Tiêu chuẩn - Sự đồng thuận tiếp cận thị trường

Sự phát triển của khoa học và công nghệ cùng với sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ xanh, công nghệ mới, năng lượng sạch, tự động hóa... đã đặt ra yêu cầu đổi mới hoạt động tiêu chuẩn hóa trước sức ép buộc phải thay đổi để theo kịp công nghệ.

Sản xuất các loại loa và tai nghe điện thoại di động tại nhà máy của Công ty TNHH Điện tử Foster (Bắc Ninh), tại Khu Công nghiệp Đô thị và Dịch vụ VSIP Bắc Ninh. Ảnh minh họa: TTXVN

Sản xuất các loại loa và tai nghe điện thoại di động tại nhà máy của Công ty TNHH Điện tử Foster (Bắc Ninh), tại Khu Công nghiệp Đô thị và Dịch vụ VSIP Bắc Ninh. Ảnh minh họa: TTXVN

Tiêu chuẩn phải theo kịp đổi mới

Triển khai Quyết định số 2542/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về một số nhiệm vụ, giải pháp tăng cường hội nhập quốc tế trong lĩnh vực tiêu chuẩn - đo lường - chất lượng giai đoạn đến năm 2030 và Quyết định số 876/QĐ-TTg ngày 15/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược tiêu chuẩn quốc gia giai đoạn 2026-2035 đặt ra yêu cầu tiêu chuẩn phải phục vụ cho thị trường trong nước, thúc đẩy xuất khẩu và theo kịp đổi mới trước sức ép về sự phát triển của công nghệ.

Công nghệ gắn liền với yêu cầu đổi mới phương thức tiêu chuẩn hóa, bảo đảm độ tin cậy của thông tin trong môi trường số. Khi trí tuệ nhân tạo ngày càng được ứng dụng rộng rãi những rủi ro liên quan đến thông tin sai lệch, công nghệ giả mạo và việc sử dụng AI không đúng mục đích là điều đáng lo ngại khi khả năng tạo nội dung có hình thức thuyết phục nhưng thiếu chính xác khiến việc xác minh nguồn gốc và đánh giá độ tin cậy của sản phẩm gặp khó khăn.

Ông Trần Hậu Ngọc, Phó Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ) nhấn mạnh: Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng và ngày càng kết nối chặt chẽ, trong khi yêu cầu quản lý giữa các thị trường vẫn có nhiều khác biệt, việc xây dựng những chuẩn mực quốc tế chung vừa phải theo kịp đổi mới, vừa bảo đảm an toàn và khả năng phối hợp giữa các hệ thống. Vì vậy, Việt Nam đang cập nhật những định hướng mới trong hoạt động tiêu chuẩn hóa quốc tế, trao đổi kinh nghiệm với đối tác và thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực kỹ thuật điện, điện tử và các công nghệ liên quan, hướng tới tiêu chuẩn phải theo kịp đổi mới. Đặc biệt, Việt Nam đẩy mạnh việc tiếp cận tiêu chuẩn thông minh, chuyển đổi xanh để đổi mới phương thức xây dựng tiêu chuẩn nhằm hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn quốc gia, nâng cao năng lực công nghệ và đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

Ông Jim Matthews, Chủ tịch Ủy ban Kỹ thuật Điện Quốc tế (IEC) - Tổ chức tiêu chuẩn hóa toàn cầu chuyên xây dựng và công bố các tiêu chuẩn quốc tế trong lĩnh vực điện, điện tử và các công nghệ liên quan cho biết: Tiêu chuẩn và đánh giá sự phù hợp bảo đảm khả năng kết nối và hỗ trợ tiếp cận thị trường công bằng thay vì chỉ được sử dụng như những tài liệu tham khảo truyền thống, thì với sự phát triển của công nghệ, tiêu chuẩn khi được số hóa có thể hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận, khai thác và tích hợp các yêu cầu kỹ thuật hiệu quả hơn trong quá trình nghiên cứu, thiết kế và phát triển sản phẩm.

