Tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện chính sách tiền lương khu vực doanh nghiệp

Người lao động làm việc trong khu vực doanh nghiệp. Ảnh: Thu Hằng.

Nội dung được đề cập tại Quyết định số 1764/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch thực hiện Chỉ thị số 37-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ trong tình hình mới, giai đoạn 2026 - 2030 và những năm tiếp theo.

HOÀN THIỆN HỆ THỐNG PHÁP LUẬT VỀ QUAN HỆ LAO ĐỘNG

Theo Kế hoạch, để hoàn thiện hệ thống pháp luật về quan hệ lao động và tăng cường quản lý nhà nước về quan hệ lao động, Bộ Nội vụ được giao chủ trì, xây dựng, trình Chính phủ và ban hành theo thẩm quyền văn bản sửa đổi, bổ sung các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Bộ luật Lao động.

Tổ chức chỉ đạo, hướng dẫn các bên trong quan hệ lao động thực hiện hiệu quả các quy định của pháp luật về lao động. Đồng thời, tiếp tục nghiên cứu, rà soát, đề xuất hoàn thiện chính sách tiền lương đối với người lao động...

Theo Bộ Nội vụ, hiện nay, hệ thống tiền lương đối với người lao động trong doanh nghiệp đã được thể chế theo nguyên tắc thị trường tại Bộ luật Lao động năm 2019.

Trong đó, tiền lương được hình thành trên cơ sở thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động, gắn với năng suất lao động và chất lượng thực hiện công việc; bảo đảm quyền tự chủ của doanh nghiệp trong việc xây dựng, quyết định thang lương, bảng lương, xác định tiền lương và trả lương cho người lao động thỏa đáng.

Đặc biệt, không hạn chế mức tối đa đối với chuyên gia, người có tài năng, có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao, đóng góp nhiều cho doanh nghiệp nhằm giữ chân và thu hút được nguồn nhân lực chất lượng cao.

Nhà nước chỉ quy định mức lương tối thiểu là mức lương thấp nhất được trả cho người lao động làm công việc đơn giản nhất trong điều kiện lao động bình thường.

Từ năm 2021 đến nay, lương tối thiểu trải qua nhiều lần điều chỉnh. Cụ thể, năm 2021 tăng khoảng 5,5%, năm 2022 tăng 6%, năm 2023 giữ nguyên mức 2022 (không điều chỉnh), năm 2024 tăng 6%, năm 2025 giữ nguyên mức 2024, và năm 2026 tăng 7,2%.

Hiện Bộ Nội vụ đã báo cáo Chính phủ đề xuất phương án lương tối thiểu năm 2027. Trong đó, mức lương tối thiểu được đề xuất tăng từ 310.000 đồng - 390.000 đồng so với mức lương tối thiểu hiện hành, tương ứng tăng bình quân 7,8%, từ ngày 1/1/2027.

NGHIÊN CỨU, XÂY DỰNG DỮ LIỆU VỀ LAO ĐỘNG

Cùng với hoàn thiện chính sách tiền lương, Bộ Nội vụ cũng được giao theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện pháp luật lao động tại doanh nghiệp, nhằm nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, phòng ngừa tranh chấp lao động, đình công và hỗ trợ xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ.

Bộ cũng phối hợp với các bộ, cơ quan, địa phương để nghiên cứu, xây dựng và từng bước kết nối, chia sẻ dữ liệu về lao động, quan hệ lao động. Ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong theo dõi, phân tích, dự báo tình hình quan hệ lao động để phục vụ tốt cho công tác quản lý nhà nước và hỗ trợ các bên trong quan hệ lao động.

Các địa phương được yêu cầu chỉ đạo thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra chấp hành pháp luật lao động trong doanh nghiệp trên địa bàn; xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm pháp luật.

Đồng thời, thường xuyên theo dõi, nắm bắt tình hình; kịp thời phối hợp, hỗ trợ giải quyết các vướng mắc, mâu thuẫn phát sinh trong quan hệ lao động, hạn chế tranh chấp kéo dài và các vụ việc phức tạp về quan hệ lao động...

Để thúc đẩy các hoạt động đối thoại, thương lượng tập thể, Chính phủ yêu cầu Bộ Nội vụ tăng cường chỉ đạo các cơ quan chuyên môn, cơ quan quản lý lao động tại địa phương tổ chức hướng dẫn, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho các bên trong quan hệ lao động; tăng cường các hoạt động hỗ trợ kỹ thuật để các bên tham gia có hiệu quả vào các hoạt động đối thoại, thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể.

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, các tổ chức đại diện khác của người sử dụng lao động tăng cường các hoạt động hỗ trợ đối với doanh nghiệp để tham gia có hiệu quả các hoạt động đối thoại, thương lượng tập thể, ký kết thỏa ước lao động tập thể ở phạm vi doanh nghiệp, nhóm doanh nghiệp và cấp ngành để xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ...

Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đẩy mạnh phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở, trong đó ưu tiên những nơi có đông lao động, quan hệ lao động tiềm ẩn những vấn đề phức tạp. Thực hiện có hiệu quả biện pháp hỗ trợ, bảo vệ đoàn viên, cán bộ công đoàn, tổ chức công đoàn cơ sở trong doanh nghiệp theo quy định của pháp luật.

Về giải quyết tranh chấp lao động và đình công, Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan hướng dẫn các địa phương rà soát, kiện toàn, nâng cao hiệu quả hoạt động của thiết chế hòa giải lao động, trọng tài lao động để các thiết chế này tham gia tích cực, có hiệu quả trong việc giải quyết các tranh chấp lao động.

Bộ Công an kịp thời phát hiện và đấu tranh, ngăn chặn, xử lý những hành vi lợi dụng, lôi kéo, kích động, ép buộc người lao động gây rối an ninh, trật tự.

Đối với các tỉnh, thành phố có đông lao động, doanh nghiệp, khu công nghiệp thuộc các vùng kinh tế trọng điểm, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh nhiều tranh chấp lao động, cần chủ động xây dựng, tổ chức thực hiện thí điểm mô hình giải quyết tranh chấp lao động, với việc bố trí một số hòa giải viên lao động, trọng tài viên lao động chuyên trách theo hướng vừa thực hiện giải quyết tranh chấp lao động, vừa hỗ trợ phát triển quan hệ lao động...