Tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, hoàn thiện thể chế về lĩnh vực phòng bệnh, kiên quyết không để dịch bệnh lây lan

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đã nhấn mạnh những thông tin này tại hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) diễn ra ngày 29/1.

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan phát biểu.

Cùng dự hội nghị có Ủy viên Dự khuyết Ban Chấp Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà; Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương; đại diện lãnh đạo các Vụ, Cục, Viện, Trung tâm, Báo Sức khỏe và Đời sống.

Nỗ lực xây dựng, hoàn thiện thể chế và hoàn thành cơ bản các mục tiêu kế hoạch chuyên môn đề ra

Báo cáo của Cục Phòng bệnh tại hội nghị cho hay, năm 2025 là năm có khối lượng công việc lớn, phạm vi nhiệm vụ rộng, yêu cầu chuyên môn cao và chịu tác động mạnh từ việc hoàn thiện thể chế, điều chỉnh chính sách, sắp xếp tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Trong bối cảnh đó, Cục Phòng bệnh đã chủ động, linh hoạt, bám sát chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ, triển khai đồng bộ các nhiệm vụ được giao và hoàn thành cơ bản, toàn diện các mục tiêu kế hoạch năm 2025.

Về công tác xây dựng văn bản pháp luật và xây dựng các Chương trình, Đề án, trong đó có Luật Phòng bệnh được thông qua tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội XV vào ngày 10/12/2025; Cục Phòng bệnh đã phối hợp với Vụ Pháp chế, Vụ Tổ chức cán bộ xây dựng và trình cấp thẩm quyền ban hành 02 Nghị định liên quan đến phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền; Tham mưu Lãnh đạo Bộ Y tế ban hành 6 Thông tư và nhiều Đề án; Chương trình.

Thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, Cục Phòng bệnh đã phân cấp 29 thủ tục hành chính lĩnh vực phòng bệnh cho địa phương; Trình Lãnh đạo bộ ký Quyết định số 2093/QĐ-BYT ngày 24/06/2025 công bố thủ tục hành chính mới và bị bãi bỏ lĩnh vực phòng bệnh quy định tại Nghị định 148/2025/NĐ-CP và Thông tư 19/2025/TT-BYT thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Y tế.

Hiện tại, Cục Phòng bệnh còn 05/53 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết tại Bộ Y tế, gồm: Đề nghị nhập khẩu mẫu bệnh phẩm; Quyết định chỉ định cơ sở xét nghiệm khẳng định HIV dương tính tham chiếu; Điều chỉnh quyết định chỉ định cơ sở xét nghiệm khẳng định HIV dương tính tham chiếu; Cấp Giấy Xác nhận công bố phù hợp quy định đối với thuốc lá; Cấp lại giấy xác nhận công bố phù hợp quy định đối với thuốc lá.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan, Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà và Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương chúc mừng Cục Phòng bệnh.

Về công tác phòng chống dịch bệnh, ngay từ đầu năm 2025, Bộ Y tế đã ban hành Kế hoạch phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2025; Kế hoạch triển khai chiến dịch tiêm chủng vắc xin phòng, chống dịch sởi;

Chủ động việc theo dõi, bám sát các diễn biến tình hình dịch bệnh truyền nhiễm trong nước và trên thế giới; chủ động việc đánh giá, phân tích, nhận định, tình hình và chuẩn bị sẵn các kịch bản, phương án ứng phó. Tổ chức triển khai các biện pháp ngăn chặn, kiểm soát ngay tại cửa khẩu; giám sát, phát hiện sớm tại cộng đồng và trong các cơ sở y tế; xử lý triệt để các ổ dịch và triển khai các chiến dịch vệ sinh môi trường, hạn chế lây lan trên diện rộng.

Tích lũy từ đầu năm đến nay cả nước ghi nhận 184.903 trường hợp mắc sốt xuất huyết, 44 ca tử vong (So với cùng kỳ năm 2024, số mắc tăng 28,4%, số tử vong tăng 16 ca); Tích lũy từ đầu năm đến nay cả nước ghi nhận 105.381 trường hợp mắc tay chân miệng, 02 ca tử vong (So với cùng kỳ năm 2024, số mắc ghi nhận tăng 28,9%, số tử vong tăng 01 ca).

Tích lũy năm 2025 cả nước ghi nhận 179.666 ca mắc cúm, 03 tử vong (So với năm 2024, số mắc giảm 43,4%, tử vong giảm 06 trường hợp); Về bệnh dại từ đầu năm 2025 đến nay, cả nước ghi nhận 73 ca tử vong, giảm 11 trường hợp so với cùng kì năm 2024... Các bệnh khác ổn định, không ghi nhận ổ dịch tập trung.

Công tác phòng chống bệnh không lây nhiễm và các hoạt động chuyên môn khác trong năm qua được chú trọng, đẩy mạnh.

Cục trưởng Cục Phòng bệnh Hoàng Minh Đức báo cáo.

Chủ động các biện pháp đáp ứng với các dịch bệnh, đặc biệt là dịp Tết Nguyên đán

Trong năm 2026, nước ta tiếp tục có nguy cơ xâm nhập các bệnh truyền nhiễm mới nổi trên thế giới và tiếp tục gia tăng các bệnh lưu hành trong nước nếu không triển khai quyết liệt các biện pháp phòng chống dịch.