Tiêu chuẩn hóa phải đổi mới, hướng tới nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ, hoạt động tiêu chuẩn hóa còn được nhìn nhận là một trong những công cụ quan trọng thúc đẩy chuyển đổi xanh, hướng tới xác định và công bố “dấu chân” carbon của sản phẩm - chỉ số phản ánh tác động môi trường, do đó tiêu chuẩn hóa trong phương pháp tính toán và cách thức tính toán để theo kịp yêu cầu đổi mới nhằm nâng cao tính minh bạch, độ tin cậy của dữ liệu môi trường.

Tiêu chuẩn dựa trên đồng thuận để tiếp cận thị trường

Ông Trần Hậu Ngọc – Phó Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng quốc gia chia sẻ: Tiêu chuẩn IEC được xây dựng thông qua các ban chuyên gia, còn quy định pháp luật được hình thành bằng quá trình lập pháp của mỗi quốc gia, vì vậy hai cơ chế có cách tiếp cận khác nhau nhưng cùng hướng tới yêu cầu về an toàn, khả năng kết nối và phát triển bền vững, hướng tới đổi mới sáng tạo và mở rộng tiếp cận thị trường. Do đó, cần tăng cường sự gắn kết giữa các quốc gia trong bối cảnh công nghệ và môi trường quản lý cùng thay đổi.

Cùng với những thay đổi trong nội dung tiêu chuẩn, tốc độ phát triển của công nghệ cũng đang đặt ra yêu cầu phải xem xét lại phương thức xây dựng tiêu chuẩn quốc tế, trong nhiều lĩnh vực đặc biệt là trí tuệ nhân tạo và công nghệ số, các giải pháp kỹ thuật liên tục được cập nhật, khiến quá trình tiêu chuẩn hóa phải tìm cách thích ứng nhanh hơn, theo kịp yêu cầu đổi mới mà vẫn duy trì được tính chặt chẽ và sự đồng thuận giữa các bên liên quan.

Theo ông Jim Matthews, Chủ tịch Ủy ban Kỹ thuật Điện Quốc tế, để tạo sự đồng thuận giữa các bên liên quan là thách thức không nhỏ khi hoạt động tiêu chuẩn hóa quốc tế vốn dựa trên nguyên tắc đồng thuận nhưng những khác biệt về chính sách quản lý, lợi ích kinh tế và bối cảnh địa chính trị từng quốc gia đang khiến việc thống nhất các yêu cầu kỹ thuật trở nên phức tạp hơn. Vì vậy, hội nghị Đại hội đồng IEC lần thứ 90, diễn ra tại Đức đã đặt ra yêu cầu đổi mới hoạt động tiêu chuẩn hóa để theo kịp công nghệ, đồng thời duy trì sự đồng thuận và hợp tác quốc tế. Nội dung hội nghị tập trung đến việc đổi mới quy trình xây dựng tiêu chuẩn theo hướng linh hoạt, hiệu quả, đồng thời bảo đảm sự tham gia rộng rãi của các bên liên quan. Việc ứng dụng công nghệ số vào quá trình xây dựng, rà soát và hoàn thiện tiêu chuẩn cũng được xem là hướng tiếp cận cần thiết nhằm rút ngắn thời gian xử lý, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường.

Ông Nguyễn Văn Khôi, Trưởng ban Tiêu chuẩn (Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng quốc gia) cho rằng: Trong bối cảnh hội nhập, tiêu chuẩn ngày càng thể hiện vai trò quan trọng, Việt Nam tham gia sân chơi quốc tế thì phải tuân thủ luật chơi chung và cùng với các tổ chức quốc tế như: ISO (Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế), IEC... định hướng và phát triển tiêu chuẩn trong bối cảnh mới cũng như đảm bảo mục tiêu Chiến lược tiêu chuẩn quốc gia giai đoạn 2026-2035.

HL/TTXVN

Nguồn Tin Tức TTXVN: https://baotintuc.vn/tieu-chuan-su-dong-thuan-tiep-can-thi-truong-post1404199.html