Tiếp tục rà soát việc mở rộng trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại
Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) tiếp tục mở rộng phạm vi tội danh mà pháp nhân thương mại có thể phải chịu trách nhiệm hình sự. Chính sách đặt ra yêu cầu doanh nghiệp tăng năng lực kiểm soát tuân thủ, đồng thời phải bảo đảm xử lý đúng hành vi lợi dụng pháp nhân để phạm tội, không hình sự hóa quan hệ kinh tế.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi). Ảnh:quochoi.vn
Ngày 25/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi).
Một nội dung tác động trực tiếp đến cộng đồng doanh nghiệp là việc mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại.
Trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự án Bộ luật, Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an, cho biết nhiều ý kiến cơ bản tán thành việc bổ sung tội danh, hành vi phạm tội mới, đồng thời đề nghị đánh giá kỹ sự cần thiết, tránh hình sự hóa quá rộng hoặc chồng chéo giữa các tội danh và với các quy định pháp luật khác.
Đối với trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại, báo cáo thẩm tra cho biết dự thảo quy định tổng cộng 57 tội danh mà chủ thể này có thể phải chịu trách nhiệm hình sự.
Tuy nhiên, các ý kiến về phạm vi mở rộng còn khác nhau. Một số ý kiến đề nghị xem xét bổ sung một số tội xâm phạm an ninh mạng và các tội mà hành vi của cá nhân có liên quan mật thiết đến pháp nhân; có ý kiến đề nghị cân nhắc việc mở rộng sang các tội về ma túy.
Theo cơ quan chủ trì soạn thảo, dự thảo đã được chỉnh lý theo hướng phân định trách nhiệm của cá nhân và pháp nhân thương mại. Cá nhân trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội; pháp nhân thương mại chịu trách nhiệm hình sự khi hành vi của cá nhân được quy kết cho pháp nhân theo các điều kiện do Bộ luật Hình sự quy định.
Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh, việc mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại là vấn đề lớn, tác động trực tiếp đến đầu tư, sản xuất, kinh doanh, môi trường và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp cũng như nền kinh tế.
Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục cân nhắc toàn diện, chỉ mở rộng đối với những trường hợp thực sự cần thiết, có luận cứ rõ ràng về cơ sở lý luận và thực tiễn. Đồng thời, việc sửa đổi Bộ luật Hình sự phải đáp ứng yêu cầu phòng, chống tội phạm từ sớm, từ xa nhưng không hình sự hóa quá mức cần thiết.