Tiếp nhận, xác minh thông tin tìm kiếm mộ liệt sĩ

Lực lượng chức năng tiếp nhận và xác minh thông tin, vị trí mộ liệt sĩ do ông Giàng A Lư cung cấp.

Khoảng 3 tháng trước, Bộ CHQS tỉnh tiếp nhận thông tin do người dân cung cấp về khu vực nghi có mộ liệt sĩ tại bản Nậm Pọng, xã Mường Đăng (cũ), nay thuộc bản Nặm Chan, xã Nà Tấu. Đầu tháng 10/2026, cán bộ Bộ CHQS tỉnh tìm gặp ông Giàng A Lư (sinh năm 1924), trú tại bản Nặm Chan để xác minh thông tin. Dù đã 102 tuổi, ông Lư vẫn nhớ những câu chuyện thời chiến tranh, khi bộ đội hành quân qua địa bàn và được người dân giúp đỡ. Ông Lư nhớ lại: “Ngày ấy, bộ đội đi qua bản, bà con thương bộ đội lắm, người nấu cơm, người giặt áo quần, chăm sóc thương binh. Đêm cuối cùng nghe tiếng đạn pháo, sáng ra, bà con thấy ngôi mộ ở nơi bộ đội từng đi qua. Trên mộ có thanh tre khắc tên liệt sĩ hy sinh làm bia nhưng bản thân không biết chữ nên không biết bộ đội tên gì…”.

Chiến tranh đã lùi xa, bản làng nhiều đổi thay, những người từng chứng kiến sự việc phần lớn không còn. Vì vậy, những ký ức còn lưu giữ trong trí nhớ ông Lư chính là nguồn thông tin quý giá, giúp lực lượng chức năng có thêm căn cứ xác minh, khảo sát thực địa, từng bước làm rõ vị trí nghi có mộ liệt sĩ, góp phần nối dài hành trình tìm kiếm, quy tập hài cốt những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Khi biết lực lượng chức năng đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, ông Lư chủ động báo tin cho Ban CHQS xã Nà Tấu, cung cấp thông tin và chỉ dẫn khu vực nghi có mộ liệt sĩ. Từ lời kể của ông, cán bộ quân sự có thêm căn cứ để xác minh, khảo sát thực địa, từng bước làm rõ những dấu tích còn lại.

Thượng tá Lê Hào Quang, Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ CHQS tỉnh, Tổ trưởng Tổ khảo sát, xác minh tìm kiếm thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ trên địa bàn tỉnh cho biết: Việc tiếp nhận và xác minh thông tin do nhân dân cung cấp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Mỗi lời kể, dấu mốc về địa điểm chôn cất, hoạt động của bộ đội hay hoàn cảnh hình thành khu mộ đều trở thành căn cứ phục vụ công tác tìm kiếm. Tuy nhiên, đây cũng là nhiệm vụ nhiều khó khăn vì các nhân chứng lịch sử ngày càng cao tuổi, nhiều người đã mất. Sau hàng chục năm, địa hình, địa vật thay đổi, dấu tích chiến tranh dần bị thời gian vùi lấp, khiến việc xác định chính xác vị trí chôn cất ban đầu không dễ dàng.

Trước thực tế đó, lực lượng chức năng đã khẩn trương tiếp nhận, ghi chép đầy đủ, sàng lọc và đối chiếu từng nguồn tin; đồng thời phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương và lực lượng quân sự cơ sở để xác minh. Việc đưa nhân chứng trở lại thực địa, kiểm tra vị trí chỉ dẫn, hoàn thiện hồ sơ và lưu giữ thông tin là những bước cần thiết nhằm bảo đảm tính chính xác, tránh bỏ sót nguồn tin có giá trị.

“Quá trình xác minh thực hiện thận trọng, kiên trì, bởi không phải thông tin nào cũng có thể xác định ngay vị trí mộ. Có những địa điểm cần tiếp tục khảo sát, đối chiếu với các tài liệu và lời kể liên quan trước khi xây dựng phương án tìm kiếm, cất bốc, quy tập theo quy định. Dù còn nhiều trở ngại do thời gian, địa hình và điều kiện thực địa, cán bộ, chiến sĩ vẫn quyết tâm rà soát từng nguồn tin, không để những ký ức quý giá của nhân chứng bị mai một” - Thượng tá Lê Hào Quang cho biết.

Theo báo cáo kết quả triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, từ đầu chiến dịch đến nay, Bộ CHQS tỉnh đã tiếp nhận 35 thông tin, trong đó có 7 thông tin xác minh chính xác. Dựa trên thông tin do người dân cung cấp, lực lượng chức năng đã tiến hành tìm kiếm, quy tập 12 hài cốt liệt sĩ chưa biết danh tính; hoàn thành lấy mẫu 7/7 trường hợp theo số liệu cung cấp.

Trong khuôn khổ Chiến dịch 500 ngày đêm, việc tiếp nhận, xác minh thông tin tiếp tục được xác định là khâu quan trọng, tạo cơ sở cho công tác tìm kiếm, quy tập. Mỗi nguồn tin do nhân dân cung cấp, mỗi dấu tích kiểm tra, đối chiếu đều góp phần thu hẹp phạm vi tìm kiếm, nâng cao khả năng xác định chính xác vị trí mộ liệt sĩ.

Dù còn nhiều khó khăn do thời gian kéo dài, địa hình thay đổi, nhân chứng lịch sử ngày càng cao tuổi, lực lượng chức năng vẫn kiên trì rà soát, xác minh từng nguồn tin, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và nhân dân. Những ký ức còn lưu giữ, những thông tin ghi nhận kịp thời chính là cơ sở quan trọng để hành trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tiếp tục nối dài. Từ những hoạt động đó thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự tri ân sâu sắc đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.