Tiêu chí xác định các dự án xanh

Hướng dẫn xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị (ESG). Ảnh minh họa: Thanh Hằng

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng vừa ký Quyết định số 46/2026/QĐ-TTg về việc hướng dẫn xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị (ESG).

Quyết định nêu rõ, dự án xanh là dự án đáp ứng các tiêu chí sau: thuộc loại hình dự án, có mục tiêu và đồng thời đáp ứng yêu cầu quy định. Theo đó, Phụ lục tiêu chí đối với dự án xanh đã nêu rõ các yêu cầu với 10 loại hình dự án lĩnh vực năng lượng; 3 loại hình dự án lĩnh vực giao thông vận tải; 2 loại hình dự án lĩnh vực xây dựng; 3 loại hình dự án lĩnh vực tài nguyên nước; 12 loại hình dự án lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và bảo tồn đa dạng sinh học; 6 loại hình dự án công nghiệp chế biến, chế tạo và 9 loại hình dự án lĩnh vực dịch vụ môi trường.

YÊU CẦU VỚI CÁC DỰ ÁN XANH, DỰ ÁN ĐÁP ỨNG TIÊU CHÍ TUẦN HOÀN

Cụ thể, trong lĩnh vực năng lượng, dự án sản xuất điện mặt trời phải đáp ứng đồng thời các yêu cầu hiệu suất của tế bào quang điện hoặc module quang điện phải đáp ứng quy định đối với hệ thống điện mặt trời nối lưới, điện mặt trời mái nhà được hưởng cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển điện mặt trời; không giới hạn hiệu suất chuyển đổi quang điện đối với các dự án điện năng lượng mặt trời tập trung.

Cùng với đó, thiết bị được sử dụng để sản xuất điện mặt trời phải được chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy, kiểm định, hiệu chuẩn theo quy định; đồng thời phải thực hiện trách nhiệm tái chế, xử lý sản phẩm của nhà sản xuất, nhập khẩu theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.

Đối với dự án sản xuất điện từ nguồn năng lượng bền vững phải đáp ứng đồng thời các yêu cầu sản xuất điện từ một trong các nguồn năng lượng địa nhiệt, sinh khối, thủy triều, sóng biển, hải lưu, chất thải rắn sinh hoạt và chất thải rắn công nghiệp thông thường, nguồn năng lượng mới (Hydrogen xanh, Amoniac xanh).

Các dự án năng lượng mặt trời để đạt tiêu chí xanh phải đáp ứng các yêu cầu quy định. Ảnh: FIS

Với dự án sản xuất pin và ắc quy công nghệ cao, thân thiện môi trường phải đáp ứng yêu cầu được chứng nhận Nhãn sinh thái Việt Nam hoặc được tổ chức quốc tế, quốc gia chứng nhận nhãn sinh thái (đã được cơ quan có thẩm quyền ký thỏa thuận công nhận lẫn nhau). Cùng với đó phải sử dụng nguyên liệu, vật liệu có nguồn gốc tái chế theo quy định để phục vụ sản xuất; đồng thời thực hiện trách nhiệm tái chế, xử lý sản phẩm của tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.

Trong lĩnh vực giao thông vận tải, các dự án đầu tư phương tiện giao thông không phát thải hoặc phát thải carbon thấp phục vụ vận tải, yêu cầu với phương tiện được đầu tư để phục vụ vận tải thuộc một trong các loại hình: sử dụng điện hoặc sử dụng năng lượng xanh, năng lượng tái tạo hoặc các nguồn nhiên liệu, năng lượng khác không phát thải hoặc ít gây phát thải khí nhà kính.

Hướng dẫn cũng nêu rõ các yêu cầu với các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng cung cấp nhiên liệu hoặc năng lượng phục vụ phương tiện giao thông vận tải không phát thải hoặc phát thải carbon thấp; dự án cung cấp dịch vụ tái nạp năng lượng cho phương tiện giao thông vận tải không phát thải hoặc phát thải carbon thấp.

Trong lĩnh vực xây dựng, đối với dự án xây dựng mới, cải tạo nhà các loại đạt mục tiêu công trình xanh, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả phải đáp ứng đồng thời các yêu cầu được chứng nhận của tổ chức cấp giấy chứng nhận công trình xanh trong nước hoặc quốc tế; đáp ứng yêu cầu giảm phát thải khí nhà kính, sử dụng các môi chất lạnh có giá trị tiềm năng làm nóng lên toàn cầu (GWP), tiềm năng làm suy giảm tầng ô-dôn (ODP) tương đương hoặc thấp hơn lộ trình quản lý, loại trừ các chất làm suy giảm tầng ô-dôn, chất gây hiệu ứng nhà kính được kiểm soát của Việt Nam theo quy định.