Do đó, Cục Phòng bệnh tiếp tục chỉ đạo, hướng dẫn các đơn vị y tế địa phương đẩy mạnh, chủ động các biện pháp đáp ứng với các dịch bệnh, đặc biệt là dịp Tết Nguyên đán sắp tới giao thương đi lại của người dân tăng cao dẫn đến nguy cơ gia tăng số mắc bệnh truyền nhiễm; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, truyền thông để người dân không chủ quan, thực hiện các biện pháp phòng chống kịp thời.

Cùng đó, Cục tiếp tục làm việc với Văn phòng Chính phủ và các đơn vị để hoàn thiện Đề án Nâng cao chất lượng dự báo, giám sát, phát hiện, phòng ngừa có hiệu quả dịch bệnh, đảm bảo an ninh y tế và hồ sơ trình theo quy định.

Cục Phòng bệnh tiếp tục đẩy mạnh công tác hoàn thiện thể chế quy phạm pháp luật; Rà soát 5 thủ tục hành chính còn thuộc thẩm quyền giải quyết của Bộ Y tế, đề xuất phương án phân cấp, rút ngắn thời gian giải quyết và cắt giảm thành phần hồ sơ; Rà soát, cập nhật 05 quy trình nội bộ thủ tục hành chính cấp Bộ và hướng dẫn triển khai thống nhất 48 quy trình giải quyết thủ tục hành chính chính lĩnh vực phòng bệnh tại địa phương.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính; tăng tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình...

Xây dựng các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo về công tác tiêm chủng vắc xin trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng, an toàn sinh học tại phòng xét nghiệm; thực hiện kiểm tra, giám sát công tác tiêm chủng, an toàn tiêm chủng, an toàn sinh học tại phòng phòng xét nghiệm; chia sẻ thông tin về tiêm chủng... Và các lĩnh vực chuyên môn liên quan đến chức năng, nhiệm vụ của Cục.

Quang cảnh hội nghị.

Đẩy mạnh công tác truyền thông để người dân hiểu, đồng hành và thực hiện chuyển đổi chủ trương từ khám bệnh sang phòng bệnh

Phát biểu tại hội nghị, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đánh giá cao, ghi nhận và biểu dương nỗ lực của tập thể Cục Phòng bệnh trong thực hiện các công việc theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, do đặc thù Cục Phòng bệnh sau sáp nhập bao gồm chức năng, nhiệm vụ của 3 Cục trước đó gộp lại, do đó từ giữa năm 2025 công việc của Cục Phòng bệnh khá nặng.

"Chúng tôi chia sẻ với lãnh đạo Cục về nhiệm vụ công việc liên quan đến lĩnh vực phòng bệnh khối lượng nhiều. Một số lĩnh vực liên quan đến phòng chống dịch bệnh có thể không lường trước hết do yếu tố thiên tai, dịch bệnh...Nhưng chúng ta đã vượt qua được và đạt kết quả tốt"- Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh.

Cho rằng trong năm 2026, theo dự báo diễn biến thiên tai, thời tiết có nhiều bất thường, tác động không nhỏ đến công tác phòng chống dịch bệnh, cùng đó là sự xuất hiện của dịch bệnh mới nổi, tái nổi... đòi hỏi Cục Phòng bệnh phải tiếp tục nỗ lực hơn, phải nhanh chóng hơn, quyết liệt hơn trong công tác tham mưu, xử lý quy trình công việc.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan yêu cầu Cục Phòng bệnh tập trung triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân những nhiệm vụ thuộc về phòng bệnh, Nghị quyết 282/NQ-CP về chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị;

Triển khai thực hiện Luật phòng bệnh và Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân; Nghị quyết của Quốc hội về Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026–2035.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan thông tin, Bộ Y tế đang nỗ lực thúc đẩy triển khai thực hiện sớm, toàn diện chủ trương khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí. Để triển khai các chủ trương nhân văn này, Bộ trưởng yêu cầu Cục Phòng bệnh nhanh chóng hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Phòng bệnh (có hiệu lực từ 1/7/2026); cùng đó Cục cũng cần nhanh chóng hoàn thiện, tham mưu các văn bản khác liên quan đến nhiệm vụ được phân công.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan, Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà và Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương cùng tập thể lãnh đạo, cán bộ của Cục phòng bệnh.

Cùng đó Bộ trưởng Đào Hồng Lan yêu cầu Cục Phòng bệnh quan tâm, tích cực, chủ động, phối hợp với các đơn vị liên quan của Bộ nhanh chóng hoàn thiện, trình lãnh đạo Bộ ban hành giá của các dịch vụ lĩnh vực y tế dự phòng để tạo điều kiện cho các đơn vị trong hệ thống triển khai nhiệm vụ. Tiếp tục nghiên cứu, trình lãnh đạo Bộ tiếp tục thực hiện phân cấp, phân quyền thủ tục hành chính lĩnh vực phòng bệnh; đẩy mạnh công tác truyền thông giáo dục sức khỏe để người dân hiểu, đồng hành và thực hiện chuyển đổi chủ trương từ khám bệnh sang phòng bệnh...

Thái Bình/ Ảnh: Trần Minh