được cho là khó tạo ra thay đổi lớn đối với cán cân sức mạnh trên không với nước láng giềng Algeria.

Không quân Algeria hiện sở hữu một lực lượng đáng kể các máy bay chiến đấu thế hệ 4+, trong đó có Su-30MKA và Su-35. Những máy bay này có trọng lượng lớn hơn đáng kể so với F-16 và được trang bị radar có kích thước lớn hơn nhiều, đồng thời sở hữu những ưu thế về nhiều thông số hiệu suất.

Algeria cũng đã đưa những chiếc tiêm kích thế hệ thứ năm Su-57 đầu tiên vào hoạt động từ cuối năm 2025. Điều này diễn ra trước khi Morocco đưa các máy bay chiến đấu thế hệ 4+ mới vào biên chế, qua đó khiến khoảng cách về năng lực không quân giữa hai nước được dự báo tiếp tục gia tăng.

Bên cạnh vai trò đối phó với các mối đe dọa tiềm tàng từ các thành viên NATO ở khu vực Địa Trung Hải, những chiếc Su-57 của Algeria cũng có thể đóng vai trò đáng kể trong kịch bản đối đầu với lực lượng không quân Morocco.