Ở lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, dự án sản xuất thiết bị điện, máy móc, thiết bị tiết kiệm và sử dụng hiệu quả năng lượng phải đáp ứng các yêu cầu được chứng nhận Nhãn sinh thái Việt Nam hoặc được tổ chức quốc tế, quốc gia chứng nhận nhãn sinh thái (đã được cơ quan có thẩm quyền ký thỏa thuận công nhận lẫn nhau); hoặc được cấp nhãn năng lượng, bao gồm nhãn năng lượng so sánh (cấp 4-5 sao) hoặc nhãn năng lượng xác nhận Ngôi sao năng lượng Việt Nam; hoặc đạt được các yêu cầu, tiêu chuẩn, quy định có liên quan đến tuần hoàn của thị trường xuất khẩu.

Đối với sản phẩm được tạo ra có sử dụng các môi chất lạnh có giá trị tiềm năng làm nóng lên toàn cầu (GWP), tiềm năng làm suy giảm tầng ô-dôn (ODP) phải đạt tương đương hoặc thấp hơn lộ trình quản lý, loại trừ các chất làm suy giảm tầng ô-dôn, chất gây hiệu ứng nhà kính được kiểm soát của Việt Nam.

Hướng dẫn cũng nêu rõ các yêu cầu cụ thể với các dự án sản xuất linh kiện, thiết bị điện tử phục vụ phát triển công nghệ carbon thấp; Sản xuất phương tiện giao thông vận tải ứng dụng công nghệ carbon thấp; Sản xuất bao bì thân thiện môi trường;

Trong lĩnh vực dịch vụ môi trường, các dự án tái chế chất thải một mặt phải đáp ứng yêu cầu đạt tối thiểu tỷ lệ tái chế theo quy định về trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì của tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường; mặt khác công nghệ, kỹ thuật tái chế đáp ứng yêu cầu về công nghệ, kỹ thuật tái chế chất thải theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường và xây dựng.

Với các dự án xử lý chất thải rắn sinh hoạt, công nghiệp thông thường phải đáp ứng yêu cầu tỷ lệ chất thải rắn không thể tái sử dụng, tái chế phải chôn lấp theo quy định; công nghệ, kỹ thuật xử lý đáp ứng yêu cầu, tiêu chí công nghệ xử lý chất thải theo quy định về bảo vệ môi trường và xây dựng….

ÁP DỤNG KHUNG TIÊU CHUẨN MÔI TRƯỜNG, XÃ HỘI, QUẢN TRỊ

Ngoài hướng dẫn xác định tiêu chí với dự án xanh, quyết định cũng nêu rõ các yêu cầu với các dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn gồm các dự án thiết kế, sản xuất tuần hoàn; dự án sử dụng tuần hoàn; dự án phục hồi tài nguyên; dự án cộng sinh công nghiệp, liên kết tuần hoàn.

Nhóm dự án thiết kế, sản xuất tuần hoàn gồm các dự án áp dụng một hoặc nhiều biện pháp tuần hoàn trong thiết kế sản phẩm, quy trình sản xuất hoặc cung ứng dịch vụ để đạt mục tiêu giảm khai thác, sử dụng tài nguyên không tái tạo, tài nguyên nước; nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, nguyên liệu thô, vật liệu; sử dụng tiết kiệm, hiệu quả năng lượng; tăng cường sử dụng nguyên liệu, vật liệu thân thiện với môi trường.

Nhóm dự án sử dụng tuần hoàn gồm các dự án áp dụng một hoặc nhiều biện pháp tuần hoàn tái sử dụng, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp, tân trang, chuyển đổi công năng, tái sản xuất, cho thuê hoặc chia sẻ sản phẩm, trang thiết bị, công trình để đạt mục tiêu kéo dài vòng đời sử dụng của vật liệu, linh kiện, cấu kiện, thiết bị, sản phẩm và hàng hóa.

Dự án được xác định là dự án xanh hoặc dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và có báo cáo áp dụng khung tiêu chuẩn ESG sẽ là căn cứ để xem xét, hỗ trợ lãi suất theo quy định. Ảnh: Phương Anh

Nhóm dự án phục hồi tài nguyên gồm các dự án áp dụng một hoặc nhiều biện pháp tuần hoàn thu gom, tái chế phụ phẩm, chất thải hoặc các biện pháp khác để đạt mục tiêu hạn chế chất thải phát sinh và giảm thiểu tác động xấu đến môi trường.

Nhóm dự án cộng sinh công nghiệp, liên kết tuần hoàn gồm các dự án áp dụng các biện pháp tuần hoàn giữa các lĩnh vực, trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu đô thị hoặc khu dân cư tập trung nhằm đạt các mục tiêu sử dụng hiệu quả nguyên liệu, vật liệu, năng lượng và tài nguyên; kéo dài vòng đời sản phẩm; hạn chế phát sinh chất thải và giảm thiểu tác động xấu đến môi trường.

Bên cạnh hướng dẫn xác định dự án xanh và dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn, Quyết định cũng quy định cụ thể về áp dụng khung tiêu chuẩn ESG; trách nhiệm của doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn ESG;...

Doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn phải xây dựng báo cáo áp dụng khung tiêu chuẩn ESG theo quy định.

Doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện dự án được xác định là dự án xanh hoặc dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và có báo cáo áp dụng khung tiêu chuẩn ESG sẽ là căn cứ để xem xét, hỗ trợ lãi suất theo quy định.